Issues
Select Version
Milindapañhapāḷi
Milindapañhapāḷi

4. Magguppādanapañho

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Magguppādanapañho

4.‘‘ Bhante nāgasena , bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘ tathāgato bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā ’ ti .
Puna ca bhaṇitaṃ ‘ addasaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , purāṇaṃ maggaṃ purāṇaṃ añjasaṃ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātan ’ ti .
Yadi , bhante nāgasena , tathāgato anuppannassa maggassa uppādetā , tena hi ‘ addasaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , purāṇaṃ maggaṃ purāṇaṃ añjasaṃ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātan ’ ti yaṃ vacanaṃ , taṃ micchā .
Yadi tathāgatena bhaṇitaṃ ‘ addasaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , purāṇaṃ maggaṃ purāṇaṃ añjasaṃ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātan ’ ti , tena hi ‘ tathāgato , bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā ’ ti tampi vacanaṃ micchā .
Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto , so tayā nibbāhitabbo ’’ ti .
‘‘ BhāsitampetaṃM0.213 , mahārāja , bhagavatā ‘ tathāgato , bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā ’ ti .
Bhaṇitañca ‘ addasaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , purāṇaṃ maggaṃ purāṇaṃV0.206 añjasaṃ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātan ’ ti , taṃ dvayampi sabhāvavacanameva , pubbakānaṃ , mahārāja , tathāgatānaṃ antaradhānena asati anusāsake maggo antaradhāyi , taṃ [ so taṃ ( sī . pī . ka .)] tathāgato maggaṃ luggaṃ paluggaṃ gūḷhaṃ pihitaṃ paṭicchannaṃ asañcaraṇaṃP0.218 paññācakkhunā sampassamāno [ sammasamāno ( sī . pī .)] addasa pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṃ , taṃkāraṇā āha ‘ addasaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , purāṇaṃ maggaṃ purāṇaṃ añjasaṃ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātan ’ ti .
‘‘ Pubbakānaṃ , mahārāja , tathāgatānaṃ antaradhānena asati anusāsake luggaṃ paluggaṃ gūḷhaṃ pihitaṃ paṭicchannaṃ asañcaraṇaṃ maggaṃ yaṃ dāni tathāgato sañcaraṇaṃ akāsi , taṃkāraṇā āha ‘ tathāgato , bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā ’ ti .
‘‘ Idha , mahārāja , rañño cakkavattissa antaradhānena maṇiratanaṃ girisikhantare nilīyati , aparassa cakkavattissa sammāpaṭipattiyā upagacchati , api nu kho taṃ , mahārāja , maṇiratanaṃ tassa pakatan ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante , pākatikaṃ yeva taṃ maṇiratanaṃ , tena pana nibbattitan ’’ ti [ nibbattanti ( sī . pī .)].
‘‘ Evameva kho , mahārāja , pākatikaṃ pubbakehi tathāgatehi anuciṇṇaṃ aṭṭhaṅgikaṃ sivaṃ maggaṃ asati anusāsake luggaṃ paluggaṃ gūḷhaṃ pihitaṃ paṭicchannaṃ asañcaraṇaṃ bhagavā paññācakkhunā sampassamāno uppādesi , sañcaraṇaṃ akāsi , taṃkāraṇā āha ‘ tathāgato , bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā ’ ti .
‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , santaṃ yeva puttaṃ yoniyā janayitvā mātā ‘ janikā ’ ti vuccati , evameva kho , mahārāja , tathāgato santaṃ yeva maggaṃ luggaṃ paluggaṃ gūḷhaṃ pihitaṃ paṭicchannaṃ asañcaraṇaṃ paññācakkhunā sampassamāno uppādesi , sañcaraṇaṃ akāsi , taṃkāraṇā āha ‘ tathāgato , bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā ’ ti .
‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , koci puriso yaṃ kiñci naṭṭhaṃ passati ,‘ tena taṃ bhaṇḍaṃ nibbattitan ’ ti jano voharati , evameva kho , mahārāja , tathāgato santaṃ yeva maggaṃ luggaṃ paluggaṃ gūḷhaṃ pihitaṃ paṭicchannaṃ asañcaraṇaṃM0.214 paññācakkhunā sampassamāno uppādesi , sañcaraṇaṃP0.219 akāsi , taṃkāraṇā āha ‘ tathāgato , bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā ’ ti .
‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , koci puriso vanaṃ sodhetvā bhūmiṃ nīharati ,‘ tassa sā bhūmī ’ tiV0.207 jano voharati , na cesā bhūmi tena pavattitā , taṃ bhūmiṃ kāraṇaṃ katvā bhūmisāmiko nāma hoti , evameva kho , mahārāja , tathāgato santaṃ yeva maggaṃ luggaṃ paluggaṃ gūḷhaṃ pihitaṃ paṭicchannaṃ asañcaraṇaṃ paññāya sampassamāno uppādesi , sañcaraṇaṃ akāsi , taṃkāraṇā āha ‘ tathāgato , bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā ’’’ ti .
‘‘ Sādhu , bhante nāgasena , evametaṃ tathā sampaṭicchāmī ’’ ti .
Magguppādanapañho catuttho .