16. Arūpadhammavavatthānadukkarapañho
16. Rājā
M0.94 āha ‘‘ bhante nāgasena , dukkaraṃ nu kho bhagavatā katan ’’ ti ?Thero āha ‘‘ dukkaraṃ , mahārāja , bhagavatā katan ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bhante nāgasena , bhagavatā dukkaraṃ katan ’’ ti .
‘‘ Dukkaraṃ , mahārāja , bhagavatā kataṃ imesaṃ arūpīnaṃ cittacetasikānaṃ dhammānaṃ ekārammaṇe vattamānānaṃ vavatthānaṃ akkhātaṃ ‘ ayaṃ phasso , ayaṃ vedanā , ayaṃ saññā , ayaṃ cetanā , idaṃ cittan ’’’ ti .
‘‘ Opammaṃ karohī ’’ ti .
‘‘ Yathā , mahārāja , kocideva puriso nāvāya mahāsamuddaṃ ajjhogāhetvā hatthapuṭena udakaṃ gahetvā jivhāya sāyitvā jāneyya nu kho , mahārāja , so puriso ‘‘ idaṃ gaṅgāya udakaṃ , idaṃ yamunāya udakaṃ , idaṃ aciravatiyā udakaṃ , idaṃ sarabhuyā udakaṃ , idaṃ mahiyā udakan ’’’ ti ?
‘‘ Dukkaraṃ , bhante , jānitun ’’ ti .
‘‘ Ito dukkarataraṃ kho , mahārāja , bhagavatā kataṃ imesaṃ arūpīnaṃ cittacetasikānaṃ dhammānaṃ ekārammaṇe vattamānānaṃ vavatthānaṃ
V0.98 akkhātaṃ ‘ ayaṃ phasso , ayaṃ vedanā , ayaṃ saññā , ayaṃ cetanā , idaṃ cittan ’’’ ti .‘‘ Suṭṭhu , bhante ’’ ti rājā abbhānumodīti .
Arūpadhammavavatthānadukkarapañho soḷasamo .
Arūpadhammavavatthānavaggo sattamo .
Imasmiṃ vagge soḷasa pañhā .