Issues
Select Version
Milindapañhapāḷi
Milindapañhapāḷi

3. Devadattapabbajjapañho

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Devadattapabbajjapañho

3.‘‘ BhanteV0.117 nāgasena , devadatto kena pabbājito ’’ ti ?
‘‘ Cha yime , mahārāja , khattiyakumārā bhaddiyo ca anuruddho ca ānando ca bhagu ca kimiloM0.114 [ kimbilo ( sī . pī .) ma . ni .2.166 passitabbaṃ ] ca devadattoP0.108 ca upālikappako sattamo abhisambuddhe satthari sakyakulānandajanane bhagavantaṃ anupabbajantā nikkhamiṃsu , te bhagavā pabbājesī ’’ ti .
‘‘ Nanu , bhante , devadattena pabbajitvā saṅgho bhinno ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , devadattena pabbajitvā saṅgho bhinno , na gihī saṅghaṃ bhindati , na bhikkhunī , na sikkhamānā , na sāmaṇero , na sāmaṇerī saṅghaṃ bhindati , bhikkhu pakatatto samānasaṃvāsako samānasīmāyaṃ ṭhito saṅghaṃ bhindatīti .
Saṅghabhedako , bhante , puggalo kiṃ kammaṃ phusatī ’’ ti ?
‘‘ Kappaṭṭhitikaṃ , mahārāja , kammaṃ phusatī ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bhante nāgasena , buddho jānāti ‘ devadatto pabbajitvā saṅghaṃ bhindissati , saṅghaṃ bhinditvā kappaṃ niraye paccissatī ’’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , tathāgato jānāti ‘ devadatto pabbajitvā saṅghaṃ bhindissati , saṅghaṃ bhinditvā kappaṃ niraye paccissatī ’’’ ti .
‘‘ Yadi , bhante nāgasena , buddho jānāti ‘ devadatto pabbajitvā saṅghaṃ bhindissati , saṅghaṃ bhinditvā kappaṃ niraye paccissatī ’ ti , tena hi , bhante nāgasena , buddho kāruṇiko anukampako hitesī sabbasattānaṃ ahitaṃ apanetvā hitamupadahatīti yaṃ vacanaṃ , taṃ micchā .
Yadi taṃ ajānitvā pabbājesi , tena hi buddho asabbaññūti , ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto , vijaṭehi etaṃ mahājaṭaṃ , bhinda parāpavādaṃ , anāgate addhāne tayā sadisā buddhimanto bhikkhū dullabhā bhavissanti , ettha tava balaṃ pakāsehī ’’ ti .
‘‘ Kāruṇiko , mahārāja , bhagavā sabbaññū ca , kāruññena , mahārāja , bhagavā sabbaññutañāṇena devadattassa gatiṃ olokento addasa devadattaṃ āpāyikaṃ kammaṃ [ aparāpariyakammaṃ ( sī . syā . pī .)] āyūhitvā anekāni kappakoṭisatasahassāni nirayena nirayaṃ vinipātena vinipātaṃ gacchantaṃ , taṃ bhagavā sabbaññutañāṇena jānitvā imassa apariyantakataṃ kammaṃ mama sāsane pabbajitassa pariyantakataṃ bhavissati , purimaṃP0.109 upādāya pariyantakataṃ dukkhaṃ bhavissati , apabbajitopi ayaṃ moghapuriso kappaṭṭhiyameva kammaṃ āyūhissatīti kāruññena devadattaṃ pabbājesī ’’ ti .
‘‘ Tena hi , bhante nāgasena , buddho vadhitvā telena makkheti , papāte pātetvā hatthaṃ deti , māretvāV0.118 jīvitaṃ pariyesati , yaṃ so paṭhamaṃ dukkhaṃM0.115 datvā pacchā sukhaṃ upadahatī ’’ ti ?
‘‘ Vadhetipi , mahārāja , tathāgato sattānaṃ hitavasena , pātetipi sattānaṃ hitavasena , māretipi sattānaṃ hitavasena , vadhitvāpi , mahārāja , tathāgato sattānaṃ hitameva upadahati , pātetvāpi sattānaṃ hitameva upadahati , māretvāpi sattānaṃ hitameva upadahati .
Yathā , mahārāja , mātāpitaro nāma vadhitvāpi pātayitvāpi puttānaṃ hitameva upadahanti , evameva kho , mahārāja , tathāgato vadhetipi sattānaṃ hitavasena , pātetipi sattānaṃ hitavasena , māretipi sattānaṃ hitavasena , vadhitvāpi , mahārāja , tathāgato sattānaṃ hitameva upadahati , pātetvāpi sattānaṃ hitameva upadahati , māretvāpi sattānaṃ hitameva upadahati , yena yena yogena sattānaṃ guṇavuḍḍhi hoti , tena tena yogena sabbasattānaṃ hitameva upadahati .
Sace , mahārāja , devadatto na pabbājeyya , gihibhūto samāno nirayasaṃvattanikaṃ bahuṃ pāpakammaṃ katvā anekāni kappakoṭisatasahassāni nirayena nirayaṃ vinipātena vinipātaṃ gacchanto bahuṃ dukkhaṃ vedayissati , taṃ bhagavā jānamāno kāruññena devadattaṃ pabbājesi ,‘ mama sāsane pabbajitassa dukkhaṃ pariyantakataṃ bhavissatī ’ ti kāruññena garukaṃ dukkhaṃ lahukaṃ akāsi .
‘‘ Yathā vā , mahārāja , dhanayasasiriñātibalena balavā puriso attano ñātiṃ vā mittaṃ vā raññā garukaṃ daṇḍaṃ dhārentaṃ attano bahuvissatthabhāvena samatthatāya garukaṃ daṇḍaṃ lahukaṃ akāsi , evameva kho , mahārāja , bhagavā bahūni kappakoṭisatasahassāni dukkhaṃ vedayamānaṃ devadattaṃ pabbājetvāP0.110 sīlasamādhipaññāvimuttibalasamatthabhāvena garukaṃ dukkhaṃ lahukaṃ akāsi .
‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , kusalo bhisakko sallakatto garukaṃ rogaṃ balavosadhabalena lahukaṃ karoti , evameva kho , mahārāja , bahūni kappakoṭisatasahassāni dukkhaṃ vedayamānaṃ devadattaṃ bhagavā rogaññutāya pabbājetvā kāruññabalo patthaddhadhammosadhabalena garukaṃ dukkhaṃ lahukaṃ akāsi .
Api nu kho so , mahārāja , bhagavā bahuvedanīyaṃ devadattaṃ appavedanīyaṃ karonto kiñci apuññaṃ āpajjeyyā ’’ ti ?
‘‘ Na kiñci , bhante , apuññaṃ āpajjeyya antamaso gaddūhanamattampī ’’ ti .
‘‘ Imampi kho , mahārāja , kāraṇaṃ atthato sampaṭiccha , yena kāraṇena bhagavā devadattaṃ pabbājesi .
‘‘ AparampiM0.116 , mahārāja , uttariṃ kāraṇaṃ suṇohi , yena kāraṇena bhagavā devadattaṃ pabbājesi .
Yathā , mahārāja , coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dasseyyuṃ ,‘ ayaṃ kho , deva , coro āgucārī , imassa yaṃ icchasi , taṃ daṇḍaṃ paṇehī ’ ti .
Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya ‘ tena hiV0.119 , bhaṇe , imaṃ coraṃ bahinagaraṃ nīharitvā āghātane sīsaṃ chindathā ’’ ti ,‘ evaṃ devā ’ ti kho te rañño paṭissutvā taṃ bahinagaraṃ nīharitvā āghātanaṃ nayeyyuṃ .
Tamenaṃ passeyya kocideva puriso rañño santikā laddhavaro laddhayasadhanabhogo ādeyyavacano balavicchitakārī , so tassa kāruññaṃ katvā te purise evaṃ vadeyya ‘ alaṃ , bho , kiṃ tumhākaṃ imassa sīsacchedanena , tena hi bho imassa hatthaṃ vā pādaṃ vā chinditvā jīvitaṃ rakkhatha , ahametassa kāraṇā rañño santike paṭivacanaṃ karissāmī ’ ti .
Te tassa balavato vacanena tassa corassa hatthaṃ vā pādaṃ vā chinditvā jīvitaṃ rakkheyyuṃ .
Api nu kho so , mahārāja , puriso evaṃ kārī tassa corassa kiccakārī assā ’’ ti ?
‘‘ Jīvitadāyako so , bhante , puriso tassa corassa , jīvite dinne kiṃ tassa akataṃ nāma atthī ’’ ti ?
‘‘ Yā pana hatthapādacchedaneP0.111 vedanā , so tāya vedanāya kiñci apuññaṃ āpajjeyyā ’’ ti ?
‘‘ Attano katena so , bhante , coro dukkhavedanaṃ vedayati , jīvitadāyako pana puriso na kiñci apuññaṃ āpajjeyyā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , bhagavā kāruññena devadattaṃ pabbājesi ‘ mama sāsane pabbajitassa dukkhaṃ pariyantakataṃ bhavissatī ’ ti .
Pariyantakatañca , mahārāja , devadattassa dukkhaṃ , devadatto , mahārāja , maraṇakāle –
‘‘‘ Imehi aṭṭhīhi tamaggapuggalaṃ , devātidevaṃ naradammasārathiṃ ;
Samantacakkhuṃ satapuññalakkhaṇaṃ , pāṇehi buddhaṃ saraṇaṃ upemī ’ ti .
‘‘ Pāṇupetaṃ saraṇamagamāsi .
Devadatto , mahārāja , cha koṭṭhāse kate kappe atikkante paṭhamakoṭṭhāse saṅghaṃ bhindi , pañca koṭṭhāse niraye paccitvā tato muccitvā aṭṭhissaro nāma paccekabuddho bhavissati .
Api nu kho so , mahārāja , bhagavā evaṃ kārī devadattassa kiccakārī assā ’’ ti ?
‘‘ Sabbadado , bhante nāgasena , tathāgato devadattassa , yaṃ tathāgatoM0.117 devadattaṃ paccekabodhiṃ pāpessati , kiṃ tathāgatena devadattassa akataṃ nāma atthī ’’ ti ?
‘‘ Yaṃ pana , mahārāja , devadatto saṅghaṃ bhinditvā niraye dukkhavedanaṃ vedayati , api nu kho bhagavā tatonidānaṃ kiñci apuññaṃ āpajjeyyā ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante , attanā katena , bhante , devadatto kappaṃ niraye paccati , dukkhapariyantakārako satthā na kiñci apuññaṃ āpajjatī ’’ ti .
‘‘ Imampi kho , tvaṃ mahārāja , kāraṇaṃ atthato sampaṭiccha , yena kāraṇena bhagavā devadattaṃ pabbājesi .
‘‘ Aparampi , mahārāja , uttariṃ kāraṇaṃ suṇohi , yena kāraṇena bhagavā devadattaṃ pabbājesiV0.120 .
Yathā , mahārāja , kusaloP0.112 bhisakko sallakatto vātapittasemhasannipātautupariṇāmavisamaparihāraopakkamikopakkantaṃ pūtikuṇapaduggandhābhisañchannaṃ antosallaṃ susiragataṃ pubbaruhirasampuṇṇaṃ vaṇaṃ vūpasamento vaṇamukhaṃ kakkhaḷatikhiṇakhārakaṭukena bhesajjena anulimpati paripaccanāya , paripaccitvā mudubhāvamupagataṃ satthena vikantayitvā ḍahati salākāya , daḍḍhe khāralavaṇaṃ deti , bhesajjena anulimpati vaṇaruhanāya byādhitassa sotthibhāvamanuppattiyā , api nu kho so , mahārāja , bhisakko sallakatto ahitacitto bhesajjena anulimpati , satthena vikanteti , ḍahati salākāya , khāralavaṇaṃ detī ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante , hitacitto sotthikāmo tāni kiriyāni karotī ’’ ti .
‘‘ Yā panassa bhesajjakiriyākaraṇena uppannā dukkhavedanā , tatonidānaṃ so bhisakko sallakatto kiñci apuññaṃ āpajjeyyā ’’ ti ?
‘‘ Hitacitto , bhante , sotthikāmo bhisakko sallakatto tāni kiriyāni karoti , kiṃ so tatonidānaṃ apuññaṃ āpajjeyya , saggagāmī so , bhante , bhisakko sallakatto ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , kāruññena bhagavā devadattaṃ pabbājesi dukkhaparimuttiyā .
‘‘ Aparampi , mahārāja , uttariṃ kāraṇaṃ suṇohi , yena kāraṇena bhagavā devadattaṃ pabbājesi .
Yathā , mahārāja , puriso kaṇṭakena viddho assa , athaññataro puriso tassa hitakāmo sotthikāmo tiṇhena kaṇṭakenavā satthamukhena vā samantato chinditvā paggharantena lohitena taṃ kaṇṭakaṃ nīhareyya , api nu kho so , mahārāja , puriso ahitakāmo taṃ kaṇṭakaṃ nīharatī ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante , hitakāmo so , bhante , puriso sotthikāmo taṃ kaṇṭakaṃ nīharati .
SaceM0.118 so , bhante , taṃ kaṇṭakaṃ na nīhareyya , maraṇaṃ vā so tena pāpuṇeyya maraṇamattaṃ vā dukkhan ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , tathāgato kāruññena devadattaṃ pabbājesi dukkhaparimuttiyā .
Sace mahārāja , bhagavā devadattaṃ na pabbājeyya , kappakoṭisatasahassampiP0.113 devadatto bhavaparamparāya niraye pacceyyā ’’ ti .
‘‘ Anusotagāmiṃ , bhante nāgasena , devadattaṃ tathāgato paṭisotaṃ pāpesi , vipanthapaṭipannaṃ devadattaṃ panthe paṭipādesi , papāte patitassa devadattassa patiṭṭhaṃ adāsi , visamagataṃ devadattaṃ tathāgato samaṃ āropesi , ime ca , bhante nāgasena , hetū imāni ca kāraṇāni na sakkā aññena sandassetuṃ aññatra tavādisena buddhimatā ’’ ti .
Devadattapabbajjapañho tatiyo .