Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
顯學譯文
中文
Milindapañhapāḷi
Milindapañhapāḷi

5. Buddhavaggo

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Buddhavaggo

1. Buddhassa atthinatthibhāvapañho

1. RājāV0.74M0.73 āha ‘‘ bhante nāgasena , buddho tayā diṭṭho ’’ ti ?
‘‘ Na hi , mahārājā ’’ ti .
‘‘ Atha te ācariyehi buddho diṭṭho ’’ ti ?
‘‘ Na hi , mahārājā ’’ ti .
‘‘ Tena hi , bhante nāgasena , natthi buddho ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , mahārāja , himavati ūhā nadī tayā diṭṭhā ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante ’’ ti .
‘‘ Atha te pitarā ūhā nadī diṭṭhā ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante ’’ ti .
‘‘ Tena hi , mahārāja , natthi ūhā nadī ’’ ti .
‘‘ Atthi , bhante , kiñcāpi mayā ūhā nadī na diṭṭhā , pitarāpi me ūhā nadī na diṭṭhā , api ca atthi ūhā nadī ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , kiñcāpi mayā bhagavā na diṭṭho , ācariyehipi me bhagavā na diṭṭho , api ca atthi bhagavā ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Buddhassa atthinatthibhāvapañho paṭhamo .

2. Buddhassa anuttarabhāvapañho

2. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , buddho anuttaro ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , bhagavā anuttaro ’’ ti .
‘‘ Kathaṃ , bhante nāgasena , adiṭṭhapubbaṃ jānāsi ‘ buddho anuttaro ’’’ ti ?
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , yehi adiṭṭhapubbo mahāsamuddo , jāneyyuṃ te , mahārāja , mahanto kho mahāsamuddo gambhīro appameyyo duppariyogāho , yatthimā pañca mahānadiyo satataṃ samitaṃ appenti , seyyathidaṃ , gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī , neva tassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyatī ’’ tiV0.75 ?
‘‘ Āma , bhante , jāneyyun ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , sāvake mahante parinibbuteP0.71 passitvā jānāmi ‘ bhagavā anuttaro ’’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Buddhassa anuttarabhāvapañho dutiyo .

3. Buddhassa anuttarabhāvajānanapañho

3. RājāM0.74 āha ‘‘ bhante nāgasena , sakkā jānituṃ ‘ buddho anuttaro ’’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , sakkā jānituṃ ‘ bhagavā anuttaro ’’’ ti .
‘‘ Kathaṃ , bhante nāgasena , sakkā jānituṃ ‘ buddho anuttaro ’’’ ti .
‘‘ Bhūtapubbaṃ , mahārāja , tissatthero nāma lekhācariyo ahosi , bahūni vassāni abbhatītāni kālaṅkatassa kathaṃ so ñāyatī ’’ ti .
‘‘ Lekhena bhante ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , yo dhammaṃ passati , so bhagavantaṃ passati , dhammo hi , mahārāja , bhagavatā desito ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Buddhassa anuttarabhāvajānanapañho tatiyo .

4. Dhammadiṭṭhapañho

4. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , dhammo tayā diṭṭho ’’ ti .
‘‘ Buddhanettiyā kho , mahārāja , buddhapaññattiyā yāvajīvaṃ sāvakehi vattitabban ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Dhammadiṭṭhapañho catuttho .

5. Asaṅkamanapaṭisandahanapañho

5. RājāV0.76 āha ‘‘ bhante nāgasena , na ca saṅkamati paṭisandahati cā ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , na ca saṅkamati paṭisandahati cā ’’ ti .
‘‘ Kathaṃ , bhante nāgasena , na ca saṅkamati paṭisandahati ca , opammaṃ karohī ’’ ti ?
‘‘ Yathā , mahārāja , kocideva puriso padīpato padīpaṃ padīpeyya , kiṃnu kho so , mahārāja , padīpo padīpamhā saṅkanto ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , na ca saṅkamati paṭisandahati cā ’’ ti .
‘‘ Bhiyyo opammaṃ karohī ’’ ti .
‘‘ Abhijānāsi nu , tvaṃ mahārāja , daharako santo silokācariyassa santike kiñci silokaṃ gahitan ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante ’’ tiM0.75 .
‘‘ Kiṃnu kho , mahārāja , so siloko ācariyamhā saṅkanto ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , na ca saṅkamati paṭisandahati cāti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Asaṅkamanapaṭisandahanapañho pañcamo .

6. Vedagūpañho

6. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , vedagū upalabbhatī ’’ ti ?
Thero āha ‘‘ paramatthena kho , mahārāja , vedagū nupalabbhatī ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Vedagūpañho chaṭṭho .

7. Aññakāyasaṅkamanapañho

7. RājāV0.77P0.72 āha ‘‘ bhante nāgasena , atthi koci satto yo imamhā kāyā aññaṃ kāyaṃ saṅkamatī ’’ ti ?
‘‘ Na hi , mahārājā ’’ ti .
‘‘ Yadi , bhante nāgasena , imamhā kāyā aññaṃ kāyaṃ saṅkamanto natthi , nanu mutto bhavissati pāpakehi kammehī ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , yadi na paṭisandaheyya , mutto bhavissati pāpakehi kammehīti , yasmā ca kho , mahārāja , paṭisandahati , tasmā na parimutto pāpakehi kammehī ’’ ti .
‘‘ Opammaṃ karohī ’’ ti .
‘‘ Yathā , mahārāja , kocideva puriso aññatarassa purisassa ambaṃ avahareyya , kiṃ so daṇḍappatto bhaveyyā ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , daṇḍappatto bhaveyyā ’’ ti .
‘‘ Na kho so , mahārāja , tāni ambāni avahari , yāni tena ropitāni , kasmā daṇḍappatto bhaveyyā ’’ ti ?
‘‘ Tāni , bhante , ambāni nissāya jātāni , tasmā daṇḍappatto bhaveyyā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , iminā nāmarūpena kammaṃ karoti sobhanaṃ vā asobhanaṃM0.76 vā , tena kammena aññaṃ nāmarūpaṃ paṭisandahati , tasmā na parimutto pāpakehi kammehī ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Aññakāyasaṅkamanapañho sattamo .

8. Kammaphalaatthibhāvapañho

8. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , iminā nāmarūpena kammaṃ kataṃ kusalaṃ vā akusalaṃ vā , kuhiṃ tāni kammāni tiṭṭhantī ’’ ti ?
‘‘ Anubandheyyuṃ kho , mahārāja , tāni kammāni chāyāva anapāyinī ’’ ti [ anupāyinīti ( ka .)].
‘‘ Sakkā pana , bhante , tāni kammāni dassetuṃ ‘ idha vā idha vā tāni kammāni tiṭṭhantī ’’’ ti ?
‘‘ Na sakkā , mahārāja , tāni kammāni dassetuṃ ‘ idha vā idha vā tāni kammāni tiṭṭhantī ’’’ ti .
‘‘ OpammaṃV0.78 karohī ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , yānimāni rukkhāni anibbattaphalāni , sakkā tesaṃ phalāni dassetuṃ ‘ idha vā idha vā tāni phalāni tiṭṭhantī ’’’ ti .
‘‘ Na hi , bhante ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , abbocchinnāya santatiyā na sakkā tāni kammāni dassetuṃ ‘ idha vā idha vā tāni kammāni tiṭṭhantī ’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Kammaphalaatthibhāvapañho aṭṭhamo .

9. Uppajjatijānanapañho

9. RājāP0.73 āha ‘‘ bhante nāgasena , yo uppajjati , jānāti so ‘ uppajjissāmī ’’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , yo uppajjati jānāti so ‘ uppajjissāmī ’’’ ti .
‘‘ Opammaṃ karohī ’’ ti .
‘‘ Yathā , mahārāja , kassako gahapatiko bījāni pathaviyaṃ nikkhipitvā sammā deve vassante jānāti ‘ dhaññaṃM0.77 nibbattissatī ’’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , jāneyyā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , yo uppajjati , jānāti so ‘ uppajjissāmī ’’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Uppajjatijānanapañho navamo .

10. Buddhanidassanapañho

10. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , buddho atthī ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , bhagavā atthī ’’ ti .
‘‘ Sakkā pana , bhante nāgasena , buddho nidassetuṃ idhavā idhavā ’’ ti ?
‘‘ Parinibbuto , mahārāja , bhagavā anupādisesāya nibbānadhātuyā , na sakkā bhagavā nidassetuṃ ‘ idha vā idha vā ’’’ ti .
‘‘ OpammaṃV0.79 karohī ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , mahato aggikkhandhassa jalamānassa yā acci atthaṅgatā , sakkā sā acci dassetuṃ ‘ idha vā idha vā ’’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante , niruddhā sā acci appaññattiṃ gatā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , bhagavā anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto atthaṅgato , na sakkā bhagavā nidassetuṃ ‘ idha vā idha vā ’ ti , dhammakāyena pana kho , mahārāja , sakkā bhagavā nidassetuṃ .
Dhammo hi , mahārāja , bhagavatā desito ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Buddhanidassanapañho dasamo .
Buddhavaggo pañcamo .
Imasmiṃ vagge dasa pañhā .