4. Kammanānākaraṇapañho
4. Rājā
M0.67 āha ‘‘ bhante nāgasena , kena kāraṇena manussā na sabbe samakā , aññe appāyukā , aññe dīghāyukā , aññe bahvābādhā aññe appābādhā , aññe dubbaṇṇā , aññe vaṇṇavanto , aññe appesakkhā , aññe mahesakkhā , aññe appabhogā , aññe mahābhogā , aññe nīcakulīnā , aññe mahākulīnā , aññe duppaññā , aññe paññavanto ’’ ti ?Thero āha ‘‘ kissa pana , mahārāja , rukkhā na sabbe samakā , aññe ambilā , aññe lavaṇā , aññe tittakā , aññe kaṭukā , aññe kasāvā , aññe madhurā ’’ ti ?
‘‘ Maññāmi , bhante , bījānaṃ nānākaraṇenā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , kammānaṃ nānākaraṇena manussā na sabbe samakā , aññe appāyukā , aññe dīghāyukā , aññe bahvābādhā , aññe appābādhā , aññe dubbaṇṇā , aññe vaṇṇavanto , aññe appesakkhā , aññe mahesakkhā , aññe appabhogā , aññe mahābhogā , aññe nīcakulīnā , aññe mahākulīnā , aññe duppaññā , aññe paññavanto .
Bhāsitampetaṃ mahārāja bhagavatā –
‘ kammassakā , māṇava , sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammappaṭisaraṇā , kammaṃ satte vibhajati yadidaṃ hīnappaṇītatāyā ’’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Kammanānākaraṇapañho catuttho .