1. Pathavīaṅgapañho
1.‘‘ Bhante
V0.350P0.382M0.365 nāgasena ,‘ pathaviyā pañca aṅgāni gahetabbānī ’ ti yaṃ vadesi , katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī ’’ ti ?‘‘ Yathā , mahārāja , pathavī iṭṭhāniṭṭhāni kappūrāgarutagaracandanakuṅkumādīni ākirantepi pittasemhapubbaruhirasedamedakheḷasiṅghāṇikalasika- muttakarīsādīni ākirantepi tādisā yeva , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena iṭṭhāniṭṭhe lābhālābhe yasāyase nindāpasaṃsāya sukhadukkhe sabbattha tādinā yeva bhavitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , pathaviyā paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , pathavī maṇḍanavibhūsanāpagatā sakagandhaparibhāvitā , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena vibhūsanāpagatena sakasīlagandhaparibhāvitena bhavitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , pathaviyā dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , pathavī nirantarā akhaṇḍacchiddā asusirā bahalā ghanā vitthiṇṇā , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena nirantaramakhaṇḍacchiddamasusirabahalaghanavitthiṇṇasīlena bhavitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , pathaviyā tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , pathavī gāmanigamanagarajanapadarukkhapabbatanadītaḷākapokkharaṇīmigapakkhimanujanaranārigaṇaṃ dhārentīpi akilāsu hoti , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena ovadantenapi anusāsantenapi viññāpentenapi sandassentenapi samādapentenapi samuttejentenapi sampahaṃsentenapi dhammadesanāsu akilāsunā bhavitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , pathaviyā catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna
V0.351 caparaṃ , mahārāja , pathavī anunayappaṭighavippamuttā , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena anunayappaṭighavippamuttena pathavisamena cetasā viharitabbaṃ .Idaṃ , mahārāja , pathaviyā pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
Bhāsitampetaṃ
P0.383 , mahārāja , upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe parikittayamānāya –‘‘‘ Ekañce
M0.366 bāhaṃ vāsiyā , tacche kupitamānasā [ kupitamānaso ( ka .)];Ekañcebāhaṃ gandhena , ālimpeyya pamoditā [ pamodito ( ka .)].
‘‘‘ Amusmiṃ paṭigho natthi , rāgo asmiṃ na vijjati ;
Pathavīsamacittā te , tādisā samaṇā mamā ’’’ ti .
Pathavīaṅgapañho paṭhamo .