11. Ācariyānācariyapañho
11.‘‘ Bhante ,
P0.235 nāgasena , bhāsitampetaṃ bhagavatā –‘‘‘ Na me ācariyo atthi , sadiso me na vijjati ;
Sadevakasmiṃ lokasmiṃ , natthi me paṭipuggalo ’ ti [ mahāva .11].
‘‘ Puna ca bhaṇitaṃ ‘ iti kho , bhikkhave , āḷāro kālāmo ācariyo me samāno antevāsiṃ maṃ samānaṃ attanā samasamaṃ ṭhapesi , uḷārāya
M0.229 ca maṃ pūjāya pūjesī ’ ti .Yadi , bhante nāgasena , tathāgatena bhaṇitaṃ ‘ na me ācariyo atthi , sadiso me na vijjati .
Sadevakasmiṃ lokasmiṃ , natthi me paṭipuggalo ’ ti , tena hi ‘ iti kho , bhikkhave , āḷāro kālāmo ācariyo me samāno antevāsiṃ maṃ samānaṃ attanā samasamaṃ ṭhapesī ’ ti yaṃ vacanaṃ , taṃ micchā .
Yadi tathāgatena bhaṇitaṃ ‘ iti kho , bhikkhave , āḷāro kālāmo ācariyo me samāno antevāsiṃ maṃ samānaṃ attanā samasamaṃ ṭhapesī ’ ti , tena hi ‘ na me ācariyo atthi , sadiso me na vijjati .
Sadevakasmiṃ lokasmiṃ , natthi me paṭipuggalo ’ ti tampi vacanaṃ micchā .
Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto , so tayā nibbāhitabbo ’’ ti .
‘‘ Bhāsitampetaṃ
V0.221 , mahārāja , tathāgatena ‘ na me ācariyo atthi , sadiso me na vijjati .Sadevakasmiṃ lokasmiṃ , natthi me paṭipuggalo ’ ti , bhaṇitañca ‘ iti kho , bhikkhave , āḷāro kālāmo ācariyo me samāno antevāsiṃ maṃ samānaṃ attanā samasamaṃ ṭhapesi , uḷārāya ca maṃ pūjāya pūjesī ’ ti .
‘‘ Tañca pana vacanaṃ pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ācariyabhāvaṃ sandhāya bhāsitaṃ .
‘ Pañcime , mahārāja , pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattassa sato ācariyā , yehi anusiṭṭho bodhisatto tattha tattha divasaṃ vītināmesi .
Katame pañca ?
Ye te , mahārāja , aṭṭha brāhmaṇā jātamatte bodhisatte lakkhaṇāni
P0.236 pariggaṇhiṃsu , seyyathīdaṃ , rāmo dhajo lakkhaṇo mantī yañño suyāmo subhojo sudattoti .Te tassa sotthiṃ pavedayitvā rakkhākammaṃ akaṃsu , te ca paṭhamaṃ ācariyā .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , bodhisattassa pitā suddhodano rājā yaṃ tena samayena abhijātaṃ udiccajātimantaṃ padakaṃ veyyākaraṇaṃ chaḷaṅgavantaṃ sabbamittaṃ nāma brāhmaṇaṃ upanetvā sovaṇṇena bhiṅgārena [ bhiṅkārena ( sī . pī .)] udakaṃ oṇojetvā ‘ imaṃ kumāraṃ sikkhāpehī ’ ti adāsi , ayaṃ dutiyo ācariyo .
‘‘ Puna
M0.230 caparaṃ , mahārāja , yā sā devatā bodhisattaṃ saṃvejesī , yassā vacanaṃ sutvā bodhisatto saṃviggo ubbiggo tasmiṃ yeva khaṇe nekkhammaṃ nikkhamitvā pabbaji , ayaṃ tatiyo ācariyo .‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , āḷāro kālāmo ākiñcaññāyatanassa parikammaṃ ācikkhi , ayaṃ catuttho ācariyo .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , udako rāmaputto nevasaññānāsaññāyatanassa parikammaṃ ācikkhi [ ācikkhati ( ka .)], ayaṃ pañcamo ācariyo .
Ime kho , mahārāja , pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattassa sato pañca ācariyā .
Te ca pana ācariyā lokiye dhamme .
Imasmiñca pana , mahārāja , lokuttare dhamme sabbaññutañāṇappaṭivedhāya natthi tathāgatassa anuttaro anusāsako , sayambhū
V0.222 , mahārāja , tathāgato anācariyako , tasmā kāraṇā tathāgatena bhaṇitaṃ ‘ na me ācariyo atthi , sadiso me na vijjati .Sadevakasmiṃ lokasmiṃ , natthi me paṭipuggalo ’ ti .
‘‘ Sādhu , bhante nāgasena , evametaṃ tathā sampaṭicchāmī ’’ ti .
Ācariyānācariyapañho ekādasamo .
Santhavavaggo pañcamo .
Imasmiṃ vagge ekādasa pañho .
Meṇḍakapañho niṭṭhito .