Issues
Select Version
Milindapañhapāḷi
Milindapañhapāḷi

10. Hatthiṅgapañho

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Hatthiṅgapañho

10.‘‘ BhanteM0.383 nāgasena ,‘ hatthissa pañca aṅgāni gahetabbānī ’ ti yaṃ vadesi , katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī ’’ ti ?
‘‘ Yathā , mahārāja , hatthī nāma caranto yeva pathaviṃ dāleti , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena kāyaṃ sammasamāneneva sabbe kilesā dāletabbā .
Idaṃ , mahārāja , hatthissa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , hatthī sabbakāyeneva apaloketi , ujukaṃ yeva pekkhati , na disāvidisā viloketi , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena sabbakāyena apalokināV0.369 bhavitabbaṃ , na disāvidisā viloketabbā , na uddhaṃ ulloketabbaṃ , na adho oloketabbaṃ , yugamattapekkhinā bhavitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , hatthissa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , hatthī anibaddhasayano gocarāyamanugantvā na tameva desaṃ vāsatthamupagacchati , na dhuvappatiṭṭhālayo , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena anibaddhasayanena bhavitabbaṃ , nirālayena piṇḍāya gantabbaṃ , yadi passati vipassako manuññaṃ patirūpaṃ ruciradese bhavaṃ maṇḍapaṃ vā rukkhamūlaṃ vā guhaṃ vā pabbhāraṃ vā , tattheva vāsamupagantabbaṃ , dhuvappatiṭṭhālayo na kātabbo .
Idaṃ , mahārāja , hatthissa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , hatthī udakaṃ ogāhitvā sucivimalasītalasalilaparipuṇṇaṃ kumuduppalapadumapuṇḍarīkasañchannaṃ mahatimahantaṃP0.399 padumasaraṃ ogāhitvā kīḷati gajavarakīḷaṃ , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena sucivimalavippasannamanāviladhammavaravāripuṇṇaṃ vimuttikusumasañchannaṃ mahāsatipaṭṭhānapokkharaṇiṃ ogāhitvā ñāṇena saṅkhārā odhunitabbā vidhunitabbā , yogāvacarakīḷā kīḷitabbā .
Idaṃ , mahārāja , hatthissa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , hatthī sato pādaṃ uddharati , sato pādaṃ nikkhipati , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena satena sampajānena pādaṃ uddharitabbaṃ , satena sampajānena pādaṃ nikkhipitabbaṃ , abhikkamapaṭikkame samiñjanapasāraṇe sabbattha satena sampajānena bhavitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , hatthissaM0.384 pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
Bhāsitampetaṃ , mahārāja , bhagavatā devātidevena saṃyuttanikāyavare –
‘‘‘ Kāyena saṃvaro sādhu , sādhu vācāya saṃvaro ;
Manasā saṃvaro sādhu , sādhu sabbattha saṃvaro ;
Sabbattha saṃvuto lajjī , rakkhitoti pavuccatī ’’’ ti .
Hatthiṅgapañho dasamo .
Upacikāvaggo catuttho .
TassuddānaṃV0.370 –
Upacikā biḷāro ca , undūro vicchikena ca ;
Nakulo siṅgālo migo ,
Gorūpo varāho hatthinā dasāti .