Issues
Select Version
Milindapañhapāḷi
Milindapañhapāḷi

7. Saddhammantaradhānapañho

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Saddhammantaradhānapañho

7.‘‘ Bhante nāgasena , bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘ pañceva dāni , ānanda , vassasatāni [ vassasahassāni ( sī .) passa a . ni .8.51] saddhammo ṭhassatī ’ ti .
Puna ca parinibbānasamaye subhaddena paribbājakena pañhaṃ puṭṭhena bhagavatā bhaṇitaṃ ‘ ime ca , subhadda [ dī . ni .2.214 passitabbaṃ ], bhikkhū sammā vihareyyuṃ , asuñño loko arahantehi assā ’ ti , asesavacanametaṃ , nissesavacanametaṃ , nippariyāyavacanametaṃ .
Yadi , bhante nāgasena , tathāgatena bhaṇitaṃ ‘ pañceva dāni , ānanda , vassasatāni saddhammo ṭhassatī ’ ti , tena hi ‘ asuñño loko arahantehi assā ’ tiP0.131 yaṃ vacanaṃ , taṃ micchā .
Yadi tathāgatena bhaṇitaṃ ‘ asuñño loko arahantehi assā ’ ti , tena hi ‘ pañceva dāni , ānanda , vassasatāni saddhammo ṭhassatī ’ ti tampi vacanaṃ micchā .
Ayampi ubhato koṭiko pañho gahanatopi gahanataro balavatopi balavataro gaṇṭhitopi gaṇṭhitaro , so tavānuppatto , tattha te ñāṇabalavipphāraṃ dassehi makaro viya sāgarabbhantaragato ’’ ti .
‘‘ Bhāsitampetaṃ , mahārāja , bhagavatā ‘ pañceva dāni , ānanda , vassasatāni saddhammo ṭhassatī ’ ti .
Parinibbānasamaye ca subhaddassa paribbājakassa bhaṇitaṃM0.134 ‘ ime ca , subhadda , bhikkhū sammā vihareyyuṃ , asuñño loko arahantehi assā ’ ti .
Tañca pana , mahārāja , bhagavato vacanaṃ nānatthañceva hoti nānābyañjanañca , ayaṃ sāsanaparicchedo , ayaṃ paṭipatti paridīpanāti dūraṃ vivajjitā te ubho aññamaññaṃ .
Yathā , mahārāja , nabhaṃ pathavito dūraṃ vivajjitaṃV0.135 , nirayaṃ saggato dūraṃ vivajjitaṃ , kusalaṃ akusalato dūraṃ vivajjitaṃ , sukhaṃ dukkhato dūraṃ vivajjitaṃ .
Evameva kho , mahārāja , te ubho aññamaññaṃ dūraṃ vivajjitā .
‘‘ Api ca , mahārāja , mā te pucchā moghā assa [ assu ( sī . syā .)], rasato te saṃsanditvā kathayissāmi ‘ pañceva dāni , ānanda , vassasatāni saddhammo ṭhassatī ’ ti yaṃ bhagavā āha , taṃ khayaṃ paridīpayanto sesakaṃ paricchindi , vassasahassaṃ , ānanda , saddhammo tiṭṭheyya , sace bhikkhuniyo na pabbājeyyuṃ .
Pañceva dāni , ānanda , vassasatāni saddhammo ṭhassatīti .
Api nu kho , mahārāja , bhagavā evaṃ vadanto saddhammassa antaradhānaṃ vā vadeti abhisamayaṃ vā paṭikkosatī ’’ ti ?
‘‘ Na hi bhante ’’ ti .
‘‘ Naṭṭhaṃ , mahārāja , parikittayanto sesakaṃ paridīpayanto paricchindi .
Yathā , mahārāja , puriso naṭṭhāyiko sabbasesakaṃ gahetvā janassa paridīpeyya ‘ ettakaṃ me bhaṇḍaṃ naṭṭhaṃ , idaṃ sesakan ’ tiP0.132 .
Evameva kho , mahārāja , bhagavā naṭṭhaṃ paridīpayanto sesakaṃ devamanussānaṃ kathesi ‘ pañceva dāni , ānanda , vassasatāni saddhammo ṭhassatī ’ ti .
Yaṃ pana , mahārāja , bhagavatā bhaṇitaṃ ‘ pañceva dāni , ānanda , vassasatāni saddhammo ṭhassatī ’ ti , sāsanaparicchedo eso .
‘‘ Yaṃ pana parinibbānasamaye subhaddassa paribbājakassa samaṇe parikittayanto āha ‘ ime ca , subhadda , bhikkhū sammā vihareyyuṃ , asuñño loko arahantehi assā ’ ti , paṭipattiparidīpanā esā , tvaṃ pana taṃ paricchedañca paridīpanañca ekarasaṃ karosi .
Yadi pana te chando , ekarasaṃ katvā kathayissāmi , sādhukaṃ suṇohi manasikarohi avikkhittamānaso [ avicalamānaso ( sī .) avimānaso ( pī . ka .)].
‘‘ Idha , mahārāja , taḷāko bhaveyya navasalilasampuṇṇo sammukhamuttariyamāno paricchinno parivaṭumakato , apariyādiṇṇe yeva tasmiṃM0.135 taḷāke udakūpari mahāmegho aparāparaṃ anuppabandho abhivasseyya , api nu kho , mahārāja , tasmiṃ taḷāke udakaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyyā ’’ ti ?
‘‘ Na hi bhante ’’ ti .
‘‘ Kena kāraṇena mahārājā ’’ ti ?
‘‘ Meghassa , bhante , anuppabandhatāyā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , jinasāsanavarasaddhammataḷāko ācārasīlaguṇavattapaṭipattivimalanavasalilasampuṇṇo uttariyamāno bhavaggamabhibhavitvā ṭhito .
Yadi tattha buddhaputtā ācārasīlaguṇavattapaṭipattimeghavassaṃ aparāparaṃ anuppabandhāpeyyuṃ abhivassāpeyyuṃ .
Evamidaṃ jinasāsanavarasaddhammataḷāko ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya , arahantehi loko asuñño bhaveyya , imamatthaṃ bhagavatā sandhāya bhāsitaṃ ‘ ime ca , subhadda , bhikkhū sammā vihareyyuṃ , asuñño loko arahantehi assā ’ ti .
‘‘ IdhaV0.136 pana , mahārāja , mahati mahāaggikkhandhe jalamāne aparāparaṃ sukkhatiṇakaṭṭhagomayāni upasaṃhareyyuṃ , api nu kho so , mahārāja , aggikkhandho nibbāyeyyā ’’ tiP0.133 ?
‘‘ Na hi , bhante , bhiyyo bhiyyo so aggikkhandho jaleyya , bhiyyo bhiyyo pabhāseyyā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , dasasahassiyā [ dasasahassimhi ( bahūsu )] lokadhātuyā jinasāsanavarampi ācārasīlaguṇavattapaṭipattiyā jalati pabhāsati .
Yadi pana , mahārāja , taduttariṃ buddhaputtā pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgatā satatamappamattā padaheyyuṃ , tīsu sikkhāsu chandajātā sikkheyyuṃ , cārittañca sīlaṃ samattaṃ paripūreyyuṃ , evamidaṃ jinasāsanavaraṃ bhiyyo bhiyyo ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya , asuñño loko arahantehi assāti imamatthaṃ bhagavatā sandhāya bhāsitaṃ ‘ ime ca , subhadda , bhikkhū sammā vihareyyuṃ , asuñño loko arahantehi assā ’ ti .
‘‘ Idha pana , mahārāja , siniddhasamasumajjitasappabhāsavimalādāsaṃ [ sappabhaṃ suvimalādāsaṃ ( sī .)] saṇhasukhumagerukacuṇṇena aparāparaṃ majjeyyuṃ , api nu kho , mahārāja , tasmiṃ ādāse malakaddamarajojallaṃ jāyeyyā ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante , aññadatthu vimalataraṃ yeva bhaveyyā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , jinasāsanavaraṃ pakatinimmalaṃ byapagatakilesamalarajojallaṃ , yadi taṃ buddhaputtā ācārasīlaguṇavattapaṭipattisallekhadhutaguṇena jinasāsanavaraṃ sallakkheyyuṃ [ sallikkheyyuṃ ( sī . pī .)], evamidaṃ jinasāsanavaraṃ ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya , asuñño ca loko arahantehi assātiM0.136 imamatthaṃ bhagavatā sandhāya bhāsitaṃ ‘ ime ca , subhadda , bhikkhū sammā vihareyyuṃ , asuñño loko arahantehi assā ’ ti .
Paṭipattimūlakaṃ , mahārāja , satthusāsanaṃ paṭipattikāraṇaṃ paṭipattiyā anantarahitāya tiṭṭhatī ’’ ti .
‘‘ Bhante nāgasena ,‘ saddhammantaradhānan ’ ti yaṃ vadesi , katamaṃ taṃ saddhammantaradhānan ’’ ti ?
‘‘ Tīṇimāni , mahārāja , sāsanantaradhānāni .
Katamāni tīṇi ?
Adhigamantaradhānaṃ paṭipattantaradhānaṃ liṅgantaradhānaṃP0.134 , adhigame , mahārāja , antarahite suppaṭipannassāpi dhammābhisamayo na hoti , paṭipattiyā antarahitāya sikkhāpadapaññatti antaradhāyati , liṅgaṃyeva tiṭṭhati , liṅge antarahite paveṇupacchedo hoti , imāni kho , mahārāja , tīṇi antaradhānānī ’’ ti .
‘‘ Suviññāpito , bhante nāgasena , pañho , gambhīro uttānīkato , gaṇṭhi bhinno , naṭṭhā paravādā bhaggā nippabhā katā , tvaṃ gaṇivaravasabhamāsajjāti .
Saddhammantaradhānapañho sattamo .