Issues
Select Version
Milindapañhapāḷi
Milindapañhapāḷi

2. Kukkuṭaṅgapañho

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Kukkuṭaṅgapañho

2.‘‘ Bhante nāgasena ,‘ kukkuṭassa pañca aṅgāni gahetabbānī ’ ti yaṃ vadesi , katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī ’’ ti ?
‘‘ Yathā , mahārāja , kukkuṭoM0.349 kālena samayena paṭisallīyati , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena kālena samayeneva cetiyaṅgaṇaṃ sammajjitvā pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhapetvā sarīraṃ paṭijaggitvā nahāyitvā cetiyaṃ vanditvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ dassanāya gantvā kālena samayena suññāgāraṃ pavisitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , kukkuṭassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ PunaV0.333 caparaṃ , mahārāja , kukkuṭo kālena samayeneva vuṭṭhāti .
Evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena kālena samayeneva vuṭṭhahitvā cetiyaṅgaṇaṃ sammajjitvā pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhapetvā sarīraṃ paṭijaggitvā cetiyaṃ vanditvā punadeva suññāgāraṃ pavisitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , kukkuṭassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , kukkuṭo pathaviṃ khaṇitvā khaṇitvā ajjhohāraṃ ajjhoharati .
Evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena paccavekkhitvā paccavekkhitvā ajjhohāraṃ ajjhoharitabbaṃ ‘ neva davāya na madāyaP0.367 na maṇḍanāya na vibhūsanāya , yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṃsūparatiyā brahmacariyānuggahāya , iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṃ na uppādessāmi , yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā ’ ti .
Idaṃ , mahārāja , kukkuṭassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
Bhāsitampetaṃ , mahārāja , bhagavatā devātidevena –
‘‘‘ Kantāre puttamaṃsaṃva , akkhassabbhañjanaṃ yathā ;
Evaṃ āhari āhāraṃ , yāpanatthamamucchito ’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , kukkuṭo sacakkhukopi rattiṃ andho hoti .
Evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena anandheneva andhena viya bhavitabbaṃ , araññepi gocaragāme piṇḍāya carantenapi rajanīyesu rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbadhammesu andhena badhirena mūgena viya bhavitabbaṃ , na nimittaṃ gahetabbaṃ , nānubyañjanaṃ gahetabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , kukkuṭassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
Bhāsitampetaṃ , mahārāja , therena mahākaccāyanena –
‘ Cakkhumāssa yathā andho , sotavā badhiro yathā ;
Paññavāssa [ jivhāvassa ( sī . pī .)] yathā mūgo , balavā dubbaloriva ;
Attaatthe [ atha atthe ( sī . pī .)] samuppanne , sayetha matasāyikan ’ ti .
‘‘ PunaM0.350 caparaṃ , mahārāja , kukkuṭo leḍḍudaṇḍalaguḷamuggarehi paripātiyantopi sakaṃ gehaṃ na vijahati .
Evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena cīvarakammaṃ karontenapi navakammaṃ karontenapi vattappaṭivattaṃ karontenapi uddisantenapi uddisāpentenapi yoniso manasikāro na vijahitabbo , sakaṃ kho panetaṃ , mahārāja , yogino gehaṃ , yadidaṃ yoniso manasikāroV0.334 .
Idaṃ , mahārāja , kukkuṭassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃP0.368 .
Bhāsitampetaṃ , mahārāja , bhagavatā devātidevena ‘ ko ca , bhikkhave , bhikkhuno gocaro sako pettiko visayo ?
Yadidaṃ cattāro satipaṭṭhānā ’ ti .
Bhāsitampetaṃ , mahārāja , therena sāriputtena dhammasenāpatināpi –
‘‘‘ Yathā sudanto mātaṅgo , sakaṃ soṇḍaṃ na maddati ;
Bhakkhābhakkhaṃ vijānāti , attano vuttikappanaṃ .
‘‘‘ Tatheva buddhaputtena , appamattena vā pana ;
Jinavacanaṃ na madditabbaṃ , manasikāravaruttaman ’’’ ti .
Kukkuṭaṅgapañho dutiyo .