6. Kummaṅgapañho
6.‘‘ Bhante nāgasena ,‘ kummassa pañca aṅgāni gahetabbānī ’ ti yaṃ vadesi , katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī ’’ ti ?
‘‘ Yathā , mahārāja , kummo udakacaro udakeyeva vāsaṃ kappeti , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena sabbapāṇabhūtapuggalānaṃ hitānukampinā mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena sabbāvantaṃ lokaṃ pharitvā viharitabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , kummassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna
V0.337M0.353 caparaṃ , mahārāja , kummo udake uppilavanto sīsaṃ ukkhipitvā yadi koci passati , tattheva nimujjati gāḷhamogāhati ‘ mā maṃ te puna passeyyun ’ ti , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena kilesesu opatantesu ārammaṇasare nimujjitabbaṃ gāḷhamogāhitabbaṃ ‘ mā maṃ kilesā puna passeyyun ’ ti .Idaṃ , mahārāja , kummassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ
P0.371 , mahārāja , kummo udakato nikkhamitvā kāyaṃ otāpeti , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena nisajjaṭṭhānasayanacaṅkamato mānasaṃ nīharitvā sammappadhāne mānasaṃ otāpetabbaṃ .Idaṃ , mahārāja , kummassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , kummo pathaviṃ khaṇitvā vivitte vāsaṃ kappeti , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena lābhasakkārasilokaṃ pajahitvā suññaṃ vivittaṃ kānanaṃ vanapatthaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ appasaddaṃ appanigghosaṃ pavivittamogāhitvā vivitte yeva vāsaṃ upagantabbaṃ .
Idaṃ , mahārāja , kummassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
Bhāsitampetaṃ , mahārāja , therena upasenena vaṅgantaputtena –
‘‘‘ Vivittaṃ appanigghosaṃ , vāḷamiganisevitaṃ ;
Seve senāsanaṃ bhikkhu , paṭisallānakāraṇā ’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , mahārāja , kummo cārikaṃ caramāno yadi kañci passati vā , saddaṃ suṇāti vā , soṇḍipañcamāni aṅgāni sake kapāle nidahitvā appossukko tuṇhībhūto tiṭṭhati kāyamanurakkhanto , evameva kho , mahārāja , yoginā yogāvacarena sabbattha rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbadhammesu āpatantesu chasu dvāresu saṃvarakavāṭaṃ anugghāṭetvā mānasaṃ samodahitvā saṃvaraṃ katvā satena sampajānena vihātabbaṃ samaṇadhammaṃ anurakkhamānena .
Idaṃ , mahārāja , kummassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ .
Bhāsitampetaṃ , mahārāja , bhagavatā devātidevena saṃyuttanikāyavare kummūpamasuttante –
‘‘‘ Kummova
M0.354 aṅgāni sake kapāle , samodahaṃ bhikkhu manovitakke ;Anissito
P0.372 aññamaheṭhayāno , parinibbutonūpavadeyya kañcī ’’’ ti .Kummaṅgapañho chaṭṭho .