8. Pādasakalikāhatapañho
8.‘‘ Bhante nāgasena , tumhe bhaṇatha ‘ bhagavato gacchantassa ayaṃ acetanā mahāpathavī ninnaṃ unnamati , unnataṃ onamatī ’ ti , puna ca bhaṇatha ‘ bhagavato pādo sakalikāya khato ’ ti .
Yā sā sakalikā bhagavato pāde patitā , kissa pana sā sakalikā bhagavato pādā na nivattā .
Yadi , bhante nāgasena , bhagavato gacchantassa ayaṃ acetanā mahāpathavī ninnaṃ unnamati , unnataṃ onamati , tena hi ‘ bhagavato pādo sakalikāya khato ’ ti yaṃ vacanaṃ , taṃ micchā .
Yadi bhagavato pādo sakalikāya khato , tena hi ‘ bhagavato gacchantassa ayaṃ acetanā mahāpathavī ninnaṃ unnamati unnataṃ onamatī ’ ti tampi vacanaṃ micchā .
Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto , so tayā nibbāhitabbo ’’ ti .
‘‘ Saccaṃ
M0.179 , mahārāja , atthetaṃ bhagavato gacchantassa ayaṃ acetanā mahāpathavī ninnaṃ unnamati unnataṃ onamati , bhagavato ca pādo sakalikāya khato , na ca pana sā sakalikā attano dhammatāya patitā , devadattassa upakkamena patitā .Devadatto , mahārāja , bahūni jātisatasahassāni bhagavati āghātaṃ bandhi , so tena āghātena ‘ mahantaṃ kūṭāgārappamāṇaṃ pāsāṇaṃ
V0.175 bhagavato upari pātessāmī ’ ti muñci .Atha dve selā pathavito uṭṭhahitvā taṃ pāsāṇaṃ sampaṭicchiṃsu , atha nesaṃ sampahārena pāsāṇato papaṭikā bhijjitvā yena vā tena vā
P0.180 patantī bhagavato pāde patitā ’’ ti .‘‘ Yathā ca , bhante nāgasena , dve selā pāsāṇaṃ sampaṭicchiṃsu , tatheva papaṭikāpi sampaṭicchitabbā ’’ ti ?
‘‘ Sampaṭicchitampi , mahārāja , idhekaccaṃ paggharati pasavati na ṭhānamupagacchati , yathā , mahārāja , udakaṃ pāṇinā gahitaṃ aṅgulantarikāhi paggharati pasavati na ṭhānamupagacchati , khīraṃ takkaṃ madhuṃ sappi tesaṃ maccharasaṃ maṃsarasaṃ pāṇinā gahitaṃ aṅgulantarikāhi paggharati pasavati na ṭhānamupagacchati , evameva kho , mahārāja , sampaṭicchanatthaṃ upagatānaṃ dvinnaṃ selānaṃ sampahārena pāsāṇato papaṭikā bhijjitvā yena vā tena vā patantī bhagavato pāde patitā .
‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , saṇhasukhumaaṇurajasamaṃ puḷinaṃ muṭṭhinā gahitaṃ aṅgulantarikāhi paggharati pasavati na ṭhānamupagacchati , evameva kho , mahārāja , sampaṭicchanatthaṃ upagatānaṃ dvinnaṃ selānaṃ sampahārena pāsāṇato papaṭikā bhijjitvā yena vā tena vā patantī bhagavato pāde patitā .
‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , kabaḷo mukhena gahito idhekaccassa mukhato muccitvā paggharati pasavati na ṭhānamupagacchati , evameva kho , mahārāja , sampaṭicchanatthaṃ upagatānaṃ dvinnaṃ selānaṃ sampahārena pāsāṇato papaṭikā bhijjitvā yena vā tena vā patantī bhagavato pāde patitā ’’ ti .
‘‘ Hotu , bhante nāgasena , selehi pāsāṇo sampaṭicchito , atha papaṭikāyapi apaciti kātabbā yatheva mahāpathaviyā ’’ ti ?
‘‘ Dvādasime , mahārāja , apacitiṃ na karonti .
Katame dvādasa ?
Ratto rāgavasena apacitiṃ na karoti , duṭṭho dosavasena , mūḷho mohavasena , unnato
M0.180 mānavasena , nigguṇo avisesatāya , atithaddho anisedhanatāya , hīno hīnasabhāvatāya , vacanakaro anissaratāya , pāpo kadariyatāya , dukkhāpito paṭidukkhāpanatāya , luddhoP0.181 lobhābhibhūtatāya , āyūhito atthasādhanatāya [ atthasādhanena ( syā . pī . ka .)] apacitiṃ na karoti .Ime kho mahārāja dvādasa apacitiṃ na karonti .
Sā ca pana papaṭikā pāsāṇasampahārena
V0.176 bhijjitvā animittakatadisā yena vā tena vā patamānā bhagavato pāde patitā .‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , saṇhasukhumaaṇurajo anilabalasamāhato animittakatadiso yena vā tena vā abhikirati , evameva kho , mahārāja , sā papaṭikā pāsāṇasampahārena bhijjitvā animittakatadisā yena vā tena vā patamānā bhagavato pāde patitā .
Yadi pana , mahārāja , sā papaṭikā pāsāṇato visuṃ na bhaveyya , tampi te selā pāsāṇapapaṭikaṃ uppatitvā gaṇheyyuṃ .
Esā pana , mahārāja , papaṭikā na bhūmaṭṭhā na ākāsaṭṭhā , pāsāṇasampahāravegena bhijjitvā animittakatadisā yena vā tena vā patamānā bhagavato pāde patitā .
‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , vātamaṇḍalikāya ukkhittaṃ purāṇapaṇṇaṃ animittakatadisaṃ yena vā tena vā patati , evameva kho , mahārāja , esā papaṭikā pāsāṇasampahāravegena animittakatadisā yena vā tena vā patamānā bhagavato pāde patitā .
Api ca , mahārāja , akataññussa kadariyassa devadattassa dukkhānubhavanāya papaṭikā bhagavato pāde patitā ’’ ti .
‘‘ Sādhu , bhante nāgasena , evametaṃ tathā sampaṭicchāmī ’’ ti .
Pādasakalikāhatapañho aṭṭhamo .