Catuapāyamukhakathāvaṇṇanā
280. Asampāpuṇantoti
V1.271M1.306 ārabhitvā sampattuṃ asakkonto .Avisahamānoti ārabhitumeva asakkonto .
Khārin ti parikkhāraṃ .
Taṃ pana vibhajitvā dassetuṃ ‘‘ araṇī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha araṇīti aggidhamanakaṃ araṇīdvayaṃ .
Sujāti dabbi .
Ādi -saddena tidaṇḍatighaṭikādiṃ
P1.399 saṅgaṇhāti khāribharitan ti khārīhi puṇṇaṃ .Nanu upasampannassa bhikkhuno sāsanikopi yo koci anupasampanno atthato paricārakova , kiṃ aṅgaṃ pana bāhirakapabbajiteti tattha visesaṃ dassetuṃ ‘‘ kāmañcā ’’ tiādi vuttaṃ .
Vuttanayenāti ‘‘ kappiyakaraṇa … pe … vattakaraṇavasenā ’’ ti evaṃ vuttena nayena .
Paricārako hoti upasampannabhāvassa visiṭṭhabhāvato .
‘‘ Navakoṭisahassānī ’’ tiādinā ( visuddhi .1.20; paṭi . ma . aṭṭha .37) vuttappabhedānaṃ anekasahassānaṃ saṃvaravinayānaṃ samādiyitvā vattanena uparibhūtā aggabhūtā sampadāti hi ‘‘ upasampadā ’’ ti vuccatīti .
Guṇādhikopīti guṇehi ukkaṭṭhopi .
Ayaṃ panāti vuttalakkhaṇo tāpaso .
Tāpasā nāma kammavādikiriyāvādino , na sāsanassa paṭāṇībhūtā , yato nesaṃ pabbajituṃ āgatānaṃ titthiyaparivāsena vināva pabbajjā anuññātāti katvā ‘‘ kasmā panā ’’ ti codanaṃ samuṭṭhapeti codako .
Ācariyo ‘‘ yasmā ’’ tiādinā codanaṃ pariharati .
‘‘ Osakkissatī ’’ ti saṅkhepato vuttamatthaṃ vivarituṃ ‘‘ imasmiñhī ’’ tiādi vuttaṃ .
Khuradhārūpaman ti khuradhārānaṃ matthakeneva akkamitvā gamanūpamaṃ .
Aññeti aññe bhikkhū .
Aggisālan ti aggihuttasālaṃ .
Nānādārūhīti palāsadaṇḍādinānāvidhasamidhādārūhi .
Idan ti ‘‘ catudvāraṃ āgāraṃ katvā ’’ tiādinā vuttaṃ .
Assāti assa catutthassa puggalassa .
Paṭipattimukhan ti kohaññapaṭipattiyā mukhamattaṃ .
So hi nānāvidhena kohaññena lokaṃ vimhāpento tattha acchati , tenāha ‘‘ iminā hi mukhena so evaṃ paṭipajjatī ’’ ti .
Khalādīsu
P1.400 manussānaṃ santike upatiṭṭhitvā vīhimuggatilamāsādīni bhikkhācariyāniyāmena saṅkaḍḍhitvā uñchanaṃ uñchā , sā eva cariyā vutti etesanti uñchācariyā .Aggipakkena jīvantīti aggipakkikā , na aggipakkikā anaggipakkikā
M1.307 .Uñchācariyā hi khalesu gantvā khalaggaṃ nāma manussehi diyyamānaṃ dhaññaṃ gaṇhanti , taṃ ime na gaṇhantīti anaggipakkikā nāma jātā .
Asāmapākāti asayaṃpācakā .
Asmamuṭṭhinā muṭṭhipāsāṇena
V1.272 vattantīti asmamuṭṭhikā .Dantena uppāṭitaṃ vakkalaṃ rukkhattaco dantavakkalaṃ , tena vattantīti dantavakkalikā .
Pavattaṃ rukkhādito pātitaṃ phalaṃ bhuñjantīti pavattaphalabhojino .
Jiṇṇapakkatāya paṇḍubhūtaṃ palāsaṃ , taṃsadisañca paṇḍupalāsaṃ , tena vattantīti paṇḍupalāsikā , sayaṃpatitapupphaphalapattabhojino .
Idāni te aṭṭhavidhepi sarūpato dassetuṃ ‘‘ tatthā ’’ tiādi vuttaṃ .
Saṅkaḍḍhitvāti bhikkhācariyāvasena laddhadhaññaṃ ekajjhaṃ katvā .
Pariyeṭṭhi nāma dukkhāti paresaṃ gehato gehaṃ gantvā pariyeṭṭhi nāma dīnavuttibhāvena dukkhā .
Pāsāṇassa pariggaho dukkho pabbajitassāti vā danteheva uppāṭetvā khādanti .
Imāhi catūhiyevāti ‘‘ khārividhaṃ ādāyā ’’ tiādinā vuttāhi catūhi eva tāpasapabbajjāhīti .
282. Apāye vināse niyutto āpāyiko .
Tabbhāvaṃ paripūretuṃ asakkonto tena aparipuṇṇo aparipūramāno
P1.401 , karaṇe cetaṃ paccattavacanaṃ , tenāha ‘‘ āpāyikenāpi aparipūramānenā ’’ ti .