Tapopakkamakathāvaṇṇanā
394. Tapoyeva upakkamitabbato ārabhitabbato tapopakkamoti āha ‘‘ tapārambhā ’’ ti .
Ārambhanañcettha karaṇamevāti āha ‘‘ tapokammānīti
M1.353 attho ’’ ti .Samaṇakammasaṅkhātāti samaṇehi kattabbakammasaññitā .
Niccoloti nissaṭṭhacelo sabbena sabbaṃ paṭikkhittacelo .
Naggiyavatasamādānena naggo .
‘‘ Ṭhitakova uccāraṃ karotī ’’ tiādi nidassanamattaṃ , vamitvā mukhavikkhālanādiācārassapi tena vissaṭṭhattā .
Jivhāya hatthaṃ apalikhati apalihati udakena adhovanato .
Dutiyavikappepi eseva nayo .
‘‘ Ehi bhaddante ’’ ti vutte upagamanasaṅkhāto vidhi ehibhaddanto , taṃ caratīti ehibhaddantiko , tappaṭikkhepena na ehibhaddantiko .
Na karoti samaṇena nāma parassa vacanakarena na bhavitabbanti adhippāyena .
Puretaran ti taṃ ṭhānaṃ attano upagamanato puretaraṃ .
Taṃ kira so ‘‘ bhikkhunā nāma yādicchakī eva bhikkhā gahetabbā ’’ ti adhippāyena na gaṇhāti .
Uddissakataṃ ‘‘ mama nimittabhāvena bahū khuddakā pāṇā saṅghātaṃ āpāditā ’’ ti na gaṇhāti .
Nimantanaṃ na sādiyati ‘‘ evaṃ tesaṃ vacanaṃ kataṃ bhavissatī ’’ ti .
Kumbhīādīsupi so sattasaññīti āha ‘‘ kumbhīkaḷopiyo ’’ tiādi .
Kabaḷantarāyoti kabaḷassa antarāyo hotīti .
Gāmasabhāgādivasena saṅgamma kittenti etissāti saṅkitti , tathā saṃhaṭataṇḍulādisañcayo .
Manussāti veyyāvaccakaramanussā .
Surāpānamevāti
V1.314 majjalakkhaṇappattāya surāya pānameva surāggahaṇena cettha merayampi saṅgahitaṃ .Ekāgārameva
P1.463 uñchatīti ekāgāriko .Ekālopeneva vattatīti ekālopiko .
Dīyati etāyāti datti , dvattiālopamattagāhi khuddakaṃ bhikkhādānabhājanaṃ , tenāha ‘‘ khuddakapātī ’’ ti .
Abhuñjanavasena eko aho etassa atthīti ekāhiko , āhāro .
Taṃ ekāhikaṃ , so pana atthato ekadivasalaṅghakoti āha ‘‘ ekadivasantarikan ’’ ti .
‘‘ Dvīhikan ’’ tiādīsupi eseva nayo .
Ekāhaṃ abhuñjitvā ekāhaṃ bhuñjanaṃ ekāhavāro , taṃ ekāhikameva atthato .
Dvīhaṃ abhuñjitvā dvīhaṃ bhuñjanaṃ dvīhavāro .
Sesadvayepi eseva nayo .
Ukkaṭṭho pana pariyāyabhattabhojaniko dvīhaṃ abhuñjitvā ekāhameva bhuñjati .
Sesadvayepi eseva nayo .
395. Kuṇḍakan ti tanutaraṃ taṇḍulasakalaṃ .
396. Saṇehi
M1.354 saṇavākehi nibbattavatthāni sāṇāni .Missasāṇāni masāṇāni , na bhaṅgāni .
Erakatiṇādīnīti ādi -saddena akkamakacikadalīvākādīnaṃ saṅgaho .
Erakādīhi katāni hi chavāni lāmakāni dussānīti vattabbataṃ labhanti .
Micchāvāyāmavaseneva ukkuṭikavatānuyogoti āha ‘‘ ukkuṭikavīriyaṃ anuyutto ’’ ti .
Thaṇḍilanti vā samā pakatibhūmi vuccati ‘‘ patthaṇḍile pāturahosī ’’ tiādīsu ( ma . ni .4.10) viya , tasmā thaṇḍilaseyyan ti anantarahitāya pakatibhūmiyaṃ seyyanti vuttaṃ hoti .
Laddhaṃ āsanan ti nisīdituṃ yathāladdhaṃ āsanaṃ .
Akopetvāti aññattha anupagantvā , tenāha ‘‘ tattheva nisīdanasīlo ’’ ti .
So hi taṃ achaḍḍento apariccajanto akopento nāma hoti .
Vikaṭanti gūthaṃ vuccati āsayavasena virūpaṃ jātanti katvā .
Ettha ca ‘‘ acelako hotī ’’ tiādīni vatapadāni yāva ‘‘ na
P1.464 thusodakaṃ pivatī ’’ ti etāni ekavārāni .‘‘ Ekāgāriko vā ’’ tiādīni nānāvārāni , nānākālikāni vā .
Tathā ‘‘ sākabhakkho vā ’’ tiādīni ,‘‘ sāṇānipi dhāretī ’’ tiādīni ca .
Tathā hettha vā-saddaggahaṇaṃ , pi-saddaggahaṇañca kataṃ .
Pi-saddopi vikappattho eva daṭṭhabbo .
Purimesu pana na kataṃ .
Evañca katvā ‘‘ acelako hotī ’’ ti vatvā ‘‘ sāṇānipi dhāretī ’’ tiādi vacanassa ,‘‘ rajojalladharo hotī ’’ ti vatvā ‘‘ udakorohanānuyogaṃ anuyutto ’’ ti vacanassa ca avirodho siddho hoti .
Atha vā kimettha avirodhacintāya .
Ummattakapacchisadiso hi titthiyavādo .
Atha
V1.315 vā ‘‘ acelako hotī ’’ ti ārabhitvā tappasaṅgena sabbampi attakilamathānuyogaṃ dassentena ‘‘ sāṇānipi dhāretī ’’ tiādi vuttanti daṭṭhabbaṃ .