Sīlapaññākathāvaṇṇanā
317. Kathito brāhmaṇena pañhoti ‘‘ sīlavā ca hotī ’’ tiādinā dvinnameva aṅgānaṃ vasena
V1.283 yathāpucchito pañho yāthāvato vissajjito etthāti etasmiṃ yathāvissajjite atthe .Tassāti soṇadaṇḍassa .
Sīlaparisuddhāti sīlasampattiyā sabbaso suddhā anupakkiliṭṭhā .
Kuto dussīle paññā asamāhitattā tassa .
Jaḷe eḷamūge kuto sīlan ti jaḷe eḷamūge duppaññe kuto sīlaṃ sīlavibhāgassa , sīlaparisodhanūpāyassa ca ajānanato .
Pakaṭṭhaṃ ukkaṭṭhaṃ ñāṇaṃ paññāṇanti , pākatikaṃ ñāṇaṃ nivattetuṃ ‘‘ paññāṇan ’’ ti vuttanti tayidaṃ pakārehi jānanato paññāvāti āha ‘‘ paññāṇanti paññā yevā ’’ ti .
Sīlenadhotāti samādhipadaṭṭhānena sīlena sakalasaṃkilesamalavisuddhiyā dhotā visuddhā , tenāha ‘‘ kathaṃ panā ’’ tiādi .
Tattha dhovatīti sujjhati .
Mahāsaṭṭhivassatthero viyāti saṭṭhivassamahāthero viya .
Vedanāpariggahamattampīti ettha vedanāpariggaho nāma yathāuppannaṃ vedanaṃ sabhāvarasato upadhāretvā ‘‘ ayaṃ vedanā phassaṃ paṭicca , so phasso anicco dukkho vipariṇāmadhammo ’’ ti lakkhaṇattayaṃ āropetvā pavattitavipassanā .
Evaṃ vipassantena
P1.418 ‘‘ sukhena sakkā sā vedanā adhivāsetuṃ ‘‘ vedanā eva vediyatī ’’ ti .Vedanaṃ vikkhambhetvāti yathāuppannaṃ dukkhaṃ vedanaṃ ananuvattitvā vipassanaṃ ārabhitvā vīthiṃ paṭipannāya vipassanāya taṃ vinodetvā .
Saṃsumārapatitenāti kumbhīlena viya bhūmiyaṃ
M1.320 urena nipajjanena .Paññāya sīlaṃ dhovitvāti akhaṇḍādibhāvāpādanena sīlaṃ ādimajjhapariyosānesu paññāya suvisodhitaṃ katvā .
318.‘‘ Kasmā āhā ’’ ti uparidesanāya kāraṇaṃ pucchati .
Lajjā nāma ‘‘ sīlassa jātiyā ca guṇadosapakāsanena samaṇena gotamena pucchitapañhaṃ vissajjesī ’’ ti parisāya paññātatā .
Ettakaparamāti ettakaukkaṃsakoṭikā pañca sīlāni , vedattayavibhāvanaṃ paññañca lakkhaṇādito niddhāretvā jānanaṃ natthi , kevalaṃ tattha vacīparamā mayanti dassetīti āha ‘‘ sīlapaññāṇanti vacanameva paramaṃ amhākan ’’ ti .
‘‘ Ayaṃ pana viseso ’’ ti idaṃ niyyātanāpekkhaṃ sīlaniddese , tenāha ‘‘ sīlamicceva niyyātitan ’’ ti .
Sāmaññaphale pana ‘‘ sāmaññaphala ’’ micceva niyyātitaṃ , paññāniddese pana jhānapaññaṃ adhiṭṭhānaṃ katvā vipassanāpaññāvaseneva paññāniyyātanaṃ kataṃ , tenāha ‘‘ paṭhamajjhānādīnī ’’ ti .