Dvepabbajitavatthuvaṇṇanā
378.‘‘ Ghositena
V1.305M1.344P1.450 seṭṭhinā kate ārāme ’’ ti vatvā tattha koyaṃ ghositaseṭṭhi nāma , kathañcānena ārāmo kārito , kathaṃ vā tattha bhagavā vihāsīti taṃ sabbaṃ samudāgamato paṭṭhāya saṅkhepatova dassetuṃ ‘‘ pubbe kirā ’’ tiādi vuttaṃ .Tatoti allakapparaṭṭhato .
Tadāti tesaṃ taṃ gāmaṃ paviṭṭhadivase .
Balavapāyāsan ti garutaraṃ bahupāyāsaṃ .
Asannihiteti gehato bahi gate .
Bhussatīti ravati .
Ghosakadevaputtotveva nāmaṃ ahosi saraghosasampattiyā .
Veyyattiyenāti paññāveyyattiyena .
Ghositaseṭṭhi nāma jāto tāya eva cassa sarasampattiyā ghositanāmatā .
Sarīrasantappanatthan ti himavante phalamūlāhāratāya kilantasarīrā loṇambilasevanena tassa santappanatthaṃ pīnanatthaṃ .
Tasitāti pipāsitā .
Kilantāti parissantakāyā .
Te kira taṃ vaṭarukkhaṃ patvā tassa sobhāsampattiṃ disvā mahānubhāvā maññe ettha adhivatthā devatā ,‘‘ sādhu vatāyaṃ devatā amhākaṃ addhānaparissamaṃ vinodeyyā ’’ ti cintesuṃ , tena vuttaṃ ‘‘ tattha adhivatthā … pe … nisīdiṃsū ’’ ti .
Soti anāthapiṇḍiko gahapati .
Bhatakānan ti bhatiyā veyyāvaccaṃ karontānaṃ dāsapesakammakarānaṃ .
Pakatibhattavetanan ti pakatiyā dātabbabhattavetanaṃ , tadā uposathikattā
P1.451 kammaṃ akarontānampi kammakaraṇadivasena dātabbabhattavetanamevāti attho .Kañcīti kañcipi bhatakaṃ .
Upecca parassa vācāya ārambhanaṃ bādhanaṃ upārambho , dosadassanavasena ghaṭṭananti attho , tenāha ‘‘ upārambhādhippāyena vādaṃ āropetukāmā hutvā ’’ ti .
Vadanti nindanavasena kathenti etenāti hi vādo , doso .
Taṃ āropetukāmā , patiṭṭhāpetukāmā hutvāti attho .
‘‘ Taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’’ ti , idha yaṃ vatthuṃ jīvasaññitaṃ , tadeva sarīrasaññitanti ‘‘ rūpaṃ attato samanupassatī ’’ ti
V1.306 vādaṃ gahetvā vadanti .Rūpañca attānañca
M1.345 advayaṃ katvā samanupassanavasena ‘‘ satto ’’ ti vā bāhirakaparikappitaṃ attānaṃ sandhāya vadanti .Bhijjatīti nirudayavināsavasena vinassati .
Tena jīvasarīrānaṃ anaññattānujānanato , sarīrassa ca bhedadassanato .
Na hettha yathā bhedavatā sarīrato anaññattā adiṭṭhopi jīvassa bhedo vutto , evaṃ adiṭṭhabhedato anaññattā sarīrassāpi abhedoti sakkā viññātuṃ tassa bhedassa paccakkhasiddhattā , bhūtupādāyarūpavinimuttassa ca sarīrassa abhāvatoti āha ‘‘ ucchedavādo hotī ’’ ti .
‘‘ Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’’ ti aññadeva vatthuṃ jīvasaññitaṃ , aññaṃ vatthuṃ sarīrasaññitanti ‘‘ rūpavantaṃ attānaṃ samanupassatī ’’ tiādinayappavattaṃ
P1.452 vādaṃ gahetvā vadanti .Rūpe bhedassa diṭṭhattā , attani ca tadabhāvato attā niccoti āpannamevāti āha ‘‘ tumhākaṃ … pe … āpajjatī ’’ ti .
379-380.
Tayidaṃ nesaṃ vañjhāsutassa dīgharassatāparikappanasadisanti katvā ṭhapanīyoyaṃ pañhoti tattha rājanimīlanaṃ katvā satthā upari nesaṃ ‘‘ tena hāvuso suṇāthā ’’ tiādinā dhammadesanaṃ ārabhīti āha ‘‘ atha bhagavā ’’ tiādi .
Tassā yevāti majjhimāya paṭipadāya .
Saddhāpabbajitassāti saddhāya pabbajitassa ‘‘ evamahaṃ ito vaṭṭadukkhato nissarissāmī ’’ ti evaṃ pabbajjaṃ upagatassa tadanurūpañca sīlaṃ pūretvā paṭhamajjhānena samāhitacittassa .
Etaṃ vattun ti etaṃ kilesavaṭṭaparibuddhidīpanaṃ ‘‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’’ tiādikaṃ diṭṭhisaṃkilesanissitaṃ vacanaṃ vattunti attho .
Nibbicikiccho na hotīti dhammesu tiṇṇavicikiccho na hoti , tattha tattha āsappanaparisappanavasena pavattatīti attho .
Etamevaṃ jānāmīti yena so bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , etaṃ sasampayuttadhammaṃ cittanti evaṃ jānāmi .
No ca evaṃ vadāmīti yathā diṭṭhigatikā taṃ dhammajātaṃ sanissayaṃ abhedato gaṇhantā ‘‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’’ ti vā tadubhayaṃ bhedato gaṇhantā ‘‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’’ ti vā attano micchāgāhaṃ pavedenti , ahaṃ pana na evaṃ vadāmi tassa dhammassa supariññātattā , tenāha ‘‘ atha kho ’’ tiādi
P1.453 .Bāhirakā yebhuyyena kasiṇajjhānāni
M1.346 eva nibbattentīti āha ‘‘ kasiṇaparikammaṃ bhāvantessā ’’ ti .Yasmā bhāvanānubhāvena jhānādhigamo , bhāvanā ca pathavīkasiṇādisañjānanamukhena hotīti saññāsīsena
V1.307 niddisīyati , tasmā āha ‘‘ saññābalena uppannan ’’ ti .Tenāha –
‘‘ pathavīkasiṇameko sañjānātī ’’ tiādi .
‘‘ Na kallaṃ tassetan ’’ ti idaṃ yasmā bhagavatā tattha tattha ‘‘ atha ca panāhaṃ na vadāmī ’’ ti vuttaṃ , tasmā na vattabbaṃ kiretaṃ kevalinā uttamapurisenāti adhippāyenāha , tena vuttaṃ ‘‘ maññamānā vadantī ’’ ti .
Sesaṃ sabbattha suviññeyyameva .
Jāliyasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā .