Issues
Sīlakkhandhavaggaṭīkā
Sīlakkhandhavaggaṭīkā

Abhisaññānirodhakathāvaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Abhisaññānirodhakathāvaṇṇanā

411. Sukāraṇan ti sundaraṃ atthāvahaṃ hitāvahaṃ kāraṇaṃ .
Nānātitthesu nānāladdhīsu niyuttāti nānātitthikā , te eva nānātitthiyā ka-kārassa ya-kāraṃ katvā .
Kutūhalamettha atthīti kotūhalā , sā eva sālāti kotūhalasālā , tenāha ‘‘ kotūhaluppattiṭṭhānato ’’ ti .
Saññānirodheti saññāsīsenāyaṃ desanā , tasmā saññāsahagatā sabbepi dhammā saṅgayhanti , tattha pana cittaṃ padhānanti āha ‘‘ cittanirodhe ’’ ti .
Accantanirodhassa pana tehi anadhippetattā , avisayattā ca ‘‘ khaṇikanirodhe ’’ ti āha .
Kāmaṃ sopi tesaṃ avisayova , atthato pana nirodhakathā vuccamānā tattheva tiṭṭhatīti tathā vuttaṃ .
Kittighosoti ‘‘ aho buddhānubhāvo bhavantarapaṭicchannaṃ kāraṇaṃ evaṃ hatthāmalakaṃ viya paccakkhato dasseti , sāvake ca ediseM1.364 saṃvarasamādāne patiṭṭhāpetī ’’ ti thutighoso yāva bhavaggā pattharati .
Paṭibhāgakiriyan ti paḷāsavasena paṭibhāgabhūtaṃ payogaṃ karonto .
Bhavantarasamayan ti tatra tatra vuṭṭhanasamayaṃ abhūtaparikappitaṃ kiñci uppādiyaṃ vatthuṃ attano samayaṃ katvā .
Kiñcideva sikkhāpadan ti ‘‘ elamūgena bhavitabbaṃP1.476 , ettakaṃ , velaṃ ekasmiṃyeva ṭhāne nisīditabban ’’ ti evamādikaṃ kiñcideva kāraṇaṃ sikkhākoṭṭhāsaṃ katvā paññapenti .
Nirodhakathan ti nirodhasamāpattikathaṃ .
Tesūti kotūhalasālāyaṃ sannipatitesu titthiyasamaṇabrāhmaṇesu .
Ekacceti eke .
Purimoti ‘‘ ahetū appaccayā ’’ ti evaṃvādī .
Yvāyaṃ idha uppajjatīti yojanā .
Samāpattin ti asaññabhāvāvahaṃ samāpattiṃ .
Nirodheti saññānirodhe .
Hetuṃ apassantoti yena hetunā asaññabhaveV1.323 saññāya nirodho sabbaso anuppādo , yena ca tato cutassa idha pañcavokārabhave tassā uppādo , taṃ avisayatāya apassanto .
Nan ti paṭhamavādiṃ .
Nisedhetvāti ‘‘ na kho nāmetaṃ bho evaṃ bhavissatī ’’ ti evaṃ paṭikkhipitvā .
Asaññikabhāvan ti muñchāpattiyā kiriyamayasaññāvasena vigatasaññibhāvaṃ .
Vakkhati hi ‘‘ visaññī hutvā ’’ ti .
Vikkhambhanavasena kilesānaṃ santāpanena attantapo .
Ghoratapoti dukkaratāya bhīmatapo .
Parimāritindriyoti nibbisevanabhāvāpādanena sabbaso milāpitacakkhādindriyo .
Bhaggoti bhañjitakusalajjhāsayo .
Evamāhāti ‘‘ evaṃ saññā hi bho purisassa attā ’’ tiādiākārena saññānirodhamāha .
Iminā nayena ito paresu dvīsu ṭhānesu yathārahaṃ yojanā veditabbā .
Āthabbaṇapayogan ti āthabbaṇavedavihitaṃ āthabbaṇikānaṃ visaññibhāvāpādanapayogaṃ .
Āthabbaṇaṃ payojetvātiP1.477 āthabbaṇavede āgataaggijuhanapubbakaṃ mantajappanaṃ payojetvā sīsacchinnatādidassanena saññānirodhamāha .
Tassāti yassa sīsacchinnatādi dassitaṃ , tassa .
Yakkhadāsīnan tiM1.365 devadāsīnaṃ , yā ‘‘ devatābhatiyotipi ’’ vuccanti .
Madaniddan ti surāmadanimittakaṃ supanaṃ devatūpahāran ti naccanagāyanādinā devatānaṃ pūjaṃ .
Surāpātin ti pātipuṇṇaṃ suraṃ .
Divāti atidivā ussūre .
Elamūgakathā viyāti imesaṃ paṇḍitamānīnaṃ kathā andhabālakathāsadisī .
Cattāro nirodheti aññamaññavidhure cattāro nirodhe ete paññapenti .
Na ca aññamaññaviruddhanānāsabhāvena tena bhavitabbaṃ , atha kho ekasabhāvena , tenāha ‘‘ iminā cā ’’ tiādi .
Aññenevāti imehi vuttākārato aññākāreneva bhavitabbaṃ .
‘‘ Ayaṃ nirodho , ayaṃ nirodho ’’ ti āmeḍitavacanaṃ satthā attano desanāvilāsena anekākāravokāraṃ nirodhaṃ vibhāvessatīti dassanatthaṃ kataṃ aho nūnāti ettha ahoti acchariye , nūnāti anussaraṇe nipāto .
Tasmā aho nūna bhagavā anaññasādhāraṇadesanattā nirodhampi aho acchariyaṃ katvā katheyya maññeti adhippāyo .
‘‘ Aho nūna sugato ’’ ti etthāpi eseva nayo .
Acchariyavibhāvanato eva cettha dvikkhattuṃ vacanaṃ , acchariyatthopi cettha aho -saddo .
So yasmā anussaraṇamukheneva tena gahito , tasmā vuttaṃ ‘‘ aho nūnāti anussaraṇatthe ’’ ti .
Kālapuggalādivibhāgena bahubhedattā imesaṃ nirodhadhammānan ti bahuvacanaṃ , kusala-saddayogena sāmivacanaṃ bhummatthe daṭṭhabbaṃ .
Ciṇṇavasitāyāti nirodhasamāpattiyaṃV1.324 vasībhāvassa ciṇṇattā .
Sabhāvaṃ jānātīti nirodhassa sabhāvaṃ yāthāvato jānāti .