Paññattihāravaṇṇanā
Āghāto vatthuvasena dasavidhena ekūnavīsatividhena vā paññatto .
Appaccayo upavicāravasena chadhā paññatto .
Ānandopītiādivasena navadhā paññatto .
Pīti sāmaññato khuddikādivasena pañcadhā paññattā .
Somanassaṃ upavicāravasena chadhā paññattaṃ .
Sīlaṃ vārittacārittādivasena anekadhā paññattaṃ .
Gambhīratādivisesayuttaṃ ñāṇaṃ cittuppādavasena catudhā , dvādasavidhena vā , visayabhedato anekadhā ca paññattaṃ .
Diṭṭhisassatādivasena
M1.201P1.261 dvāsaṭṭhiyā bhedehi , tadantogadhavibhāgena anekadhā ca paññattā .Vedanā chadhā aṭṭhasatadhā anekadhā ca paññattā .
Tassā samudayo pañcadhā paññatto , tathā atthaṅgamo .
Assādo duvidhena paññatto .
Ādīnavo tividhena paññatto .
Nissaraṇaṃ ekadhā catudhā ca paññattaṃ … pe … anupādāvimutti duvidhena paññattā .
‘‘ Ajānataṃ apassatan ’’ ti vuttā avijjā visayabhedena catudhā aṭṭhadhā ca paññattā .
‘‘ Taṇhāgatānan ’’ tiādinā vuttā taṇhā chadhā aṭṭhasatadhā anekadhā ca paññattā .
Phasso nissayavasena chadhā paññatto .
Upādānaṃ catudhā paññattaṃ .
Bhavo dvidhā anekadhā ca paññatto .
Jāti vevacanavasena chadhā paññattā .
Tathā jarā sattadhā paññattā .
Maraṇaṃ aṭṭhadhā navadhā ca paññattaṃ .
Soko pañcadhā paññatto .
Paridevo chadhā paññatto .
Dukkhaṃ catudhā paññattaṃ , tathā domanassaṃ .
Upāyāso catudhā paññatto .
‘‘ Samudayo hotī ’’ ti pabhavapaññatti ,‘‘ yathābhūtaṃ pajānātī ’’ ti dukkhassa pariññāpaññatti , samudayassa pahānapaññatti , nirodhassa sacchikiriyāpaññatti , maggassa bhāvanāpaññatti .
‘‘ Antojālīkatā ’’ tiādi
V1.178 sabbadiṭṭhīnaṃ saṅgahapaññatti .‘‘ Ucchinnabhavanettiko ’’ tiādi duvidhena parinibbānapaññatti .
Evaṃ āghātādīnaṃ akusalakusalādidhammānaṃ yathāpabhavapaññattiādivasena , tathā ‘‘ āghāto ’’ ti byāpādassa vevacanapaññatti ,‘‘ appaccayo ’’ ti domanassassa vevacanapaññattītiādinā nayena paññattibhedo vibhajitabboti ayaṃ paññattihāro .