Anusāsanīpāṭihāriyavaṇṇanā
486. Pavattentāti pavattanakā hutvā , pavattanavasenāti attho .
‘‘ Evan ’’ ti hi padaṃ yathānusiṭṭhāya
V1.346 anusāsaniyā vidhivasena , paṭisedhavasena ca pavattiākāraparāmasanaṃ , sā ca sammāvitakkānaṃ micchāvitakkānañca pavattiākāradassanavasena pavattati tattha ānisaṃsassa ādīnavassa ca vibhāvanatthaṃ .Aniccasaññameva na niccasaññanti attho .
Paṭiyogīnivattanatthañhi eva -kāraggahaṇaṃ .
Idhāpi evaṃ saddaggahaṇassa attho , payojanañca vuttanayeneva veditabbaṃ .
Idaṃ gahaṇepi eseva nayo .
Pañcakāmaguṇikarāgan ti nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ , tadaññarāgassa , dosādīnañca pahānassa icchitattā , tappahānassa ca tadaññarāgādikhepanassa upāyabhāvato tathā vuttaṃ duṭṭhalohitavimocanassa
P1.509 pubbaduṭṭhamaṃsakhepanūpāyatā viya .Lokuttaradhammamevāti avadhāraṇaṃ paṭipakkhabhāvato sāvajjadhammanivattanaparaṃ daṭṭhabbaṃ tassādhigamūpāyānisaṃsabhūtānaṃ tadaññesaṃ anavajjadhammānaṃ nānantariyabhāvato .
Iddhividhaṃ iddhipāṭihāriyanti dasseti iddhidassanena parasantāne pasādādīnaṃ paṭipakkhassa haraṇato .
Iminā nayena sesapadadvayepi attho veditabbo .
Satataṃ dhammadesanāti sabbakālaṃ desetabbadhammadesanā .
Iddhipāṭihāriyenāti sahayoge karaṇavacanaṃ , iddhipāṭihāriyena saddhinti attho .
Ādesanāpāṭihāriyenāti etthāpi eseva nayo .
Dhammasenāpatissa āciṇṇanti yojanā .
‘‘ Cittācāraṃ ñatvā ’’ ti iminā ādesanāpāṭihāriyaṃ dasseti .
‘‘ Dhammaṃ desesī ’’ ti iminā anusāsanīpāṭihāriyaṃ ‘‘ buddhānaṃ satataṃ dhammadesanā ’’ ti anusāsanīpāṭihāriyassa tattha sātisayatāya vuttaṃ .
Saupārambhāni patirūpena upārambhitabbato .
Sadosāni dosasamucchindanassa anupāyabhāvato .
Sadosattā eva addhānaṃ na tiṭṭhanti cirakālaṭṭhāyīni na honti .
Addhānaṃ atiṭṭhanato na niyyantīti phalena hetuno anumānaṃ .
Aniyyānikatāya hi tāni anaddhaniyāni .
Anusāsanīpāṭihāriyaṃ anupārambhaṃ visuddhippabhavato , visuddhinissayato
M1.391 ca .Tato eva niddosaṃ .
Na hi tattha pubbāparavirodhādidosasambhavo .
Niddosattā eva addhānaṃ tiṭṭhati paravādavātehi , kilesavātehi ca anupahantabbato .
Tasmāti yathāvuttakāraṇato , tena saupārambhādiṃ , anupārambhādiṃ cāti ubhayaṃ ubhayattha yathākkamaṃ gārayhapāsaṃsabhāvānaṃ hetubhāvena paccāmasati .