Pakaraṇanayavaṇṇanā
Ayaṃ pana pakaraṇanayena pāḷiyā atthavaṇṇanā – sā panāyaṃ atthavaṇṇanā yasmā desanāya samuṭṭhānappayojanabhājanesu piṇḍatthesu ca niddhāritesu sukarā hoti suviññeyyā ca , tasmā suttadesanāya samuṭṭhānādīni paṭhamaṃ niddhārayissāma .
Tattha samuṭṭhānaṃ tāva vuttaṃ ‘‘ vaṇṇāvaṇṇabhaṇanan ’’ ti .
Apica nindāpasaṃsāsu vineyyāghātānandādibhāvānāpatti , tattha ca ādīnavadassanaṃ samuṭṭhānaṃ .
Tathā nindāpasaṃsāsu paṭipajjanakkamassa , pasaṃsāvisayassa khuddakādivasena anekavidhassa sīlassa , sabbaññutaññāṇassa sassatādidiṭṭhiṭṭhānesu tatuttari ca appaṭihatacāratāya , tathāgatassa ca katthaci apariyāpannatāya anavabodho samuṭṭhānaṃ .
Vuttavipariyāyena payojanaṃ veditabbaṃ .
Vineyyāghātānandādibhāvāpatti ādikañhi imaṃ desanaṃ payojetīti .
Tathā kuhanalapanādinānāvidhamicchājīvaviddhaṃsanaṃ , dvāsaṭṭhidiṭṭhijālaviniveṭhanaṃ , diṭṭhisīsena paccayākāravibhāvanaṃ , chaphassāyatanavasena catusaccakammaṭṭhānaniddeso , sabbadiṭṭhigatānaṃ anavasesapariyādānaṃ , attano anupādāparinibbānadīpanañca payojanāni .
Vaṇṇāvaṇṇanimittaṃ anurodhavirodhavantacittā kuhanādivividhamicchājīvaniratā sassatādidiṭṭhipaṅkaṃ nimuggā , sīlakkhandhādīsu aparipūrakāritāya anavabuddhaguṇavisesañāṇā vineyyā imissā dhammadesanāya bhājanaṃ .
Piṇḍatthā
P1.246 pana āghātādīnaṃ akaraṇīyatāvacanena paṭiññānurūpaṃ samaṇasaññāya niyojanaṃ , khantisoraccānuṭṭhānaṃ , brahmavihārabhāvanānuyogo , saddhāpaññāsamāyogo , satisampajaññādhiṭṭhānaṃ , paṭisaṅkhānabhāvanābalasiddhi , pariyuṭṭhānānusayappahānaṃ , ubhayahitapaṭipatti , lokadhammehi anupalepo ca dassitā honti .Tathā pāṇātipātādīhi paṭivirativacanena sīlavisuddhi
V1.167 dassitā , tāya ca hirottappasampatti , mettākaruṇāsamaṅgitāM1.189 , vītikkamappahānaṃ , tadaṅgapahānaṃ , duccaritasaṃkilesappahānaṃ , viratittayasiddhi , piyamanāpagarubhāvanīyatānipphatti , lābhasakkārasilokasamudāgamo , samathavipassanānaṃ adhiṭṭhānabhāvo , akusalamūlatanukaraṇaṃ , kusalamūlaropanaṃ , ubhayānatthadūrīkaraṇaṃ , parisāsu visāradatā , appamādavihāro , parehi duppadhaṃsiyatā , avippaṭisārādisamaṅgitā ca dassitā honti .‘‘ Gambhīrā ’’ tiādivacanehi gambhīradhammavibhāvanaṃ , alabbhaneyyapatiṭṭhatā , kappānaṃ asaṅkhyeyyenāpi dullabhapātubhāvatā , sukhumenapi ñāṇena paccakkhato paṭivijjhituṃ asakkuṇeyyatā , dhammanvayasaṅkhātena anumānañāṇenāpi duradhigamanīyatā , passaddhasabbadarathatā , santadhammavibhāvanaṃ , sobhanapariyosānatā , atittikarabhāvo , padhānabhāvappatti , yathābhūtañāṇagocaratā , sukhumasabhāvatā , mahāpaññāvibhāvanā ca dassitā honti .
Diṭṭhidīpakapadehi samāsato sassatucchedadiṭṭhiyo pakāsitāti olīnatātidhāvanavibhāvanaṃ , upāyavinibaddhaniddeso , micchābhinivesakittanaṃ , kummaggapaṭipattiyā pakāsanā , vipariyesaggāhapaññāpanaṃ , parāmāsapariggaho , pubbantāparantānudiṭṭhipatiṭṭhāpanaṃ , bhavavibhavadiṭṭhivibhāgo , taṇhāvijjāpavatti , antavānantavādiṭṭhiniddeso , antadvayāvatāraṇaṃ , āsavoghayogakilesaganthasaṃyojanūpādānavisesavibhajjanañca dassitāni honti .
Tathā ‘‘ vedanānaṃ samudayan ’’ tiādivacanehi catunnaṃ ariyasaccānaṃ anubodhapaṭivedhasiddhi , vikkhambhanasamucchedappahānaṃ
P1.247 , taṇhāvijjāvigamo , saddhammaṭṭhitinimittapariggaho , āgamādhigamasampatti , ubhayahitapaṭipatti , tividhapaññāpariggaho , satisampajaññānuṭṭhānaṃ , saddhāpaññāsamāyogo , sammāvīriyasamathānuyojanaṃ , samathavipassanānipphatti ca dassitā honti .‘‘ Ajānataṃ apassatan ’’ ti avijjāsiddhi ,‘‘ taṇhāgatānaṃ paritassitavipphanditan ti taṇhāsiddhi , tadubhayena ca nīvaraṇasaṃyojanadvayasiddhi , anamataggasaṃsāravaṭṭānucchedo , pubbantāharaṇaaparantapaṭisandhānāni , atītapaccuppannakālavasena hetuvibhāgo , avijjātaṇhānaṃ aññamaññānativattanaṭṭhena aññamaññūpakāritā , paññāvimutticetovimuttīnaṃ paṭipakkhaniddeso ca dassitā honti .
‘‘ Tadapi phassapaccayā ’’ ti sassatādipaññāpanassa paccayādhīnavuttitākathanena
M1.190 dhammānaṃ niccatāpaṭisedho , aniccatāpatiṭṭhāpanaṃ , paramatthato kārakādipaṭikkhepo , evaṃdhammatādiniddeso , suññatāpakāsanaṃ , samattaniyāmapaccayalakkhaṇavibhāvanañca dassitāni honti .‘‘ Ucchinnabhavanettiko ’’ tiādinā
V1.168 bhagavato pahānasampatti , vijjādhimutti , vasībhāvo , sikkhattayanipphatti , nibbānadhātudvayavibhāgo , caturadhiṭṭhānaparipūraṇaṃ , bhavayoniādīsu apariyāpannatā ca dassitā honti .Sakalena pana suttapadena iṭṭhāniṭṭhesu bhagavato tādibhāvo , tattha ca paresaṃ patiṭṭhāpanaṃ , kusaladhammānaṃ ādibhūtadhammadvayassa niddeso , sikkhattayūpadeso , attantapādipuggalacatukkasiddhi , kaṇhākaṇhavipākādikammacatukkavibhāgo , caturappamaññāvisayaniddeso , samudayādipañcakassa yathābhūtāvabodho , chasāraṇīyadhammavibhāvanā
P1.248 , dasanāthakaradhammapatiṭṭhāpanti evamādayo niddhāretabbā .