Paritassitavipphanditavāravaṇṇanā
105-117.
Mariyādavibhāgadassanatthan ti sassatādidiṭṭhidassanassa sammādassanena saṅkarābhāvavibhāvanatthaṃ .
Tadapi vedayitanti sambandho .
Ajānataṃ apassatan ti ‘‘ sassato attā ca loko cā ’’ ti ‘‘ idaṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ evaṃgahikaṃ evaṃparāmaṭṭhaṃ evaṃgahitaṃ hoti evaṃabhisamparāyan ’’ ti yathābhūtaṃ ajānantānaṃ apassantānaṃ .
Tathā yasmiṃ vedayite avītataṇhatāya evaṃ diṭṭhigataṃ upādiyanti , taṃ vedayitaṃ samudayādito yathābhūtaṃ ajānantānaṃ apassantānaṃ , etena anāvaraṇañāṇasamantacakkhūhi yathā tathāgatānaṃ yathābhūtamettha ñāṇadassanaṃ , na evaṃ diṭṭhigatikānaṃ , atha kho taṇhādiṭṭhiparāmāsoyevāti dasseti .
Teneva cāyaṃ desanā mariyādavibhāgadassanatthā jātā .
Aṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘ yathābhūtaṃ dhammānaṃ
M1.181 sabhāvaṃ ajānantānaṃ apassantānan ’’ ti avisesena vuttaṃ .Na hi saṅkhatadhammasabhāvaṃ ajānanamattena micchā abhinivisantīti .
Sāmaññajotanā visese avatiṭṭhatīti ayaṃ visesayojanā katā .
Vedayitan ti ‘‘ sassato attā ca loko cā ’’ ti diṭṭhipaññāpanavasena pavattaṃ diṭṭhiyā anubhūtaṃ anubhavanaṃ .
Taṇhāgatānan ti taṇhāya gatānaṃ upagatānaṃ , pavattānaṃ vā .
Tañca kho panetan ti ca yathāvuttaṃ vedayitaṃ paccāmasati .
Tañhi vaṭṭāmisabhūtaṃ diṭṭhitaṇhāsallānuviddhatāya saubbilattā cañcalaṃ , na maggaphalasukhaṃ viya ekarūpena avatiṭṭhatīti .
Tenevāha ‘‘ paritassitenā ’’ tiādi .
Atha
V1.160 vā evaṃ visesakāraṇato dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni vibhajitvā idāni avisesakāraṇato tāni dassetuṃ ‘‘ tatra bhikkhave ’’ tiādikā desanā āraddhā .Sabbesañhi diṭṭhigatikānaṃ vedanā avijjā taṇhā ca avisiṭṭhakāranti .
Tattha tadapīti ‘‘ sassataṃ attānañca lokañca paññapenti ’’ ti ettha yadetaṃ
P1.237 ‘‘ sassato attā ca loko cā ’’ ti paññāpanaṃ , tadapi .Sukhādibhedaṃ tividhavedayitaṃ yathākkamaṃ dukkhasallāniccato , avisesena samudayatthaṅgamassādādīnavanissaraṇato vā yathābhūtaṃ ajānantānaṃ apassantānaṃ , tato eva ca sukhādipatthanāsambhavato taṇhāya upagatattā taṇhāgatānaṃ taṇhāparitassitena diṭṭhivipphanditameva diṭṭhicalanameva ,‘‘ asati attani ko vedanaṃ anubhavatī ’’ ti kāyavacīdvāresu diṭṭhiyā copanappattimattameva vā , na pana diṭṭhiyā paññāpetabbo sassato koci dhammo atthīti attho .
Ekaccasassatavādādīsupi eseva nayo .