Catuparikkhāravaṇṇanā
339. Tasmiṃ tasmiṃ kicce anuyanti anuvattantīti anuyantā , anuyantā eva ānuyantā yathā ‘‘ anubhāvo eva ānubhāvo ’’ ti .
Assāti rañño .
Teti ānuyantakhattiyādayo .
Attamanā na bhavissanti ‘‘ amhe ettha bahi karotī ’’ ti .
Nibandhavipulāgamo gāmo nigamo , vivaḍḍhitamahāāyo
M1.325 mahāgāmoti attho .Janapada -saddo heṭṭhā vuttattho eva .
Channaṃ pakatīnaṃ vasena rañño hitasukhābhibuddhi , tadekadesā ca ānuyantādayoti vuttaṃ ‘‘ yaṃ tumhākaṃ anujānanaṃ mama bhaveyya dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Amā saha bhavanti kiccesūti amaccā , rajjakiccavosāsanakā .
Te pana rañño piyā , sahapavattanakā ca hontīti āha ‘‘ piyasahāyakā ’’ ti .
Rañño parisati bhavāti pārisajjā
V1.288 , te pana keti āha ‘‘ sesā āṇattikarā ’’ ti , yathāvuttaānuyantakhattiyādī hi avasesā rañño āṇākarāti attho .Satipi deyyadhamme ānubhāvasampattiyā , parivārasampattiyā ca abhāve tādisaṃ dātuṃ na sakkā , vuḍḍhakāle
P1.425 ca tādisānampi rājūnaṃ tadubhayaṃ hāyatevāti āha ‘‘ mahallakakāle … pe … na sakkā ’’ ti .Anumatiyāti anujānanena , pakkhāti sapakkhā yaññassa aṅgabhūtā .
Parikkharontīti parikkhārā , sambhārā .
Ime tassa yaññassa aṅgabhūtā parivārā viya hontīti āha ‘‘ parivārā bhavantī ’’ ti .