Issues
Sīlakkhandhavaggaṭīkā
Sīlakkhandhavaggaṭīkā

Samanuyuñjāpanakathāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Samanuyuñjāpanakathāvaṇṇanā

385. LaddhiṃV1.311 pucchantoti ‘‘ kiṃ samaṇo gotamo saṃkilesadhamme anavasesaṃ pahāya vattati , udāhu pare gaṇācariyā .
Ettha tāva attano laddhiṃ vadā ’’ ti laddhiṃ pucchanto .
Kāraṇaṃ pucchantoti ‘‘ samaṇo gotamo saṃkilesadhamme anavasesaṃ pahāya vattatī ’’ ti vutte ‘‘ kena kāraṇena evamatthaṃ gāhayā ’’ ti kāraṇaṃ pucchanto .
Ubhayaṃ pucchantoti ‘‘ idaṃ nāmettha kāraṇan ’’ ti kāraṇaṃ vatvā paṭiññāte atthe sādhiyamāne anvayato , byatirekato ca kāraṇaṃ samatthetuṃ sadisāsadisabhedaṃ upamodāharaṇadvayaṃ pucchanto , ubhayaṃ pucchanto kāraṇassa ca tilakkhaṇasampattiyā yathāpaṭiññāte atthe sādhiteP1.459 sammadeva anupacchā bhāsanto nigamento samanubhāsati nāma .
Upasaṃharitvāti upanetvā .
‘‘ Kiṃ te ’’ tiādi upasaṃharaṇākāradassanaṃ .
Dutiyapadeti ‘‘ saṅghena vā saṅghan ’’ ti imasmiṃ pade .
Tamatthan ti taṃ pahātabbadhammānaṃ anavasesaṃ pahāya vattanasaṅkhātañca samādātabbadhammānaṃ anavasesaṃ samādāya vattanasaṅkhātañca atthaṃ .
Yojetvāti akusalādipadehi yojetvā .
Akosallasambhūtaṭṭhena akusalā ceva tatoyeva akusalāti ca saṅkhaṃ gatāti saṅkhātā tattha purimapadena ekantākusale vadati , dutiyapadena taṃsahagate , taṃpakkhiye ca , tenāha ‘‘ koṭṭhāsaṃ vā katvā ṭhapitā ’’ ti , akusalapakkhiyabhāvena vavatthāpitāti attho .
Avajjaṭṭho dosaṭṭho gārayhapariyāyattāti āha ‘‘ sāvajjāti sadosā ’’ ti .
Ariyā nāma niddosā , ime pana katthacipi niddosā na hontīti niddosaṭṭhena ariyā bhavituṃ nālaṃ asamatthā .
386-392.
Yan tiM1.351 kāraṇe etaṃ paccattavacananti āha ‘‘ yena viññū ’’ ti .
Yaṃ vā panāti ‘‘ yaṃ pana kiñcī ’’ ti asambhāvanavacanametanti āha ‘‘ yaṃ vā taṃ vā appamattakan ’’ ti .
Gaṇācariyā pūraṇādayo .
Satthuppabhavattā saṅghassa saṅghasampattiyāpi satthusampatti vibhāvīyatīti āha ‘‘ saṅghapasaṃsāyapi satthuyeva pasaṃsāsiddhito ’’ ti .
Sā pana pasaṃsā pasādahetukāti pasādamukhena taṃ dassetuṃ ‘‘ pasīdamānāpi hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha pi -saddena yathā anvayato pasaṃsā samuccīyati , evaṃ satthuvippaṭipattiyā sāvakesu , sāvakavippaṭipattiyā ca satthari appasādo samuccīyatīti daṭṭhabbaṃ .
Sarīrasampattin ti rūpasampattiṃ , rūpakāyapāripūrinti attho .
Bhavanti vattāro rūpappamāṇāP1.460 , ghosadhammappamāṇā ca .
Puna bhavanti vattāroti dhammappamāṇavaseneva yojetabbaṃ .
Yā saṅghassa pasaṃsāti ānetvā sambandho .
TatthaV1.312 yā buddhānaṃ , buddhasāvakānaṃyeva ca pāsaṃsatā , aññesañca tadabhāvo jotito , taṃ viratippahānasaṃvaruddesavasena nīharitvā dassetuṃ ‘‘ ayamadhippāyo ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha setughātavirati nāma ariyamaggavirati .
Vipassanāmattavasenāti ‘‘ aniccan ’’ ti vā ‘‘ dukkhan ’’ ti vā vividhaṃ dassanamattavasena , na pana nāmarūpavavatthānapaccayapariggaṇhanapubbakaṃ lakkhaṇattayaṃ āropetvā saṅkhārānaṃ sammasanavasena .
Itarānīti samucchedapaṭippassaddhinissaraṇappahānāni .
‘‘ Sesan ’’ ti pañcasīlato añño sabbo sīlasaṃvaro ,‘‘ khamo hotī ’’ tiādinā ( ma . ni .1.24;3.159; a . ni .4.114) vutto suparisuddho khantisaṃvaro ,‘‘ paññāyete pidhiyyare ’’ ti ( su . ni .1041; cūḷani .60) evaṃ vutto kilesānaṃ samucchedako maggañāṇasaṅkhāto ñāṇasaṃvaro , manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ pidahanavasena pavatto parisuddho indriyasaṃvaro ,‘‘ anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāyā ’’ tiādinā ( dī . ni .2.402; ma . ni .1.135; saṃ . ni .5.8; vibha .205) vutto sammappadhānasaṅkhāto vīriyasaṃvaroti imaṃ saṃvarapañcakaṃ sandhāyāha .
Pañca kho panime pātimokkhuddesātiādi sāsane sīlassa bahubhāvaṃ dassetvā tadekadese eva paresaṃ avaṭṭhānadassanatthaṃP1.461 yathāvuttasīlasaṃvarasseva puna gahaṇaṃ .