Samanuyuñjāpanakathāvaṇṇanā
385. Laddhiṃ
V1.311 pucchantoti ‘‘ kiṃ samaṇo gotamo saṃkilesadhamme anavasesaṃ pahāya vattati , udāhu pare gaṇācariyā .Ettha tāva attano laddhiṃ vadā ’’ ti laddhiṃ pucchanto .
Kāraṇaṃ pucchantoti ‘‘ samaṇo gotamo saṃkilesadhamme anavasesaṃ pahāya vattatī ’’ ti vutte ‘‘ kena kāraṇena evamatthaṃ gāhayā ’’ ti kāraṇaṃ pucchanto .
Ubhayaṃ pucchantoti ‘‘ idaṃ nāmettha kāraṇan ’’ ti kāraṇaṃ vatvā paṭiññāte atthe sādhiyamāne anvayato , byatirekato ca kāraṇaṃ samatthetuṃ sadisāsadisabhedaṃ upamodāharaṇadvayaṃ pucchanto , ubhayaṃ pucchanto kāraṇassa ca tilakkhaṇasampattiyā yathāpaṭiññāte atthe sādhite
P1.459 sammadeva anupacchā bhāsanto nigamento samanubhāsati nāma .Upasaṃharitvāti upanetvā .
‘‘ Kiṃ te ’’ tiādi upasaṃharaṇākāradassanaṃ .
Dutiyapadeti ‘‘ saṅghena vā saṅghan ’’ ti imasmiṃ pade .
Tamatthan ti taṃ pahātabbadhammānaṃ anavasesaṃ pahāya vattanasaṅkhātañca samādātabbadhammānaṃ anavasesaṃ samādāya vattanasaṅkhātañca atthaṃ .
Yojetvāti akusalādipadehi yojetvā .
Akosallasambhūtaṭṭhena akusalā ceva tatoyeva akusalāti ca saṅkhaṃ gatāti saṅkhātā tattha purimapadena ekantākusale vadati , dutiyapadena taṃsahagate , taṃpakkhiye ca , tenāha ‘‘ koṭṭhāsaṃ vā katvā ṭhapitā ’’ ti , akusalapakkhiyabhāvena vavatthāpitāti attho .
Avajjaṭṭho dosaṭṭho gārayhapariyāyattāti āha ‘‘ sāvajjāti sadosā ’’ ti .
Ariyā nāma niddosā , ime pana katthacipi niddosā na hontīti niddosaṭṭhena ariyā bhavituṃ nālaṃ asamatthā .
386-392.
Yan ti
M1.351 kāraṇe etaṃ paccattavacananti āha ‘‘ yena viññū ’’ ti .Yaṃ vā panāti ‘‘ yaṃ pana kiñcī ’’ ti asambhāvanavacanametanti āha ‘‘ yaṃ vā taṃ vā appamattakan ’’ ti .
Gaṇācariyā pūraṇādayo .
Satthuppabhavattā saṅghassa saṅghasampattiyāpi satthusampatti vibhāvīyatīti āha ‘‘ saṅghapasaṃsāyapi satthuyeva pasaṃsāsiddhito ’’ ti .
Sā pana pasaṃsā pasādahetukāti pasādamukhena taṃ dassetuṃ ‘‘ pasīdamānāpi hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha pi -saddena yathā anvayato pasaṃsā samuccīyati , evaṃ satthuvippaṭipattiyā sāvakesu , sāvakavippaṭipattiyā ca satthari appasādo samuccīyatīti daṭṭhabbaṃ .
Sarīrasampattin ti rūpasampattiṃ , rūpakāyapāripūrinti attho .
Bhavanti vattāro rūpappamāṇā
P1.460 , ghosadhammappamāṇā ca .Puna bhavanti vattāroti dhammappamāṇavaseneva yojetabbaṃ .
Yā saṅghassa pasaṃsāti ānetvā sambandho .
Tattha
V1.312 yā buddhānaṃ , buddhasāvakānaṃyeva ca pāsaṃsatā , aññesañca tadabhāvo jotito , taṃ viratippahānasaṃvaruddesavasena nīharitvā dassetuṃ ‘‘ ayamadhippāyo ’’ tiādi vuttaṃ .Tattha setughātavirati nāma ariyamaggavirati .
Vipassanāmattavasenāti ‘‘ aniccan ’’ ti vā ‘‘ dukkhan ’’ ti vā vividhaṃ dassanamattavasena , na pana nāmarūpavavatthānapaccayapariggaṇhanapubbakaṃ lakkhaṇattayaṃ āropetvā saṅkhārānaṃ sammasanavasena .
Itarānīti samucchedapaṭippassaddhinissaraṇappahānāni .
‘‘ Sesan ’’ ti pañcasīlato añño sabbo sīlasaṃvaro ,‘‘ khamo hotī ’’ tiādinā ( ma . ni .1.24;3.159; a . ni .4.114) vutto suparisuddho khantisaṃvaro ,‘‘ paññāyete pidhiyyare ’’ ti ( su . ni .1041; cūḷani .60) evaṃ vutto kilesānaṃ samucchedako maggañāṇasaṅkhāto ñāṇasaṃvaro , manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ pidahanavasena pavatto parisuddho indriyasaṃvaro ,‘‘ anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāyā ’’ tiādinā ( dī . ni .2.402; ma . ni .1.135; saṃ . ni .5.8; vibha .205) vutto sammappadhānasaṅkhāto vīriyasaṃvaroti imaṃ saṃvarapañcakaṃ sandhāyāha .
Pañca kho panime pātimokkhuddesātiādi sāsane sīlassa bahubhāvaṃ dassetvā tadekadese eva paresaṃ avaṭṭhānadassanatthaṃ
P1.461 yathāvuttasīlasaṃvarasseva puna gahaṇaṃ .