Iddhividhañāṇādikakathāvaṇṇanā
239. Suparikammakatamattikādayo
V1.237 viya iddhividhañāṇaṃ vikubbanakiriyāya nissayabhāvato . 241. Sukhan ti akicchena , akasirenāti attho .
243. Mando uttānaseyyakadārakopi ‘‘ daharo ’’ ti vuccatīti tato visesanatthaṃ ‘‘ yuvā ’’ ti vuttaṃ .
Yuvāpi koci anicchanako amaṇḍanajātiko hotīti tato visesanatthaṃ ‘‘ maṇḍanakajātiko ’’ tiādi vuttaṃ , tenāha ‘‘ yuvāpīti ’’ ādi .
Kāḷatilappamāṇā bindavo kāḷatilakāni kāḷā vā kammāsā , tilappamāṇā bindavo tilakāni .
Vaṅgaṃ nāma viyaṅgaṃ .
Yobbanapīḷakādayo mukhadūsipīḷakā .
Mukhagato
M1.268 doso mukhadoso , lakkhaṇavacanañcetaṃ mukhe adosassāpi pākaṭabhāvassa adhippetattā .Yathā vā mukhe doso , evaṃ mukhe adosopi mukhadoso saralopena .
Mukhadoso ca mukhadoso ca mukhadosoti ekasesanayenapettha attho daṭṭhabbo .
Evañhi ‘‘ paresaṃ soḷasavidhaṃ cittaṃ pākaṭaṃ hotī ’’ ti vacanaṃ samatthitaṃ hoti .
245. Pubbenivāsañāṇūpamāyan ti
P1.348 pubbenivāsañāṇassa dassitaupamāyaṃ .Taṃ divasaṃ katakiriyā nāma pākatikasattassapi yebhuyyena pākaṭā hotīti dassanatthaṃ taṃdivasa -ggahaṇaṃ kataṃ .
Taṃdivasagatagāmattaya -ggahaṇeneva mahābhinīhārehi aññesampi pubbenivāsañāṇalābhīnaṃ tīsu bhavesu katakiriyā yebhuyyena pākaṭā hotīti dīpitanti daṭṭhabbaṃ .
247. Aparāparaṃ sañcaranteti taṃtaṃkiccavasena ito cito ca sañcarante .
Yathāvutta pāsādoviya bhikkhuno karajakāyo daṭṭhabbo tattha patiṭṭhitassa daṭṭhabbadassanasiddhito .
Cakkhumato hi dibbacakkhusamadhigamo .
Yathāha ‘‘ maṃsacakkhussa uppādo , maggo dibbassa cakkhuno ’’ ti ( itivu .61).
Cakkhumā puriso viya ayameva dibbacakkhuṃ patvā ṭhito bhikkhu daṭṭhabbassa dassanato .
Gehaṃ pavisantā viya etaṃ attabhāvagehaṃ okkamantā , upapajjantāti attho .
Gehā nikkhamantā viya etasmā attabhāvagehato pakkantā , cavantāti attho .
Evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo .
Aparāparaṃ sañcaraṇakasattāti pana punappunaṃ saṃsāre paribbhamantā sattā .
‘‘ Tattha tattha nibbattasattā ’’ ti pana iminā tasmiṃ bhave jātasaṃvaddhe satte vadati .
Nanu cāyaṃ dibbacakkhuñāṇakathā , ettha kasmā ‘‘ tīsu bhavesū ’’ ti catuvokārabhavassāpi saṅgaho katoti āha
V1.238 ‘‘ idañcā ’’ tiādi .Tattha idan ti ‘‘ tīsu bhavesu nibbattasattānan ’’ ti idaṃ vacanaṃ .
Desanāsukhatthamevāti kevalaṃ desanāsukhatthaṃ , na catuvokārabhave nibbattasattānaṃ dibbacakkhuno āvibhāvasabbhāvato .
Na hi ‘‘ ṭhapetvā arūpabhavan ’’ ti vā ‘‘ dvīsu
P1.349 bhavesū ’’ ti vā vuccamāne desanā sukhāvabodhā ca hotīti .