Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Pācittiya-aṭṭhakathā
(SP) Pācittiya-aṭṭhakathā

5. Dutiyasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၁၁၆။ ဒုတိယသေနာသနသိက္ခာပဒေ၊ ၌။ ဘိသီတိ၊ ကား။ မဉ္စကဘိသိဝါ၊ ညောင်စောင်းငယ်၏ ဘုံလျှိုသည်သော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ညောင်စောင်းငယ် ပေါ်၌ ခင်းအပ်သော ဘုံလျှိုသည်သော်လည်းကောင်း။ ပီဌကဘိသိဝါ၊ အင်းပျဉ် ငယ်၏ ဘုံလျှိုသည်သော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အင်းပျဉ်ငယ်ပေါ်၌ ခင်းအပ်သော ဘုံလျှိုသည်သော်လည်းကောင်းတည်း။
စိမိလိကာဒီနီပိ၊ စိမိလိကာ အစရှိသော အိပ်ရာနေရာတို့သည်လည်း။ ပုရိမသိက္ခာပဒေ၊ ရှေ့သိက္ခာပုဒ်၌။ ဝုတ္တပ္ပကာရာနိ ယေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိကုန်သည်သာ။
သဒသံ၊ အဆာနှင့်တကွဖြစ်သော အခင်းကို။ နိသီဒနန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
ပစ္စတ္ထရဏန္တိ၊ ကား။ ပါဝါရော၊ အပေါ်ခြုံ တဘက်သည်လည်းကောင်း။ ကောဇဝေါ၊ ကော်ဇောသည်လည်းကောင်းတည်း။ ဣတိ ဧတ္တကမေဝ၊ ဤမျှလောက်ကိုသာ။ ဝုတ္တံ၊ ရှေးအဋ္ဌကထာတို့၌ ဆိုအပ်ပြီ။
တိဏသန္တာရောတိ၊ ကား။ ယေသံ ကေသဉ္စိ၊ အမှတ်မထား, တစ်ပါးပါးကုန်သော။ တိဏာနံ၊ မြက်တို့၏။ သန္တာရော၊ အခင်းတည်း။
ပဏ္ဏသန္တာရေ၊ ပဏ္ဏသန္တာရ၌။ ဧသနယော၊ ဤနည်းတည်း။
ပရိက္ခေပံ အတိက္ကမန္တဿာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ပဌမပါဒံ၊ ပဌမခြေလှမ်းကို။ အတိက္ကာမေန္တဿ၊ လွန်စေသော ရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ။) **မဉ္စကဘိသိ** ။ ။ယောဇနာ၌ “မဉ္စေ အတ္ထရိတဗ္ဗော မဉ္စကော” ဟု ကပစ္စည်းကို အတ္ထရိတဗ္ဗအနက်၌ သက်ဟု ကြံလေသည်၊ ထိုအကြံကို စဉ်းစားပါ၊ အဘယ့်ကြောင့်နည်း တစ်ယောက် အိပ်လောက်သော ညောင်စောင်းငယ်ကို မဉ္စကသဒ္ဒါက ဟောရိုးရှိသောကြောင့် တည်း၊ ထို့ကြောင့် “မဉ္စကေ + အတ္ထရိတဗ္ဗော + ဘိသိ မဉ္စကဘိသိ" ဟု အတ္ထရိတဗ္ဗအလယ် ပုဒ်ကျေသော သတ္တမိတပ္ပုရိသ်သမာသ် ပြုပါ၊ တစ်နည်း-မဉ္စကဿ + ဘိသိ မဉ္စကဘိသိ" ဟု ဆဋ္ဌီတပ္ပုရိသ် ပြုပါ၊ ပီဌကဘိသိ၌လည်း နည်းတူး။ ဒုတိယာတိက္ကာမေ၊ ဒုတိယခြေလှမ်းကို လွန်စေရာ အခါ၌။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ။)
အပရိက္ခိတ္တဿ၊ မကာရံအပ်သော အာရာမ်၏။ ဥပစာရောနာမ၊ ဥပစာမည်သည်။ သေနာသနတော၊ အဆုံးဖြစ်သော ကျောင်းမှ။ ဒွေလေဍ္ဍုပါတာ၊ ခဲ ၂ ကျ အရပ် တို့တည်း။ [သေနာသနတောတိ သဗ္ဗပစ္ဆိမသေနာသနတော၊-ဋီကာ။]
အနာပုစ္ဆံဝါ ဂစ္ဆေယျာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ (ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိ တဗ္ဗော။) ဘိက္ခုမှိ၊ ရဟန်းသည်။ သတိ၊ သော်။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းကို။ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗော၊ ပန်ပြောထိုက်၏။
တသ္မိံ၊ ထိုရဟန်းသည်။ အသတိံ၊ မရှိလတ်သော်။ သာမဏေရော၊ ကို။ (အာပုစ္ဆိတဗ္ဗော။) တသ္မိံ၊ ထိုသာမဏေသည်။ အသတိ၊ သော်။ အာရာမိကော၊ အာရာမ်စောင့်ကို။ (အာပုစ္ဆိတဗ္ဗော။) တသ္မိံပိ၊ ထိုအာရာမ်စောင့်သည်လည်း။ အသတိ၊ သော်။ ယေန၊ အကြင်ဥပါသကာသည်။ ဝိဟာရော၊ ကို။ ကာရိတော၊ ဆောက်လုပ်စေအပ်ပြီ။ သော ဝိဟာရသာမိကောဝါ၊ ကျောင်းရှင်ဖြစ်သော ထို ဥပါသကာကိုသော်လည်းကောင်း။ တဿ= ထိုကျောင်းရှင်ဥပါသကာ၏။ ကုလေ၊ အမျိုး၌။ ယောကောစိဝါ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်ကိုသော်လည်းကောင်း။ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗော၊ ပန်ပြောထိုက်၏။
တသ္မိမ္ပိ၊ ထိုကျောင်းရှင် ဥပါသကာ, ထိုကျောင်း ရှင် ဥပါသကာ၏ အမျိုး၌ တစ်စုံတစ်ယောက်သည်လည်း။ အသတိ၊ သော်။ စတူသု၊ ၄ လုံးကုန်သော။ ပါသာဏေသု၊ ကျောက်ခဲတို့၌။ မဉ္စံ၊ ညောင်စောင်းကို။ ထပေတွာ၊ တင်ထားပြီး၍။ မဉ္စေ၊ ညောင်စောင်းပေါ်၌။ အဝသေသမဉ္စပီဌာနိ၊ ကြွင်းသော ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်တို့ကို။ အာရောပေတွာ၊ တင်၍။ ဥပရိ၊ ၌။ ဘိသိအာဒိကံ၊ ဘုံလျှိုအစရှိသော။ ဒသပိဓမ္ပိ၊ ၁ဝ ပါး အပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ သေယျံ၊ အိပ်ရာနေရာကို။ ရာသိံ၊ အစုအပုံကို။ ကရိတွာ၊ ပြု၍။ (တစ်နည်း) ရာသိံ ကရိတွာ၊ စုပုံ၍။ ဒါရုဘဏ္ဍံ၊ သစ်ဘဏ္ဍာကိုလည်းကောင်း။ မတ္တိကာဘဏ္ဍံ၊ မြေညက် ဘဏ္ဍာကိုလည်းကောင်း။ ပဋိသာမေတွာ၊ သိုမှီးသိမ်းဆည်းပြီး၍။ ဒွါရဝါတပါနာနိ၊ တံခါးမ, လေသောက်ပြုတင်းတို့ကို။ ပိဒဟိတွာ၊ ပိတ်ပြီး၍။ ဂမိယဝတ္တံ၊ ခရီးသွား မည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကျင့်ဝတ်ကို။ ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။ ဂန္တဗ္ဗံ၊ သွားရာ၏။
ပန၊ ဆက်။ သေနာသနံ၊ ကျောင်းကို။ သစေ ဩဝဿတိ၊ အကယ်၍ မိုးစွပ် အပ်သည်ဖြစ်အံ့။ ဆဒနတ္ထဉ္စ၊ မိုးခြင်းအကျိုးငှာလည်း။ (မိုးဖို့ရန်လည်း။) တိဏံဝါ၊ မြက်ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဣဋ္ဌကံဝါ၊ အုတ်ကိုသော်လည်းကောင်း။ အာနီတာ၊ ဆောင်ယူအပ်ကုန်ပြီးသည်။ **တသ္မိံ အသတိ** ။ ။သစေ ဘိက္ခု သာမဏေရော အာရာမိကော စာတိ တယော ဟောန္တိ၊ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆိတွာ သာမဏေရောဝါ အာရာမိကောဝါ န အာပုစ္ဆိတဗ္ဗော၊ အထ သာမဏေရော အာရာမိကော စာတိ ဒွေ ဟောန္တိ၊ သာမဏေရံ အနာပုစ္ဆိတွာ အာရာမိကော န အာပုစ္ဆိတဗ္ဗောတိ ဒဿေန္တော အာဟ “ဘိက္ခုမှိ အသတီ" တိ အာဒိ၊ တီသုပ် အသန္တေသု အာပုစ္ဆိတဗ္ဗဝိမိံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ “တသ္မိံမ္ပိ အသတီ” တိ အာဒိ၊-ယောဇနာ။ (သစေ) ဟောန္တိ။ သစေ စ ဥဿဟတိ၊ အကယ်၍ မူလည်း မိုးခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်အံ့။ [“သစေ စ ဥဿဟတိ”ဟု (စ) ရှိလျှင် ကောင်းသည်။] (ဧဝံသတိ၊ ဤသို့ဖြစ်လတ်သော်။) ဆာဒေတဗ္ဗံ၊ မိုးရာ၏။
နောစေ သက္ကောတိ၊ အကယ်၍ မိုးခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်အံ့။ (ဧဝံသတိ။) ယော ဩကာသော၊ အကြင်အရပ် ကို။ အနောဝဿကော၊ မိုးမစွပ်အပ်။ တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။ မဉ္စပီဌာဒီနိ၊ အစရှိသည် တို့ကို။ နိက္ခိပိတွာ၊ ထားပြီး၍။ ဂန္တဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
သဗ္ဗမ္ပိ၊ အလုံးစုံသော ကျောင်းကိုလည်း။ (တစ်ကျောင်းလုံးကိုလည်း။) သစေ ဩဝဿတိ၊ အကယ်၍ မိုးစွပ်အပ်သည်ဖြစ်အံ့။ (ဧဝံသတိ) ဥဿဟန္တေန၊ စွမ်းနိုင်သော ရဟန်းသည်။ အန္တောဂါမေ၊ ရွာတွင်း၌။ ဥပါသကာနံ၊ တို့၏။ ဃရေ၊ အိမ်၌။ ထပေတဗ္ဗံ၊ ထားရာ၏။
တေပိ၊ ထို ဥပါသကာတို့ သည်လည်း။ ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။ သံဃိကံနာမ၊ သံဃာ့ဥစ္စာမည်သည်။ ဘာရိယံ၊ ဝန်လေးပါ၏။ အဂ္ဂိဒါဟာဒီနံ၊ အိမ်ကို မီးလောင်ခြင်း အစရှိသည်တို့မှ။ ဘယာမ၊ ကြောက်ပါကုန်၏။ (အိမ်ကို မီးလောင်လျှင် သံဃိကပစ္စည်း ပါသွားမှာ စိုးရိမ်ပါ သည်-ဟူလို။) ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်၍။ သစေ န သမ္ပဋိစ္ဆန္တိ၊ အကယ်၍ လက်မခံ လိုကုန်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ ဤသို့လက်မခံလိုကုန်လတ်သော်။) အဇ္ဈောကာသေပိ၊ ၌ လည်း။ ပါသာဏာနံ၊ ကျောက်တို့၏။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ မဉ္စံ၊ ကို။ ထပေတွာ၊ တင်ထား ပြီး၍။ သေသံ၊ ကြွင်းသော ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်စသည်ကို။ ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေ နေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင်။ နိက္ခိပိတွာ၊ ထားပြီး၍။ တိဏေဟိစ၊ မြက်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ ပဏ္ဏေဟိစ၊ တို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ၊ ဖုံး အုပ်၍။ ဂန္တုံ, ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။ (မိုးမစွပ်အောင် ဖုံးအုပ်၍ ထားခဲ့ရသည်။) (ကသ္မာ တိဏေဟိစ ပဏ္ဏေဟိစ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်သနည်း။) ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
တတ္ထ၊ ထိုဖုံးအုပ်အပ်သော အိပ်ရာနေရာတို့တွင်။ ယံ၊ အကြင် အိပ်ရာ နေရာသည်။ အင်္ဂမတ္တမ္ပိ၊ အစိတ်အပိုင်းမျှသည်လည်း။ အဝသိဿတိ၊ ကြွင်းကျန် လတံ့။ တံ၊ ထိုကြွင်းကျန်သော အိပ်ရာနေရာသည်။ အညေသံ၊ သွားသော ရဟန်းမှ တစ်ပါးကုန်သော။ တတ္ထ၊ ထိုအရပ်သို့။ အာဂတာနံ၊ ရောက်လာကုန်သော။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့အား။ ဥပကာရံ၊ လျော်သော ကျေးဇူးကို ပြုတတ်သည်။ ဘဝိဿတိ၊ လတံ့။ ဣတိ၊ ဤအကျိုးကို ရစေလိုခြင်းကြောင့်။ (တိဏေဟိစ ပဏ္ဏေဟိစ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ။)
၁၁၇။ ဝိဟာရဿ ဥပစာရေတိ အာဒီသု၊ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။ ဝိဟာရဿ၊ ၏။ ဥပစာရောနာမ၊ ဥပစာမည်သည်။ ပရိဝေဏံ၊ ပရိဝုဏ်တည်း။ [ကျောင်း တိုက်ကြီး တစ်ခုအတွင်း၌ အသီးအသီး ကျောင်းများ၏ အကာအရံ ရှိလျှင် ထို အကာအရံ ပရိဝုဏ်သည် ကျောင်းအသီးအသီး၏ ဥပစာတည်း။ ပရိဝေဏန္တိ ဧကေကဿ ဝိဟာရဿ ပရိက္ခေပဗ္ဗန္တရံ၊၊ ဋီကာ။]
ဥပဋ္ဌာနသာလာတိ၊ ကား။ ပရိ ဝေဏဘောဇနသာလာ၊ ပရိဝုဏ်အတွင်း၌ ဆွမ်းစားစရပ်တည်း။ (ရွာတွင်းကဆွမ်းစားစရပ် မဟုတ်၊ ဟူလို)။
မဏ္ဍပေါတိ၊ ကား။ ပရိဝေဏမဏ္ဍပေါ၊ ပရိဝုဏ် အတွင်း၌ မဏ္ဍပ်တည်း။ [ပရိဝုဏ်ပြင်ဘက်က မဏ္ဍပ် မဟုတ်၊ ဟူလို။]
ရုက္ခမူလန္တိ၊ ကား။ ပရိဝေဏရုက္ခမူလံ၊ ပရိဝုဏ်အတွင်း၌ သစ်ပင်၏ အနီးအောက်တည်း။
တာဝ၊ သမာနဝါဒမှ ရှေးဦးစွာ။ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ သော။) အယံ နယော၊ ဤနည်းကို။ ကုရုန္ဒ ဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ ဝုတ္တော၊ အပ်ပြီ။ [“ဝိဟာရဿ ဥပစာရောနာမ” မှ စ၍ “ပရိဝေဏ ရုက္ခမူလံ” တိုင်အောင် ကုရုန္ဒီစကားကို ပယ်ရှား၍ မိမိဝါဒကို ပြလိုသောကြောင့် “ကိဉ္စာပိ ဝုတ္တော” စသည်မိန့်။]
ကိဉ္စာပိ ဝုတ္တော၊ အကယ်၍ကား ဆိုအပ်ပါပေပြီ။ အထခေါ၊ ထိုသို့ပင် ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။ အန္တောဂဗ္ဘောဝါ၊ အတွင်းခန်းကိုလည်း ကောင်း။ အညံ၊ အခြားသော။ သဗ္ဗပရိစ္ဆန္နံ၊ အလုံးစုံ မိုးကာအပ်သော။ ဂုတ္တသေနာ သနံဝါ၊ လုံခြုံသော ‘ကျောင်းကိုလည်းကောင်း။ ဝိဟာရောတိ၊ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဝိဟာရဿ ဥပစာရေတိ၊ ကား။ တဿ၊ ထိုကျောင်း၏။ ဗဟိ၊ ပြင်ဘက်၌။ အာသန္နေ၊ အနီးဖြစ်သော။ ဩကာသေ၊ အရပ်၌။
ဥပဋ္ဌာနသာလာယံဝါတိ၊ ကား။ ဘောဇနသာလာယံဝါ၊ ဆွမ်းစား စရပ်၌သော်လည်းကောင်း။
မဏ္ဍပေဝါတိ၊ ကား။ အပရိစ္ဆန္နဝါပိ၊ ထက်ဝန်းကျင် မကာရံအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ ပရိစ္ဆန္နဝါပိ၊ ထက်ဝန်းကျင် ကာရံအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ ဗဟူနံ၊ များစွာကုန်သော ရဟန်း တို့၏။ သန္နိပါတမဏ္ဍပေ၊ စုဝေးရာ မဏ္ဍပ်၌သော်လည်းကောင်း။
ရုက္ခမူလေ၊ ၌။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အထူးဖွင့်ဆိုဖွယ်သည်။ နတ္ထိ။
အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။ (ဂုဠှတ္ထံ၊ လျှို့ဝှက်သော အနက်ကို။) ဟိ (ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေမိ)၊ ထုတ်၍ ပြဦးအံ့။ ဝုတ္တပ္ပကာရံ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော။ ဒသဝိဓံ၊ ဆယ်ပါး အပြားရှိသော။ သေယျံ၊ အိပ်ရာနေရာကို။ အန္တောဂဗ္ဘာဒိမှိ၊ အတွင်းအခန်း အစရှိသော။ ဂုတ္တဋ္ဌာနေ၊ လုံခြုံရာအရပ်၌။ ပညပေတွာ၊ ခင်းပြီး၍။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသော ရဟန်း၏။ (ပါစိတ္တိယံ ဝုတ္တံ၌ စပ်။) ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သေယျာပိ၊ အိပ်ရာနေရာကိုလည်းကောင်း။ သေနာသနမ္ပိ၊ ကျောင်းကိုလည်း ကောင်း။ ဥပစိကာဟိ၊ ခြတို့သည်။ ပလုဇ္ဇတိ၊ ဖျက်ဆီးအပ်၏။ (တစ်နည်း) သေယျာ ပိ၊ သည်လည်းကောင်း။ သေနာသနမ္ပိ၊ သည်လည်းကောင်း။ ဥပစိကာဟိ၊ တို့ ကြောင့်။ ပလုဇ္ဇတိ၊ ပျက်စီး၏။ ဝမ္မိကရာသိယေဝ၊ တောင်ပို့အစုသည်သာ။ ဟောတိ။ [“ဥပစိကာဟိ ပလုဇ္ဇတိ” ကိုပင် “ဝမ္မိကရာသိယေဝ ဟောတိ” ဟု ထပ်ဖွင့်သည်။ ] တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပါစိတ္တိယံ၊ ပါစိတ်အာပတ်ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဗဟိ ပန၊ ပြင်ပ၌ကား။ ဥပဋ္ဌာနသာလာဒီသု၊ ဆွမ်းစားစရပ် အစရှိကုန်သော စရပ်တို့၌။ ပညပေတွာ၊ ပြီး၍။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ ၏။ (ဒုက္ကဋံ ဝုတ္တံ၌ စပ်။) သေယျာမတ္တမေဝ၊ အိပ်ရာ နေရာမျှသည်သာ။ နဿေယျ၊ ပျက်စီးရာ၏။ ဌာနဿ၊ တည်ရာ အရပ်၏။ အဂုတ္တ တာယ၊ မလုံခြုံသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သေနာသနံ၊ ကျောင်းသည်။ န နသေယျ၊ မပျက်စီးရာ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဧတ္ထ၊ ဤဥပဋ္ဌာနသာလာ အစရှိသော အရပ်တို့၌။ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်ကို။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
မဉ္စံဝါ ပီဌံဝါတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ မဉ္စ ပီဌံ၊ ကို။ သဟသာ၊ အဆောတလျှင်။ ဥပစိကာဟိ၊ ခြတို့သည်။ ခါယိတုံ၊ ခဲစားခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်နိုင်။ တသ္မာ, တံ၊ ထိုညောင်စောင်း အင်းပျဉ်ကို။ ဝိဟာရေပိ၊ ကျောင်းတွင်း၌လည်း။ သန္တရိတွာ၊ ခင်းပြီး၍။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ ၏။ ဒုက္ကဋံ, ဝုတ္တံ။
ဝိဟာ ရူပစာရေ ပန၊ ကျောင်း၏ ဥပစာ၌ကား။ တံ၊ ထိုညောင်စောင်း အင်းပျဉ်ကို။ ဝိဟာရ စာရိကံ၊ ကျောင်းစဉ်လှည့်လည်ခြင်းကို။ အာဟိဏ္ဍန္တာပိ၊ လှည့်လည်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည်လည်း။ ဒိသွာ၊ ၍။ ပဋိသာမေဿန္တိ၊ သိုမှီးသိမ်းဆည်းကုန်လတံ့။ (တသ္မာ, ဒုက္ကဋံ, ဝုတ္တံ၊ ဟူလို။)
၁၁၈။ ဥဒ္ဓရိတွာ ဂစ္ဆတီတိ ဧတ္ထ၊ ပါဌ်၌။ ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ရုပ်သိမ်း၍။ ဂစ္ဆန္တေန၊ သွားသော ရဟန်းသည်။ မဉ္စပီဌကဝါနံ၊ ညောင် စောင်း အင်းပျဉ်ငယ်ကို ဖွဲ့ကြပ် ကြောင်းဖြစ်သော ကြိမ်, အဝတ်ပြား အစရှိသော။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံကို။ အပနေတွာ၊ ဖယ်ရှား၍။ သံဟရိတွာ၊ ခေါက်လိပ်၍။ စီဝရဝံသေ၊ သင်္ကန်းတန်းဝါး၌။ လဂ္ဂေတွာ၊ ချိတ်၍။ ဂန္တဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။ အာဂန္တွာ၊ ၍။ ဝသနကဘိက္ခုနာပိ၊ နေမည့် ရဟန်းသည်လည်း။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ မဉ္စံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ ပီဌံဝါ၊ ကိုသော် လည်းကောင်း။ ပညပေတွာ၊ ပြီး၍။ သယိတွာ၊ အိပ်ပြီး၍။ ဂစ္ဆန္တေန၊ လတ်သော်။ တထေဝ၊ ထိုရှေးအတူသာလျှင်။ ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုရာ၏။
အန္တော ကုဋ္ဋတော၊ နံရံအတွင်း မှ။ သေယျံ၊ ကို။ ဗဟိကုဋ္ဋေ၊ နံရံပြင်ပ၌။ ပညပေတွာ၊ ၍။ ဝသန္တေန၊ နေသော ရဟန်း သည်။ ဂမနကာလေ၊ ပြန်သွားရာ အခါ၌။ ဂဟိတဋ္ဌာနေယေဝ၊ ယူအပ်ရာ အရပ်၌ သာလျှင်။ ပဋိသာမေတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဥပရိပါသာဒတော၊ ပြာသာဒ်၏ အထက်ထပ်မှ။ ဩရော ပေတွာ၊ အောက်သို့ ချ၍။ ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ၊ ပြာသာဒ်၏ အောက်ထပ်၌။ ဝသန္တဿပိ၊ ၏လည်း။ ဧသေဝနယော။ (ယူအပ်ခဲ့ရာ အရပ်၌ သိုမှီးသိမ်းဆည်း ထားခဲ့ပါ- ဟူလို။)
ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနေသု၊ ညဉ့်နေရာ နေ့နေရာတို့၌။ မဉ္စပီဌံ၊ ညောင် စောင်း အင်းပျဉ်ကို။ ပညပေတွာပိ၊ ခင်းပြီး၍လည်း။ ဂမနကာလေ၊ သွားရာအခါ၌။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ ဂဟိတဋ္ဌာနေယေဝ၊ ယူအပ်ရာ အရပ်၌သာလျှင်။ ထပေတဗ္ဗံ၊ ပြန်ထားရာ၏။
အာပုစ္ဆိ ဂစ္ဆတီတိဧတ္ထ၊ ၌။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတံ့ကား။ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗာနာပုစ္ဆိတဗ္ဗ ဝိနိစ္ဆယော၊ ပန်ပြောထိုက်, မပန်ပြောထိုက် အဆုံးအဖြတ်တည်း။ တာဝ ပါသာဏ ပိဋ္ဌိ၊ စသည်တို့မှ ရှေးဦးစွာ။ (နိဒ္ဒိဋ္ဌာယံ၊ သော။) ဘူမိယံ၊ မြေပေါ်၌။ ယာ ဒီဃသာလာ ဝါ၊ အကြင်တန်းလျားရှည် စရပ်သည်သော်လည်းကောင်း။ ယာ ပဏ္ဏသာလာဝါ၊ အကြင်သစ်ရွက်မိုး စရပ်သည်လည်းကောင်း။ **မဉ္စပီဌကဝါနံ** ။ ။ယေန မဉ္စံဝါ ပီဌံဝါ ဝိနန္တိ၊ တံ မဉ္စပီဌကဝါနံ၊ ယေန-အကြင်အဝတ် ပြား, ကြိမ်စသည်ဖြင့်၊ မဉ္စံဝါ-ညောင်စောင်းကိုသော်လည်းကောင်း၊ ပီဌံဝါ-အင်းပျဉ်ကိုသော် လည်းကောင်း၊ ဝိနန္တိ-ဖွဲ့ကြပ်ကြကုန်၏၊ တံ-ဖွဲ့ကြပ်ကြောင်း ဖြစ်သော ကြိုး အဝတ်ပြား ကြိမ်စသည်သည်၊ မဉ္စပီဌကဝါနံ-မည်၏၊ ဤဋီကာအတိုင်း “မဉ္စပီဌကဝါနံ” ဟု ရှိပါစေ။ ဟောတိ၊ ရှိ၏။ ရုက္ခတ္ထမ္ဘေသု၊ သစ် သားတိုင်တို့၌။ ယံ ကတဂေဟံဝါ၊ အကြင်ဆောက်လုပ်အပ်သော ကျောင်းသည် သော်လည်း။ ဥပစိကာနံ၊ ခြတို့၏။ ဥဌာနဋ္ဌာနေ၊ ပေါ်ထွက်ရာအရပ်၌။ (ခြပေါသော အရပ်၌။) ဟောတိ၊ ၏။ (“ဥဋ္ဌာနဋ္ဌာနံ” မရှိသင့်။) တတော၊ ထိုစရပ်, ထိုကျောင်းမှ။ (ဒီဃသာလာ, ပဏ္ဏသာလာ, ခြပေါသောအရပ်၌ ဆောာက်အပ်သော ကျောင်းမှ။) ပက္ကမန္တေန၊ ဖဲသွားသော ရဟန်းသည်။ အာပုစ္ဆိတွာဝ၊ ပန်ပြော၍သာလျှင်။ ပက္ကမိ တဗ္ဗံ၊ ဖဲသွားရာ၏။ (ပက္ကမန္တေန တာဝဟု တာဝ ပါနေသည်ကား ပိုဟန်တူသည်။)
ဟိ၊ မှန်။ တသ္မိံ၊ ထိုကျောင်းကို။ ကတိပယာနိ၊ အနည်းငယ်ကုန်သော။ ဒိဝသာနိ၊ ရက်တို့ပတ်လုံး။ အဇဂ္ဂိယမာနေ၊ မသုတ်သင်အပ်သော်။ ဝမ္မိကာ၀၊ တောင်ပို့ တို့သည်သာ။ သန္တိဋ္ဌန္တိ၊ ကောင်းစွာ တည်ကုန်၏။ [ဧကဝုစ်ရှိလျှင် ကောင်း၏။]
ပန၊ ကား။ ပါသာဏပိဋ္ဌိယံဝါ၊ ကျောက်ဖျာပေါ်၌သော်လည်းကောင်း။ ပါသာ ဏတ္ထမ္ဘေသုဝါ၊ ကျောက်တိုင်တို့၌သော်လည်းကောင်း။ ယံ ကတသေနာသနံ၊ အကြင်ဆောက်လုပ်အပ်သော ကျောင်းသည်သော်လည်းကောင်း။ ယံ သိလုစ္စယ လေဏံဝါ= အကြင်တောင်၌ လိုဏ်ဂူသည်သော်လည်းကောင်း။ ယံ သုဓာလိတ္တ သေနာသနံဝါ၊ အကြင်အင်္ဂတေတို့ဖြင့် လိမ်းကျံအပ်သော ကျောင်းသည်သော် လည်းကောင်း။ (အတ္ထိ။) ယတ္ထ၊ အကြင်ကျောင်း၌။ ဥပစိကာသင်္ကာ၊ ခြတို့၌ဖြစ်သော ယုံမှားဖွယ်သည်။ နတ္ထိ။ (ခြတက်လိမ့်မည်ဟု ယုံမှားစရာ မရှိ-ဟူလို။) တတော၊ ထိုကျောင်းမှ။ ပက္ကမန္တဿ၊ ဖဲသွားသော ရဟန်း၏။ အာပုစ္ဆိတ္တာပိ၊ ၍လည်းကောင်း။ အနာပုစ္ဆိတ္တာပိ၊ ဘဲလည်းကောင်း။ ဂန္တုံ။ ဝဋ္ဋတိ။ ပန၊ ထိုသို့ပင် အပ်ပါသော်လည်း။ အာပုစ္ဆနံ၊ ပန်ပြောခြင်းသည်။ ဝတ္တံ၊ ကျင့်ဝတ်တည်း။
တာဒိသေပိ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှူအပ် သည်လည်း ဖြစ်သော။ [ပိသည် သမ္ဘာဝနာ။ ခြတက်ဖို့ ယုံမှားဖွယ် မရှိသည်ကို သမ္ဘာဝနာပြုသည်။] သေနာသနေ၊ ၌။ ဧကေန၊ တစ်ဖက်သော။ ပဿေန၊ နံပါးဖြင့်။ ဥပစိကာ၊ တို့သည်။ သစေ အာရောဟန္တိ၊ ကုန်အံ့။ (ဧဝံသတိ။) အာပုစ္ဆိတွာဝ၊ ပန် ပြော၍သာ။ ဂန္တဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
ပန၊ ဆက်။ အာဂန္တုကော၊ အာဂန္တုကဖြစ်သော။ ယော ဘိက္ခု၊ သည်။ သံဃိကံ၊ သံဃိကဖြစ်သော။ သေနာသနံ၊ ကို။ ဂဟေတွာ၊ သီးခြားယူ၍။ ဝသန္တံ၊ နေသော။ ဘိက္ခုံ၊ သို့။ အနုဝတ္တန္တော၊ အစဉ်လိုက်လျက်။ အတ္တနော၊ ဖို့။ သေနာသနံ၊ ကို။ အဂ္ဂ ဟေတွာ၊ သီးခြား မယူဘဲ။ ဝသတိ၊ ၏။ ယာဝ၊ လုံး။ သော၊ ထိုအာဂန္တုက ရဟန်း သည်။ (သေနာသနံ။) န ဂဏှတိ၊ သီးခြား မယူသေး။ တာ၀၊ ထိုမယူသေးသမျှ ကာလပတ်လုံး။ တံ သေနာသနံ၊ ထိုကျောင်းသည်။ ပုရိမဘိက္ခုဿေဝ၊ ရှေ့ဖြစ် သော ရဟန်း၏သာ။ ပလိဗောဓော၊ တည်း။
ယဒါ ပန၊ အကြင်အခါ၌ကား။ သော၊ ထိုအာဂန္တုကရဟန်းသည်။ သေနာသနံ၊ ကို။ ဂဟေတွာ၊ သီးခြားယူ၍။ အတ္တနော၊ ၏။ ဣဿရိယေန၊ အစိုးရသူ၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဝသတိ၊ ၏။ တတော၊ ထိုအခါမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ အာဂန္တုကဿေဝ၊ အာဂန္တုကရဟန်း၏သာ။ ပလိဗောဓော၊ တည်း။
ဥဘောပိ၊ အာဂန္တုက အာဝါသိကရဟန်း ၂ ပါးတို့သည်လည်း။ ဝိဘဇိတွာ၊ ခွဲခြား ဝေဖန်၍။ (ကျောင်းတစ်ကျောင်းထည်း၌ ဤဘက်အပိုင်းက အရှင်ဘုရားဖို့, ဤ ဘက်အပိုင်းက တပည့်တော်ဖို့ဟု ခွဲခြားဝေဖန်၍။) သစေ ဂဏှန္တိ၊ အကယ်၍ ယူကုန်အံ့။ (ဧဝံသတိ။) ဥဘိန္နမ္ပိ၊ အာဂန္တုက, အာဝါသိကရဟန်း ၂ ပါးတို့၏လည်း။ ပလိဗောဓော၊ တည်း။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။ မဟာပစ္စရိယံ၊ ၌။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ (ကိံ၊ အဘယ်သို့ ဆိုအပ်သနည်း)
ဒွတ္တယော၊ ၂ ပါး ၃ ပါးကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။ ဧကတော၊ တစ်ပေါင်းတည်း။ ဟုတွာ, သစေ ပညပေန္တိ၊ အကယ်၍ ခင်းကုန်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ဂမနကာလေ၊ ပြန်သွားရာ အခါ၌။ သဗ္ဗေဟိပိ၊ အလုံးစုံသော ရဟန်းတို့ သည်လည်း။ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
တေသု၊ ထိုရဟန်းတို့တွင်။ ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာ။ ဂစ္ဆ န္တော၊ သွားသော ရဟန်းသည်။ ပစ္ဆိမော၊ နောက်ဖြစ်သော ရဟန်းသည်။ ဇဂ္ဂိဿတိ၊ စောင့်ရှောက်လိမ့်မည်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အာဘောဂံ၊ နှလုံးသွင်းမှုကို။ ကတွာ၊ ၍။ စေ ဂစ္ဆတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ။) ဝဋ္ဋတိ။
ပစ္ဆိမဿ၊ နောက်ဆုံးဖြစ်သော ရဟန်း၏။ အာဘောဂေန၊ နှလုံးသွင်းခြင်းကြောင့်။ မုတ္တိ၊ အာပတ်မှ လွတ်ခြင်းမည်သည်။ နတ္ထိ။ (နောက်ဆုံးရဟန်းမှာ မိမိ၏ နောက်၌ စောင့်ရှောက်မည့်သူ မရှိသောကြောင့် “နောက်ပုဂ္ဂိုလ် စောင့်ရှောက်လိမ့်မည်” ဟု အာဘောဂပြုသော်လည်း အာပတ်မှ မလွတ်၊ ဟူလို။)
ဗဟူ၊ များစွာကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။ ဧကံ၊ ရဟန်းတစ်ပါးကို။ ပေသေတွာ၊ စေလွှတ်၍။ သန္တရာပေန္တိ၊ ခင်းစေကုန်အံ့။ ဂမနကာလေ၊ ပြန်သွားရာ အခါ၌။ သဗ္ဗေဟိဝါ၊ အလုံးစုံသော ရဟန်းတို့သည်သော်လည်း။ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။ ဧကံ၊ ရဟန်းတစ်ပါးကို။ ပေသေတွာဝါ၊ စေလွှတ်၍ သော်လည်း။ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။ (ဤ၌ ဣတိထည့်၍ “မဟာပစ္စရိယံ ပန ဝုတ္တံ” ဟု ပြန်လှည့်သင့်၏-ဟု ထင် သည်။)
အညတော၊ အခြားသော ကျောင်းမှ။ မဉ္စပီဌာဒီနိ၊ ညောင်စောင်း အင်းပျဉ် အစရှိသည်တို့ကို။ အာနေတွာ၊ ဆောင်ယူ၍။ အညတြ၊ အခြားသော ကျောင်း၌။ ဝသိတွာပိ၊ နေပြီး၍လည်း။ ဂမနကာလေ၊ ပြန်သွားရာ အခါ၌။ တတ္ထေ၀၊ ထိုမူလ ကျောင်းသို့သာ။ နေတဗ္ဗာနိ၊ ပြန်ဆောင်တိုက်ကုန်၏။
အညာဝါသတော၊ အခြား သော နေရာမှ။ အာနေတွာ၊ ၍။ ဝသမာနဿ၊ နေစဉ်။ အညော၊ သော။ ဝုဍ္ဎတရော၊ သီတင်းကြီးသူသည်။ သစေ အာဂစ္ဆတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ။) န ပဋိဗာဟိတဗ္ဗော၊ ထိုက်။ ဘန္တေ၊ ရား။ မယာ၊ တပည့်တော်သည်။ အညာဝါသတော၊ အခြားသော နေရာမှ။ အာနီတံ၊ ဆောင်ယူအပ်ပါပြီ။ ပါကတိကံ၊ ပင်ကိုယ်သဘောရှိသည်ကို။ ကရေယျာ ထ၊ ပြုရစ်ပါကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ လျှောက်ရာ၏။
တေန၊ ထိုသီတင်းကြီးသူသည်။ ဧဝံ၊ ဤသင်ပြောသည့်အတိုင်း။ ကရိဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ သို့။ သမ္ပဋိစ္ဆိတေ၊ ဝန်ခံအပ် သော်။ ဣတရဿ၊ အခြားသော သီတင်းငယ် ရဟန်းအား။ ဂန္တုံ, ဝဋ္ဋတိ။
ဧဝံ၊ သို့။ အညတ္ထ၊ အခြားသော အရပ်သို့။ ဟရိတွာပိ၊ ဆောင်ယူ၍လည်း။ သံဃိကပရိဘော ဂေန၊ သံဃိကပစ္စည်းကို သုံးဆောင်နည်းဖြင့်။ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ သုံးဆောင်စဉ်။ နဂ္ဂံ ဝါ၊ ပျောက်သော အိပ်ရာနေရာသည်သော်လည်းကောင်း။ ဇိဏ္ဏံဝါ၊ ဆွေးမြေ့သော အိပ်ရာနေရာသည်သော်လည်းကောင်း။ စောရေဟိ၊ သူခိုးတို့သည်။ ဟဋံဝါ၊ ဆောင် ယူအပ်သော အိပ်ရာနေရာသည်သော်လည်းကောင်း။ ဂီဝါ၊ ဘဏ္ဍာစားသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ပန၊ ကား။ ပုဂ္ဂလိကပရိဘောဂေန၊ ပုဂ္ဂလိကပစ္စည်းကို သုံးဆောင် နည်းဖြင့်။ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ သုံးဆောင်စဉ်။ (နဋ္ဌံဝါ, ဇိဏ္ဏံဝါ, စောရေဟိ ဟဋံဝါ) ဂီဝါ ဟောတိ။
အညဿ၊ အခြားပုဂ္ဂိုလ်၏။ မဉ္စပီဌံ ပန၊ ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်ကိုကား။ သံဃိကပရိဘောဂေန ဝါ၊ သံဃိကပစ္စည်းကို သုံးဆောင်နည်းဖြင့်သော်လည်း ကောင်း။ ပုဂ္ဂလိကပရိဘောဂေနဝါ= ပုဂ္ဂလိကပစ္စည်းကို သုံးဆောင်နည်းဖြင့်သော် လည်းကောင်း။ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ= သုံးဆောင်စဉ်။ နဋ္ဌံ၊ ပျောက်သော ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်သည်။ ဂီဝါယေဝ၊ ဘဏ္ဍာစားသာတည်း။ (ဣတိ၊ ကား။ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗာနာပုစ္ဆိ တဗ္ဗဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။)
ကေနစိ ပလိဗုဒ္ဓံ ဟောတီတိ၊ ကား။ ဝုဍ္ဎတရဘိက္ခု ။ ပေ။ သပ္ပာဒီသု၊ သီတင်း ကြီးရဟန်း, အစိုးရသူဘီလူး, ခြင်္သေ့, သားရဲ, မြွေဟောက် အစရှိသည်တို့တွင်။ ယေနကေနစိ၊ အမှတ်မရှိ, တစ်စုံတစ်ခုသည်။ သေနာသနံ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ပလိဗုဒ္ဓံ၊ နှောက်ယှက်အပ်သည်။ ဟောတိ၊ အံ့။
သာပေက္ခော ။ ပေ။ ဟောတီတိ၊ ကား။ အဇ္ဇေဝ၊ ယနေ့၌ပင်။ အာဂန္တွာ၊ ပြန်လာ၍။ ပဋိဇဂ္ဂိဿာမိ၊ သုတ်သင်အံ့။ (ရုပ်သိမ်း အံ့။) ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ သာပေက္ခော၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းရှိသည်။ (ဟုတွာ။) နဒီပါရံဝါ၊ မြစ်၏ တစ်ဖက်ကမ်းသို့သော်လည်းကောင်း။ ဂါမန္တရံဝါ၊ ရွာတစ်ပါးသို့သော်လည်းကောင်း။ ဂန္တွာ၊ သွားပြီး၍။ (သွားပြီးနောက်။) ယတ္ထ၊ အကြင်အရပ်၌။ အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ ဂမနစိတ္တံ၊ ခရီးသွားကြောင်း စိတ်သည်။ (ဆက်လက်၍ ခရီးသွားလိုသော စိတ် သည်။) ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်ပြီ။ တတ္ထေဝ၊ ထိုအရပ်၌ပင်။ ဌိတော၊ တည်လျက်။ ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ် ယောက်ကို။ ပေသေတွာ၊ စေလွှတ်၍။ အာပုစ္ဆတိ၊ အံ့။ [သာပေက္ခော ။ ပေ။ အာ ပုစ္ဆတိ၊ ၏ အဖွင့်။] နဒီပူရာရာဇစောရာဒီသု၊ မြစ်ရေပြည့်ခြင်း, မင်း, ခိုးသူ အစရှိ သူတို့တွင်။ ကေနစိဝါ၊ တစ်စုံတစ်ခုသည်သော်လည်း။ ပလိဗုဒ္ဓေါ ဥပဒ္ဒုတော၊ နှိပ် စက်အပ်သည်။ ဟောတိ၊ အံ့။ ပစ္စာဂန္တုံ၊ ပြန်လာခြင်းငှာ။ န သက္ကောတိ၊ အံ့။ [ပါဠိ တော်၌ ကေနစိ ပလိဗုဒ္ဓေါအဖွင့်။] ဧဝံ ဘူတဿပိ၊ ဤသို့ဖြစ်သော ရဟန်း၏ လည်း။ အနာပတ္တိ။
သေသံ၊ ကြွင်းသော အစီအရင်သည်။ သမုဋ္ဌာနာဒီဟိ၊ သမုဋ္ဌာန် အစရှိသည်တို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ပဌမသိက္ခာပဒေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီး သော နည်းရှိသည်သာ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ပဉ္စမံ၊ သော။ ဒုတိယသေနာသန သိက္ခာပဒံ၊ တည်း။