Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Pācittiya-aṭṭhakathā
(SP) Pācittiya-aṭṭhakathā

6. Theyyasatthasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ပဋိယာလောကန္တိ၊ ကား။ သူရိယာလောကဿ၊ နေ‌ရောင်၏။ ပဋိမုခံ၊ ရှေးရှုဖြစ်သော အရပ်သို့။ ပစ္ဆိမဒိသံ၊ အနောက်အရပ်သို့။ ("ဂန္တုကာမောဟောတိ" ဟု ပါဠိတော်၌ စပ်။) ဣတိ အတ္ထော၊
ကမ္ပိယာတိ၊ ကား။ သုင်္ကဋ္ဌာနေ၊ ကင်းခွန်ကောက်ရာ အရပ်၌။ ကမ္မိတာ၊ အလုပ်၌ ယှဉ်သူတို့သည်။ ("အဿောသုံ" ဟု ပါဠိတော်၌ စပ်။) ["ကမ္မေ + နိယုတ္တာ ကမ္မိကာ, နိယုတ္တအနက်၌ ဏိကပစ္စည်းသက်၊ ကကို ယပြု၍ "ကမ္မိယာ" ဟု ဖြစ်သည်။]
ရာဇာနံ၊ ပေ။ ဂစ္ဆန္တီတိ၊ ကား။ ရာဇာနံဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မင်း၏ ဥစ္စာကိုသော်လည်းကောင်း။ ထေနေတွာ ဝဉ္စေတွာ၊ လှည့်ပတ်၍‌သော်လည်းကောင်း။ [ဝါဖြင့် ပါဠိတော်လာ "သုင်္ကံဝါ ပရိဟရန္တိ" ကို ဝိကပ်ပြုသည်။] ရဘော၊ ၏။ သန္တကံ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။ ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဣဒါနိ၊ ၌။ တဿ၊ ထိုမင်းအား။ န ဒဿာမ၊ မပေးကုန်တော့အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ဂစ္ဆန္တိ၊ သွားကုန်၏။
ဝိသင်္ကေတေနာတိ၊ ကား။ ကာလဝိသင်္ကေတေန၊ ကာလ၏ ချွတ်ယွင်းခြင်းဖြင့်။ (ဂစ္ဆတောစ၊ သွာသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။) ဒိဝသဝိသင်္ကေတေန၊ နေ့၏ချွတ်ယွင်းခြင်းဖြင့်။ ဂစ္ဆတောစ၊ သွားသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ။)
ပန၊ ကား။ မဂ္ဂဝိသင်္ကေတေန (ဝါ)၊ လမ်း၏ ချွတ်ယွင်းခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ အဋဝိဝိသင်္ကေတေနဝါ၊ တောအုပ်၏ ချွတ်ယွင်းခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ (ဂစ္ဆတော၊ ၏။) အာပတ္တိယေဝ၊ သာ။ (ဟောတိ)။
ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဘိက္ခုနိဝ‌ဂ္ဂေ၊ ၌။ (ဘိက္ခုနောဝါဒကဝဂ်, သံဝိဓာနသိက္ခာပုဒ်၌။) ဝုတ္တနယတ္တာ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊
သေသံ၊ ပေ။ တိဝေဒနန္တိ။

ထေယျသတ္ထသိက္ခာပဒံ ဆဋ္ဌံ၊

ပဋိယာလောကံ။ ။ "အာလောက" အရ မီးရောင်စသည်ကို မယူဘဲ နေရောင်ကိုယူစေလို၍ "သူရိယာလောကဿ" ဟုဖွင့်သည်၊ နေထွက်လာသောအခါ နေရောင်သည် အရှေ့အရပ်မှ အနောက်အရပ်သို့ ရှေ့ရှုလင်း၏၊ ထို့ကြောင့် "အာလောကဿ + ပဋိမုခံ ပဋိယာလောကံ" ဟု ပြု၍ အနောက်အရပ်သို့ အရကောက်ရသည်။

မှတ်ချက်။ ။ ယောဇနာ၌ "အာလောကသဒ္ဒေန သူရိယော ဝုတ္တော ဥပစာရေန" ဟု ဖွင့်၏၊ "အရောင်၏ အာလောကအမည်ကို နေ၌ တင်စား၍ ဌာနူပစာရအားဖြင့် နေကို အာလောကခေါ်သည်" ဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်၊ ထိုစကားကို "စတ္တာ‌ရော မေ ဘိက္ခဝေ အာလောကာ" စသော စတုတ္ထအင်္ဂုတ္ထရာ, အာသာဝဂ်ပါဠိတော်ဖြင့် စဉ်းစားပါ။

ရာဇာနံဝါ ၊ ပေ၊ ဂစ္ဆန္တိ။ ။ ထေယျံကို "ထေနေတွာ" ဟု ဖွင့်သောကြောင့် ကြိယာဝိသေသနဟု သိစေ၏၊ "ထေနေတွာ" အရလည်း ပစ္စည်းကို ခိုးခြင်းမဟုတ်, လှည့်ပတ်ခြင်းဟု သိစေလို၍ "ပဉ္စေတွာ" ဟုဖွင့်သည်၊ ရညော၊ ပေ၊ န ဒဿာမီတိကား လှည့်ပတ်ပုံကို ပြသော အာကာရစကားတည်း။