၆၀။
သတ္တမသိက္ခာပဒေ၊ ၌။
ဃရဏီတိ၊ ကား။
ဃရသာမိနီ၊ အိမ့်ရှင်မတည်း။
[ဃရသဒ္ဒူပပဒ, နီဓာတ်, အပစ္စည်း၊ နငယ်ကို ဏပြန်၍ ဃရဏဟု ဖြစ်၏။
ထို့ နောက် ဣတ္ထိဇောတကပစ္စည်းသက်၍ ဃရဏီဟု ပြီးသည်။
ဃရံ၊ အိမ်ကို။
ဝါ၊ အိမ်၏ အမှုကိစ္စကို (ဌာနူပစာ)။
နေတိ၊ ဆောင်တတ်၏။
ဣတိ ဃရဏီ။]
နိဝေ သနဒွါရေ၊ ကား။
နိဝေသနဿ၊ အိမ်၏။
မဟာဒွါရေ၊ တံခါးမကြီး၌။
(အိမ်၏ အဝင် အထွက် တံခါးမကြီး၌။)
ဃရသုဏှာတိ၊ ကား။
တသ္မိံ ဃရေ၊ ထိုအိမ်၌။
သုဏှာ၊ ချွေးမသည်။
(နိသိန္နာ ဟောတိ၌ စပ်။)
[ဃရေ + သုဏှာ ဃရသုဏှာ။]
အာဝသထ ဒွါရေတိ၊ ကား။
ဩဝရကဒွါရေ၊ အခန်း၏ တံခါးပေါက်၌။
[“အာဂန္တွာ ပဝိသိတွာ ဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ အာဝသထော” ဟု ပြု။]
ဝိသဋ္ဌေနာတိ၊ ကား။
သုနိဂ္ဂတေန၊ ကောင်းစွာထွက်သော။
သဒ္ဒေန၊ အသံဖြင့်။
ဝိဝဋေနာတိ၊ ကား။
သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။
ပကာသေန၊ ထင်ရှားသော။
အသံဝုတေန၊ မပိတ်ဆို့အပ်သော အသံဖြင့်။
[အသံကို ချုပ်၍ အုပ်၍ မပြောဘဲ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောအပ်သော အသံဖြင့်။]
ဓမ္မော ဒေသေတဗ္ဗောတိ၊ ကား။
သရဏသီလာဒိဘေဒေါ၊ သရဏဂုံ, သီလ အစရှိသော အပြားရှိသော။
အယံ ဓမ္မော၊ ကို။
ကထေတဗ္ဗော (နနု)၊ ဟောထိုက်သည် မဟုတ် ပါလော။
(ပါဠိတော်၌ နနုနှင့် တွဲ၍ ပေးရသည်။)
အညာတုန္တိ၊ ကား။
အာဇာနိတုံ၊ သိခြင်းငှာ။
[“သက္ကာ၊ တတ်ကောင်းပါ၏” ဟု ပါဠိတော်၌ စပ်။
အညာတုံ၌ အကို ပဋိသေဓကြံ၍ “မသိခြင်းငှာ” ဟု အနက်ပေးမည်စိုးသောကြောင့် “အာဇာနိတုံ” ဟု ဖွင့်သည်။
အာရှေးရှိသော ဉာဓာတ်, ညသံယုတ်ကြောင့် အာကို အရဿပြု။]
ဝိညုနာ ပုရိသဝိဂ္ဂဟေနာတိ၊ ကား။
ပုရိသဝိဂ္ဂဟံ၊ ယောက်ျား၏ ကိုယ်ကို။
ဂဟေတွာပိ၊ ယူ၍လည်း။
ဌိတေန၊ တည်သော။
န ယက္ခေန၊ ဘီလူးလည်း မဟုတ် သော။
န ပေတေန၊ ပြိတ္တာလည်း မဟုတ်သော။
န တိရစ္ဆာဂတေန၊ သော။
ဝိညုနာ၊ တတ်သိနားလည်သော။
ပုရိသေန၊ ကို။
(အညတြ၌ စပ်။
ဝိဂ္ဂဟဟု လာသမျှ၌ ယောက်ျားအစစ်ကိုသာ ယူရသောကြောင့် “ပုရိသဝိဂ္ဂဟံ၊ပေ၊ န တိရစ္ဆာနဂတေန” ဟု ဝိသေသနပြုသည်။)
၆၆။
အနာပတ္တိ၊ ပေ၊ ဝိဂ္ဂဟေနာတိ၊ ကား။
ဝိညုနာ၊ တတ်သိနားလည်သော။
ပုရိသဝိဂ္ဂဟေန၊ ယောက်ျား၏ ကိုယ်နှင့်။ (ယောက်ျားအစစ်နှင့်)။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ဌိတာယ၊ တည်သော မာတုဂါမအား။
ဗဟုမ္ပိ၊ များစွာလည်း ဖြစ်သော။
ဓမ္မံ၊ ကို။
ဒေသေန္တဿ၊ ဟောသော ရဟန်း၏။
အနာပတ္တိ။
ဆပ္ပဉ္စဝါစာဟီတိ၊ ကား။
ဆဟိဝါ၊ ၆ ခွန်းသော် လည်း ဖြစ်ကုန်သော။
ပဉ္စဟိဝါ၊ ၅ ခွန်းသော်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။
ဝါစာဟိ၊ စကား တို့ဖြင့်။
[အချို့စာအုပ်များ၌ ဝါသဒ္ဒါ မပါ။]
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
ဒေသတိ၊ ဟော၏။
တဿပိ၊ ထိုရဟန်း၏လည်း။
အနာပတ္တိ။
[“ ဆဝါ + ပဉ္စဝါ ဆပ္ပဉ္စာ”ဟုသင်္ချာဘယပဒ ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ပြု၍ “ဆပ္ပဉ္စ + တာ + ဝါစာယော စာတိ ဆပ္ပဉ္စဝါစာယော” ဟု ပြု၊ ဤသို့ “ဆပ္ပဉ္စ” ပုဒ်က သင်္ချာဘယပဒ ဗဟုဗ္ဗီဟိ သမာသ်ဖြစ်သောကြောင့် “ဆဟိဝါ ပဉ္စဟိဝါ” ဟု ဝါပါသင့်သည်။]
တတ္ထ၊ ဆပ္ပဉ္စဝါစာဟိဟူသော ထိုစကားရပ်၌။
ဧကော၊ တစ်ခုသော။
ဂါထာ ပါဒေါ၊ ဂါထာ၏ ပါဒသည်။
ဧကဝါစာ၊ တစ်ခွန်းသော စကားတည်း။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော စကားတို့၌။
ဝါစာပမာဏံ၊ စကားတစ်ခွန်း၏ အတိုင်း အရှည်ဟု။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
[ဂါထာဗန္ဓဖြင့် ဟောသည်ကို ရည်ရွယ်၍ “ဧကော ဂါထာပါဒေါ ဧကာဝါစာ” ဟု ဆိုသည် စုဏ္ဏိယဖြင့် ဟောလျှင်ကား ဝိဘတျန္တ တစ်ပုဒ်ကို စကားတစ်ခွန်းဟု ယူထိုက်၏။
ဧကော ဂါထာပါဒေါတိ ဣဒံ ဂါထာ ဗန္ဓမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။
အညတ္ထ ပန ဝိဘတ္တိအန္တပဒမေဝ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဝဒန္တိ၊- ဋီကာ။]
အဋ္ဌကထံဝါ၊ အဋ္ဌကထာကိုသော်လည်းကောင်း။
ဓမ္မပဒံဝါ၊ ဓမ္မပဒကိုသော် လည်းကောင်း။
ဇာတကာဒိဝတ္ထုံဝါ၊ ဇာတ်အစရှိသော ဝတ္ထုကိုသော်လည်းကောင်း။
ကထေတုကာမော၊ ဟောခြင်းငှာ အလိုရှိသည်။
သစေ ဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ။)
ဆပ္ပဉ္စပဒမတ္တမေဝ၊ ၆ ပုဒ် ၅ ပုဒ်မျှကိုသာ။
ကထေတုံ, ဝဋ္ဋတိ။
ပါဠိယာ၊ ပါဠိတော် နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ တကွ။
ကထေန္တေန၊ ဟောသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ဧကပဒံ၊ တစ်ခုသော ပုဒ်ကို။
ပါဠိတော၊ ပါဠိတော်မှလည်းကောင်း။
ပဉ္စ၊ ၅ ခုသော ပုဒ်တို့ကို။
အဋ္ဌကထ တော၊ မှလည်းကောင်း။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ဆပဒါနိ၊ ၆ ပုဒ်တို့ကို။
အနတိက္ကာမေတ္တာဝ၊ မလွန်စေမူ၍သာ။
ကထေတဗ္ဗော၊ ဟောထိုက်၏။
ဟိ၊ မှန်။
ပဒသောဓမ္မေ၊ ၌။
ဝုတ္တပ္ပ ဘေဒေါ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော ဓမ္မသည်။
ဣဓာပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။
သဗ္ဗော၊ အလုံးစုံသော။
ဓမ္မောယေဝ၊ ပင်တည်း။
[ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပုဒ်လာ ဓမ္မနှင့် ဤသိက္ခာပုဒ်လာ ဓမ္မသည် သဘောတူပင်-ဟူလို။ ]
တသ္မိံ ဒေသေတီတိ၊ ကား။
တသ္မိံ ခဏေ၊ ၌။
ဒေသေတိ၊ ဟောအံ့။
[ထိုခဏဟူသည် မာတုဂါမက ထပြီးနောက် ပြန်ထိုင်ရာ ခဏတည်း။
ပါဠိတော်ကို ကြည့်ပါ။]
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဧတံ၊ ဤတသ္မိံ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။
သမ္ပဒါနတ္ထေ၊ သမ္ပဒါန်အနက်၌။
ဘုမ္မဝစနံ၊ သတ္တမီ ဝိဘတ် ရှိသော သဒ္ဓါတည်း။
တဿာ၊ ထိုမာတုဂါမအား။
ဒေသေတိ၊ အံ့။
ဣတိ အတ္တော နက်။
[ဝါတက်သော နည်း၌ တသ္မိံသည် ဝိဘတ္တိဝိပလ္လာသသာမက လိင်္ဂဝိပ္ပလ္လာသ လည်း ဖြစ်သည်၊ မာတုဂါမကို စွဲရသော်လည်း ဝိသေသနမှာ တဿာဟု ဣတ္ထိလိန် ပင်တည်း။]
**ဧကံ ပဒံ ၊ပေ၊ ကထေတဗ္ဗာ** ။ ။ဤစကားဖြင့် သင်္ဂါယနာ ၃ တန် တင်အပ် သော ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာကိုသာ ဓမ္မဟု ဆိုလို၏၊ မြန်မာဘာသာ ဒမိဠဘာသာတို့ဖြင့်ကား ၆ ခွန်းထက် အပိုအလွန်လည်း ဟောနိုင်သည်၊ အဋ္ဌကထံ ဓမ္မပဒံ ဇာတကာဒိဝတ္ထုံဝါတိ ဣမိနာပိ ပေါရာဏာ သင်္ဂီတိအာရုဠှမေဝ အဋ္ဌကထာတိ ဝုတ္တန္တိ ဝဒန္တိ၊ အဋ္ဌကထာဒိပါဌံ ထပေတွာ ဒဓိဠှာဒိဘာသန္တရေန ယထာရုစိ ကထေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊-ဋီကာ။အညိဿာ မာတုဂါမဿာတိ၊ ကား။
ဧကိဿာ၊ တစ်ယောက်သော မာတုဂါမ အား။
ဒေသေတွာ၊ ဟောပြီး၍။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
အာဂတာဂတာယ၊ လာသော လာ သော။
အညိဿာပိ၊ အခြား မာတုဂါမအားလည်း။
ဒေသေတိ၊ ဟောပြန်အံ့။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ ဤနည်းအားဖြင့်။
ဧကာသနေ၊ တစ်နေရာတည်း၌။
နိသိန္နော၊ ထိုင် လျက်။
မာတုဂါမသတသဟဿန္နမ္ပိ၊ မာတုဂါမ တစ်သိန်းတို့အားလည်း။
ဒေသေတိ၊ အံ့။
ဣတိ အတ္တော၊ နက်။
မဟာပစ္စရိယအဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
(ကိံ)။
သမံ၊ အညီအမျှ။
နိသိန္နာနံ၊ ထိုင်နေကုန်သော။
မာတုဂါမာနံ၊ တို့အား။
(ဒေသတိ၌ စပ်။)
တုမှာကံ၊ သင်တို့အား။
(ဒေသေဿာမိ၌ စပ်။)
ဧကေကိဿာ၊ တစ်ယောက် တစ်ယောက်အား။
ဧကေကံ၊ တစ်ပုဒ် တစ်ပုဒ်သော။
ဂါထံ၊ ကို။
ဒေသေဿာမိ၊ ဟောအံ့။
တံ၊ ထိုဂါထာကို။
သုဏာထ၊ နားထောင်ကြလော။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
ဒေသေတိ၊ အံ့။
အနာပတ္တိ။
ပဌမံ၊ မဟောမီ ရှေးဦးစွာ။
ဧကေကိဿာ၊ အား။
ဧကေကံ ဂါထံ, ကထေဿာမိ၊ အံ့။
ဣတိ၊ သို့။
အာဘောဂံ၊ နှလုံးသွင်းမှုကို။
ကတွာ၊ ပြု၍။
ဇာနာပေတွာ၊ နားလည်စေပြီး၍။
(ထိုသို့ဟောမည်ဟု အသိပေးပြီး၍။)
ကထေတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ပစ္ဆာ၊ ဟောပြီးရာ ကာလမှ နောက်၌။
(အာဘောဂံ ကတွာ ဇာနာပေတွာ ကထေတုံ။)
န (ဝဋ္ဋတိ)၊ မအပ်။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ပဉှံ၊ ပေ၊ ကထေတီတိ၊ ကား။
မာတုဂါမော၊ သည်။
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။
ဒီဃနိကာယောနာမ၊ မည်သည်။
ကိမတ္ထံ၊ အဘယ်အနက် အဓိပ္ပာယ်ကို။
ဒီပေတိ၊ ပြပါသနည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ပုစ္ဆတိ၊ မေးအံ့။
ဧဝံ၊ သို့။
ပဉှံ၊ ကို။
ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သော။ (အမေးခံရသော။)
ဘိက္ခု၊ သည်။
သဗ္ဗံ၊ သော။
ဒီဃနိကာယံ၊ ကို။
စေပိ ကထေတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ဟောဦးတော့။
(ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။)
အနာပတ္တိ ။
ပေ။
တိဝေဒနန္တိ၊
ဓမ္မဒေသနာ သိက္ခာပဒံ သတ္တမံ။