Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Pācittiya-aṭṭhakathā
(SP) Pācittiya-aṭṭhakathā

4. Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

စတုတ္ထေ, အဝရုဒ္ဓါ ဟောန္တီတိ၊ ကား။ ပဋိဝိရုဒ္ဓါ၊ ဆင်ကျန့်ကြကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊

ပဉ္စန္နံ ပဋိသံဝိဒိတန္တိ၊ ကား။ ပဉ္စသု၊ ၅ ယောက်ကုန်သော။ သဟဓမ္မိကေသု၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့တွင်။ ဘောဇနီယံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ အာဟရိဿာမ၊ ‌ဆောင်ပါကုန်အံ့။ ဝါ၊ ပို့ပါကုန်အံ့။ ဣတိ၊ သို့။ ပဋိသံဝိဒိတံ၊ ကြိုတင်၍ သိစေအပ်သည်ကို။

အဝရုဒ္ဓါ ဟောတိ။ ။ အဝရှေးရှိသော ရုဓဓာတ်သည် အခြားနေရာ၌ ပိတ်ဆို့ခြင်းအနက်ကိုဟောသော်လည်း ဤနေရာ၌ကား "ပဋိဝိရုဒ္ဓ- ဆန့်ကျင်ဘက်" အနက်ကို ဟောသည်ဟု သိစေလို၍ "ပဋိဝိရုဒ္ဓါ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ဆန့်ကျင်ခြင်းဟူသည်လည်း ကျွန်တို့၏ထုံးစံအတိုင်း နားမထောင်ကြခြင်း, အလုပ်မလုပ်ကြဘဲ ဆန့်ကျင်ဘက် ပြုနေခြင်းမျိုးတည်း၊ ယခုအခါ သပိတ်မှောက်ခြင်းနှင့် သဘောတူပင်။

ပဉ္စန္နံ ပဋိသံဝိဒိတံ။ ။ ပါဠိတော်၌ "အပ္ပဋိသံဝိဒိတံနာမ ပဉ္စန္နံ ပဋိသံဝိဒိတံ၊ ဧတံ အပ္ပဋိသံဝိဒိတံနာမ" ဟု ရှိ၏၊ "ပဉ္စန္နံ - သီတင်းသုံးဖော် ၅ ယောက်တို့သည်၊ ပဋိသံဝိဒိတံ- တင်ကြို၍ သိစေအပ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်သည်၊ အပ္ပဋိသံဝိဒိတံ နာမ- မည်၏" ဟု ပေး၊ နောက် "ဧတံ အပ္ပဋိသံဝိဒိတံနာမ" ကား နိဂုံတည်း၊ ဤသို့ အနက်ပေးရမည်ဖြစ်သော်လည်း တင်ကြို၍ တကယ်သိစေသောအခါ သီတင်းသုံးဖော် ၅ ယောက်လုံး မပါနိုင်၊ သီတင်းသုံးဖော် ၅ ယောက်တည်းက တစ်ယောက်ယောက်ကိုသာ စေလွှတ်၍ သိစေနိုင်သောကြောင့် "ပဉ္စသုသဟဓမ္မိကေသု ယံကိဉ္စိ ပေသေတွာ" စသည်ဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ပေါ်အောင် ဖွင့်သည်၊ ယောဇနာ၌ကား "ပဉ္စသု သဟဓမ္မိကေသု" သည် ပဉ္စန္နံ၏ နိဒ္ဓါရဏ အဖွင့်, "ယံကိဉ္စိကား နိဒ္ဓါရဏိယအဖွင့်" စသည်ဖြင့် ဆိုသွားလေသည်။

ဝါ၊ ကြိုတင်၍ လျှောက်အပ်သည်ကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်သည်။ (သမာနံ) ပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ အပ္ပဋိသံဝိဒိတမေဝ၊ ကြိုတင်၍ သိစေအပ်သည် မမည်သည်သာတည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊
အာရာမံ ၊ပေ၊ ထပေတွာတိ၊ ကား။ အာရညကသေနာသနာရာမဉ္စ၊ တောကျောင်းအာရာမ်ကိုလည်းကောင်း။ တဿ၊ ထိုတောကျောင်းအာရာမ်၏။ ဥပစာရဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ထပေတွာ၊ ၍။ ဥပစာရတော၊ မှ။ နိက္ခန္တံ၊ ထွက်ပြီးသော။ အန္တရာမဂ္ဂေ၊ ခရီးအကြား၌။ ဘိက္ခုံ၊ ကို။ ဒိသွာဝါ၊ မြင်၍သော်လည်းကောင်း။ ဂါမံ၊ ရွာသို့။ အာဂတဿဝါ၊ လာသော ရဟန်းအားသော်လည်းကောင်း။ ပဋိသံဝိဒိတံ၊ ကြိုတင်၍ သိစေအပ်သည်ကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်သည်။ (သမာနံ) ပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ အပ္ပဋိသံဝိဒိတမေဝ၊ ကြိုတင်၍ သိစေအပ်သည် မမည်သော။ ဟောတိ၊ ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ [ဒိသွာဝါ, အာဂတဿဝါဟု ဝါသဒ္ဒါ ထားပုံ ရိုးရာမကျ၊ ထို့ကြောင့် "ဒိသွာ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတံ (သမာနံ) ပိဝါ- သော်လည်းကောင်း။ အာဂတဿ ပဋိသံဝိဒိတံ (သမာနံ)ပိဝါ- သော်လည်းကောင်း" ဟု ပေးမှ ထုံးစံကျမည်။ ဤသို့ အလွယ်သာ ပေးလိုက်သည်။]
သ‌စေ ၊ပေ၊ အာစိက္ခိတဗ္ဗန္တိ၊ ဟူ၍။ ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ပြောပြရာသနည်း။
အာရာမေ၊ ၌။ စောရေ၊ သူခိုးတို့ကို။ ဝသန္တေ၊ နေသည်ကို။ အမှာကံ၊ ငါတို့အား။ န အာရောစေန္တိ၊ ပြော မပြကြကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ ဝစနပဋိမောစနတ္ထံ၊ ပြောဆိုကဲ့ရဲ့ခြင်းမှ လွတ်ခြင်းအကျိုးငှာ။ (အာစိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။)
စောရာ ၊ပေ၊ ဣဓူပစရန္တီတိ၊ ဟူ၍။ ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ပြောဆိုရာသနည်း။

အတ္တနော၊ ၏။ ဥပဋ္ဌာကေဟိ၊ အလုပ်အကျွေးတို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ အမှေ၊ တို့ကို။ ဂဏှာပေန္တိ၊ ဖမ်းယူစေကြကုန်၏။

နိက္ခန္တံ ၊ပေ၊ အာဂတဿဝါ။ ။ ဥပစာမှ ထွက်ပြီးသော ရဟန်းကိုမြင်၍ ခါဒနီယ ဘောဇနီယကို ပို့လာမည့်အကြောင်းကို လျှောက်သော်လည်းကောင်း, ရွာသို့ ကြွလာသော ရဟန်းအား ခါဒနီယ ဘောဇနီယတို့ ပို့လာမည့်အကြောင်းကို လျှောက်သော်လည်းကောင်း ပဋိသံဝိဒိတ မမည်၊ အာရာမ, အာရာမူပစာရသို့ လာ၍ လျှောက်မှသာ ပဋိသံဝိဒိတမည်သည်- ဟူလို။

ကသ္မာ ၊ပေ၊ ဝစနပဋိမောစနတ္ထံ။ ။ ကသ္မာဟု အကြောင်းကို မေးသော်လည်း "ဝစန ပဋိမောစနတ္ထံ" ဟု အကျိုးကိုဖြေသည်၊ ထိုအကျိုးသည်ပင် ပြောပြခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သည်၊ ယောဇနာ၌ကား "ကသ္မာတိ ပုစ္ဆာယ ပဋိမောစနတ္ထန္တိ ဝိသဇ္ဇနာယ သမေတုံသမ္ပဒါနတ္ထေ နိဿက္ကဝစနံ ကာတဗ္ဗံ၊ ကိမတ္ထံ ဟိ အတ္ထော" ဟု ဆို၏၊ "ကသ္မာ- အဘယ်အကျိုးငှာ" ဟု တဒတ္ထသမ္ပဒါန်အနက်၌ ပဌမဝိဘတ် သက်ဟုလည်းကောင်း, တစ်နည်းအားဖြင့် ကသ္မာဟူသော အမေးနှင့်လျော်အောင် ပဋိမောစနတ္ထံ၌ အတ္ထကို ကာရဏဝါစကဟု ကြံ၍ "လွတ်စေခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်" ဟုလည်းကောင်း ပေးမှ ဝိစယာဟာရနေတ္တိနည်းနှင့် ညီမျှသည်ဟု ဆိုသွားလေ၏၊ အကြံလွန်ဟန်တူသည်။

ဣတိ၊ သို့။ ဝစနပဋိမောစနတ္ထံ၊ ငှာ။ (ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ရာ၏။)
ယာဂုယာ ၊ပေ၊ အာဟရိယျတီတိ၊ ကား။ ယာဂုယာ၊ ဖြင့်။ ပဋိသံဝိဒိတံ၊ ကြိုတင်၍ သိစေအပ်သည်ကို။ ကတွာ၊ ပြုပြီး၍။ ဒိန္နာယ၊ ပေးအပ်သော။ သုဒ္ဓယာဂုယာ၊ သက်သက်သော ယာဂုဖြင့်။ ကိံ၊ အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။ ပူပဘတ္တာဒီနိပိ၊ မုန့်, ထမင်း အစရှိသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်တို့ကိုလည်း။ ဧတိဿာ ယာဂုယာ၊ ဤယာဂု၏။ ပရိဝါရံ၊ အခြံအရံကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ဒဿာမ၊ ပေးလှူကုန်အံ့။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။ အာဟရန္တိ၊ ဆောင်ပို့လာကုန်အံ့။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်သည်။ ပဋိသံဝိဒိတမေဝ၊ တင်ကြို၍ သိစေအပ်သည်မည်သည်သာ။ ဟောတိ၊
ဘတ္တေန ပဋိသံဝိဒိတေဟိ အာဒီသုပိ၊ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌လည်း။ ဧသေဝနယော၊ တည်း။
အသုကံနာမ ကုလံ၊ ထိုမည်သော အမျိုးသည်။ ပဋိသံဝိဒိတံ၊ ကို။ ကတွာ၊ ၍။ ခါဒနီယာဒီနိ၊ တို့ကို။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဂစ္ဆတိ၊ သွား၏။ ဣတိ၊ သို့။ သုတွာ၊ ၍။ အညာနိပိ၊ အခြားသော အမျိုးတို့သည်လည်း။ တေန၊ ထိုအမျိုးနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ အတ္တနော၊ ၏။ ဒေယျဓမ္မံ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို။ အာဟရန္တိ၊ ဆောင်ပို့ လာကုန်အံ့။ (ပဋိဂ္ဂဏှိတုံ) ဝဋ္ဋတိ၊
ယာဂုယာ၊ ဖြင့်။ ပဋိသံဝိဒိတံ၊ ကို။ ကတွာ၊ ၍။ ပူပံဝါ၊ မု့န်ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဘတ္တံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ အာဟရန္တိ၊ ကုန်အံ့။ ဧတမ္ပိ၊ ဤဆောင်ယူအပ်သော ပူပဘတ္တသည်လည်း။ (ပဋိဂ္ဂဏှိတုံ။) ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ ဣတိ ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တံ၊
ဂိလာနဿာတိ၊ ကား။ အပ္ပဋိသံဝိဒိတေပိ၊ ကြိုတင်၍ သိစေအပ်သည်မဟုတ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကိုလည်း။ (ခါဒိယမာနေပိ၊ ခဲအပ်သော်လည်းကောင်း။ ဘုဉ္ဇိယမာနေပိ၊ စားအပ်သော်လည်းကောင်း။) ဂိလာနဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ၊
ပဋိသံဝိဒိတေဝါ ၊ပေ၊ သေသကန္တိ၊ ကား။ ဧကဿ၊ တစ်ပါးသော ရဟန်း၏။ အတ္ထာယ၊ ငှာ။ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတွာ, အာဟဋံ၊ ဆောင်ယူအပ်သော။ တဿ၊ ထိုတစ်ပါးသော ရဟန်း၏။ သေသကံ၊ အကြွင်းအကျန်ဖြစ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။ အညဿာပိ၊ အခြားသော ရဟန်းအားလည်း။ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊
စတုန္နံဝါ၊ ၄ ပါးသော ရဟန်းတို့ဖို့သော်လည်းကောင်း။ ပဉ္စန္နံဝါ၊ ၅ ပါးသော ရဟန်းတို့ဖို့သော်လည်းကောင်း။ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတွာ, ဗဟုံ၊ များစွာ။ အာဟဋံ၊ ဆောင်ယူအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်အံ့။ အညေသမ္ပိ၊ အခြားရဟန်းတို့အားလည်း။ ဒါတုံ၊ ငှာ။ ဣစ္ဆန္တိ၊ အလိုရှိကုန်အံ့။ ဧတမ်ပိ၊ ဤများစွာ ဆောင်ယူအပ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်သည်လည်း။ ပဋိသံဝိဒိတသေသကမေဝ၊ ပဋိသံဝိဒိတသေသကမည်သည်သာ။ သဗ္ဗေသမ္ပိ၊ အလုံးစုံသော ရဟန်းတို့အားလည်း။ ဝဋ္ဋတိ၊
အထ၊ သို့မဟုတ်။ အဓိကမေဝ၊ ပိုလွန်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်အံ့။ သန္နိဓိံ၊ သိုမှီးခြင်းကို။ (သန္နိဓိအာပတ်ကို။) မောစေတွာ၊ လွတ်စေ၍။ ထပိတံ၊ ထားအပ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်သည်။ ဒုတိယဒိဝသေပိ၊ ၌လည်း။ ဝဋ္ဋတိ၊ [ဤကျမှ "ပဋိသံဝိဒိတေဝါ" ၏ အဖွင့် ပြီးသည်။]
[ယခုအခါ "ဂိလာနဿဝါ သေသကံ" ၏ အဖွင့်ကို ပြလို၍ "ဂိလာနဿ အစရှိသော ပါဌ်ကိုမိန့်။] ဂိလာနဿ၊ ဂိလာနဖို့။ အာဟဋာဝသေသေပိ၊ ဆောင်ယူအပ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်မှ ကြွင်းကျန်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်၌လည်း။ ဧသေဝနယော၊
ပန၊ ဆက်။ ယံ၊ အကြင်ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။ အပ္ပဋိသံဝိဒိတမေဝ၊ တင်ကြို၍ မသိစေအပ်သည်ကိုသာလျှင်။ ကတွာ၊ ၍။ အာဘတံ၊ ‌ဆောင်ယူအပ်ပြီ။ တံ၊ ထိုခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။ ဗဟိအာရာမံ၊ အာရာမ်၏ ပြင်ဘက်သို့။ ပေသေတွာ၊ ပို့၍။ (ပြန်ပို့၍။) ပဋိသံဝိဒံ၊ တင်ကြို၍ သိစေအပ်သည်ကို။ ကာရေတွာ၊ ပြုစေပြီး၍။ ဝါ၊ ပြုစေပြီးမှ။ အာဟရာပေတဗ္ဗံ၊ ဆောင်ယူစေထိုက်၏။ ဘိက္ခူဟိဝါ၊ ရဟန်းတို့သည်သော်လည်း။ ဂန္တွာ၊ ၍။ အန္တရာမဂ္ဂေ၊ ခရီးအကြား၌။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ခံယူရာ၏။
ယမ္ပိ၊ အကြင်ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကိုလည်း။ ဝိဟာရမဇ္ဈေန၊ ကျောင်း၏ အလယ်ဖြင့်။ ဂစ္ဆန္တာဝါ၊ သွားသူတို့သည်သော်လည်းကောင်း။ ဝနစရကာဒယောဝါ၊ မုဆိုးအစရှိသူတို့သည်သော်လည်းကောင်း။ ဝနတော၊ မှ။ အာဟရိတွာ၊ ၍။ ဒေန္တိ၊ ပေးလှူကြကုန်၏။ (တံ၊ ထိုခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။) ပုရိမနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ (ဗဟိအာရာမံ ပေသေတွာ စသော ရှေ့နည်းဖြင့်သာလျှင်-ဟူလို။) ပဋိသံဝိဒိတံ၊ တင်ကြို၍ သိစေအပ်သည်ကို။ ကာရာတဗ္ဗံ၊ ပြုစေထိုက်၏။
တတ္ထဇာတကံတိ၊ ကား။ အာရာမေ၊ ၌။ ဇာတကမေဝ၊ ပေါက်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ ကပ္ပိယံ၊ အပ်သည်ကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဒိန္နံ၊ ပေးအပ်သည်။ (သမာနံ၊ ဖြစ်လတ်သော်။) ပရိဘုဉ္ဇတော၊ သုံးဆောင်သော ရဟန်း၏။ အနာပတ္တိ၊
ပန၊ ဆက်။ နံ (တံ)၊ အာရာမ်၌ ဖြစ်သော ထိုအမြစ်ခဲဖွယ် အစရှိသည်ကို။ ဂါမံ၊ သို့။ ဟရိတွာ၊ ဆောင်ယူပြီး၍။ ပစိတွာ၊ ချက်ပြီး၍။ အာဟရန္တိ၊ ဆောင်ယူလာကုန်အံ့။ (ပဋိဂ္ဂဏှိတုံ။) န ဝဋ္ဋတိ၊
ပဋိသံဝိဒိတံ၊ ကို။ ကာရေတဗ္ဗံ၊ ပြုစေထိုက်၏။
သေသံ ၊ပေ၊ တိဝေဒနန္တိ၊
စတုတ္ထပါဋိဒေသနီယံ၊
သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ၊
ပါဋိဒေသနီယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊ ပါဋိဒေသနီယအဖွင့် ပြီး၏။