Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Kappaṭakurattheragāthāvaṇṇanā AyamitiV1.349P2.66 kappaṭoti āyasmato kappaṭakurattherassa gāthā . Kā uppatti . Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasa

Author: _System_commentary_ @ Administrator

10. Kappaṭakurattheragāthāvaṇṇanā AyamitiV1.349P2.66 kappaṭoti āyasmato kappaṭakurattherassa gāthā . Kā uppatti . Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ bhagavantaṃ vinatāya nāma nadiyā tīre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ disvā pasannamānaso ketakapupphehi pūjaṃ akāsi . So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppādeM1.410 sāvatthiyaṃ duggatakule nibbattitvā yāva vayappatti , tāva aññaṃ upāyaṃ ajānanto kappaṭakhaṇḍanivāsano sarāvahattho tattha tattha kuraṃ pariyesanto vicari , tena kappaṭakuro tveva paññāyittha . So vayappatto tiṇaṃ vikkiṇitvā jīvikaṃ kappento ekadivasaṃ tiṇalāvanatthaṃ araññaṃ gato tattha aññataraṃ khīṇāsavattheraṃ disvā taṃ upasaṅkamitvā vanditvā nisīdi . Tassa thero dhammaṃ kathesi . So dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho ‘‘ kiṃ me imāya kicchajīvikāyā ’’ ti pabbajitvā attano nivatthakappaṭacoḷaṃ ekasmiṃ ṭhāne nikkhipi . Yadā cassa anabhirati uppajjati , tadā taṃ kappaṭaṃ olokentassa anabhirati vigacchati , saṃvegaṃ paṭilabhi . Evaṃ karonto sattakkhattuṃ uppabbaji . Tassa taṃ kāraṇaṃ bhikkhū bhagavato ārocesuṃ . Athekadivasaṃ kappaṭakuro bhikkhu dhammasabhāyaṃ parisapariyante nisinno niddāyati , taṃ bhagavā codento –

199.
‘‘ Ayamiti kappaṭo kappaṭakuro , acchāya atibharitāya ;
Amataghaṭikāyaṃ dhammakaṭamatto , katapadaṃ jhānāni ocetuṃ .
200.
‘‘ Mā kho tvaṃ kappaṭa pacālesi , mā tvaṃ upakaṇṇamhi tāḷessaṃ ; Na hi tvaṃ kappaṭa mattamaññāsi , saṅghamajjhamhi pacalāyamāno ’’ ti . – Gāthādvayaṃ abhāsi . Tattha ayamiti kappaṭo kappaṭakuroti kappaṭakuro bhikkhu ‘‘ ayaṃ mama kappaṭo , imaṃ paridahitvā yathā tathā jīvāmī ’’ ti evaṃ uppannamicchāvitakko acchāya atibharitāya amataghaṭikāyaṃ mama amataghaṭe tahaṃ tahaṃ vassante ‘‘ amatamadhigataṃ ahamanusāsāmi , ahaṃP2.67 dhammaṃ desemi ’’( mahāva .12; ma . ni .1.286;2.342). ‘‘ Andhībhūtasmiṃ lokasmiṃ , āhañchaṃ amatadundubhin ’’ tiādinā ( mahāva .11; ma . ni .1.285;2.341) ghosetvāM1.411 mayā dhammāmate pavassiyamāne katapadaṃ jhānāni ocetuṃ lokiyalokuttarajjhānāni upacetuṃ bhāvetuṃ katapadaṃ kaṭamaggavihitabhāvanāmaggaṃ idaṃ mama sāsanaṃ , tathāpi dhammakaṭamatto mama sāsanadhammatoV1.350 ukkaṇṭhacitto apagatamānaso kappaṭakuroti taṃ codetvā punapissa sahoḍḍhaṃ coraṃ gaṇhanto viya pamādavihāraṃ dassento ‘‘ mā kho tvaṃ , kappaṭa , pacālesī ’’ ti gāthamāha . Tattha mā kho tvaṃ , kappaṭa , pacālesīti tvaṃ , kappaṭakura ,‘‘ mama dhammaṃ suṇissāmī ’’ ti nisīditvā mā kho pacālesi mā pacalāhi mā niddaṃ upagacchi . Mā tvaṃ upakaṇṇamhi tāḷessan ti taṃ niddāyamānaṃ upakaṇṇamhi kaṇṇasamīpe desanāhatthena ahaṃ mā patāḷessaṃ . Yathā ito paraṃ kilesappahānāya ahaṃ taṃ na ovadeyyaṃ , tathā paṭipajjāhīti attho . Na hi tvaṃ , kappaṭa , mattamaññāsīti tvaṃ , kappaṭa , saṅghamajjhamhi pacalāyamāno mattaṃ pamāṇaṃ na vā maññasi ,‘‘ ayamatidullabho khaṇo paṭiladdho , so mā upajjhagā ’’ ti ettakampi na jānāsi , passa yāva ca te aparaddhanti codesi . Evaṃ bhagavatā dvīhi gāthāhi gāḷhaṃ taṃ niggayha codanāya katāya aṭṭhivedhaviddho viya caṇḍagajo maggaṃ otaranto viya ca sañjātasaṃvego vipassanaṃ paṭṭhapetvā nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.52.17-22)– ‘‘ Vinatānadiyā tīre , vihāsi purisuttamo ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ , ekaggaṃ susamāhitaṃ . ‘‘ Madhugandhassa pupphena , ketakassa ahaṃ tadā ; Pasannacitto sumano , buddhaseṭṭhamapūjayiṃ . ‘‘ Ekanavutito kappe , yaṃ pupphamabhipūjayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . ArahattaṃM1.412 pana patvā satthārā vuttagāthādvayameva attano arahattādhigamanassa aṅkusabhūtanti paccudāhāsi . Tenassa tadeva aññābyākaraṇaṃ ahosīti . Kappaṭakurattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . Catutthavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .