487.
‘‘ Sare hatthehi bhañjitvā , katvāna kuṭimacchisaṃ ;
Tena me sarabhaṅgoti , nāmaṃ sammutiyā ahu .
488.
‘‘ Na mayhaṃ kappate ajja , sare hatthehi bhañjituṃ ;
Sikkhāpadā no paññattā , gotamena yasassinā ’’ ti .
– dve gāthā abhāsi ;
Tattha sare hatthehi bhañjitvāti , pubbe tāpasakāle saratiṇāni mama hatthehi chinditvā tiṇakuṭiṃ katvā acchisaṃ vasiṃ , nisīdiñceva nipajjiñca .
Tenāti kuṭikaraṇatthaṃ sarānaṃ bhañjanena .
Sammutiyāti anvatthasammutiyā sarabhaṅgoti , nāmaṃ ahu ahosi .
Na mayhaṃ kappate ajjāti ajja idāni upasampannassa mayhaṃ sare saratiṇe hatthehi bhañjituṃ na kappate na vaṭṭati .
Kasmā ?
Sikkhāpadā no paññattā , gotamena yasassināti .
Tena yaṃ amhākaṃ satthārā sikkhāpadaṃ paññattaṃ , taṃ mayaṃ jīvitahetunāpi nātikkamāmāti dasseti .
Evaṃ
M2.141 ekena pakārena tiṇakuṭikāya apaṭisaṅkharaṇe kāraṇaṃ dassetvā idāni aparenapi pariyāyena naṃ dassento – 489.
‘‘ Sakalaṃ samattaṃ rogaṃ , sarabhaṅgo nāddasaṃ pubbe ;
Soyaṃ rogo diṭṭho , vacanakarenātidevassā ’’ ti .
– imaṃ gāthamāha ;
Tattha sakalan ti sabbaṃ .
Samattan ti sampuṇṇaṃ , sabbabhāgato anavasesanti attho .
Rogan ti dukkhadukkhatādivasena rujanaṭṭhena rogabhūtaṃ upādānakkhandhapañcakaṃ sandhāya vadati .
Nāddasaṃ pubbeti
V2.122 satthu ovādapaṭilābhato pubbe na addakkhiṃ .
Soyaṃ rogo diṭṭho , vacanakarenātidevassāti sammutidevā upapattidevā visuddhidevāti sabbepi deve attano sīlādiguṇehi atikkamitvā ṭhitattā atidevassa sammāsambuddhassa ovādapaṭikarena sarabhaṅgena so ayaṃ khandhapañcakasaṅkhāto rogo vipassanāpaññāsahitāya maggapaññāya pañcakkhandhato diṭṭho , pariññātoti attho .
Etena evaṃ attabhāvakuṭikāyampi anapekkho bāhiraṃ tiṇakuṭikaṃ kathaṃ paṭisaṅkharissatīti dasseti .
Idāni yaṃ maggaṃ paṭipajjantena mayā ayaṃ attabhāvarogo yāthāvato diṭṭho , svāyaṃ maggo sabbabuddhasādhāraṇo .
Yena nesaṃ ovādadhammopi majjhe bhinnasuvaṇṇasadiso yatthāhaṃ patiṭṭhāya dukkhakkhayaṃ pattotiP2.205 evaṃ attano arahattapaṭipattiṃ byākaronto – 490.
‘‘ Yeneva maggena gato vipassī , yeneva maggena sikhī ca vessabhū ;
Kakusandhakoṇāgamano ca kassapo , tenañjasena agamāsi gotamo .
491.
‘‘ Vītataṇhā anādānā , satta buddhā khayogadhā ;
Yehāyaṃ desito dhammo , dhammabhūtehi tādibhi .
492.
‘‘ Cattāri ariyasaccāni , anukampāya pāṇinaṃ ;
Dukkhaṃ samudayo maggo , nirodho dukkhasaṅkhayo .