Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Nāgitattheragāthāvaṇṇanā ItoP1.193 bahiddhā puthuaññavādinan ti āyasmato nāgitattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle nārado nāma brāhmaṇo hutvā ekadivasaṃ māḷake nisinno bhagavantaṃ bhikkhusaṅghena purakkhataṃ gacchantaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

6. Nāgitattheragāthāvaṇṇanā ItoP1.193 bahiddhā puthuaññavādinan ti āyasmato nāgitattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle nārado nāma brāhmaṇo hutvā ekadivasaṃ māḷake nisinno bhagavantaṃ bhikkhusaṅghena purakkhataṃ gacchantaṃ disvā pasannamānaso tīhi gāthāhi abhitthavi . So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthunagare sakyarājakule nibbatti , nāgito tissa nāmaṃ ahosi . So bhagavatiV1.198 kapilavatthusmiṃ viharante madhupiṇḍikasuttaṃ ( ma . ni .1.199 ādayo ) sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.14.47-54)– ‘‘ Visālamāḷe āsīno , addasaṃ lokanāyakaṃ ; Khīṇāsavaṃ balappattaṃ , bhikkhusaṅghapurakkhataṃ . ‘‘ Satasahassā tevijjā , chaḷabhiññā mahiddhikā ; Parivārenti sambuddhaṃ , ko disvā nappasīdati . ‘‘ Ñāṇe upanidhā yassa , na vijjati sadevake ; Anantañāṇaṃ sambuddhaṃ , ko disvā nappasīdati . ‘‘ Dhammakāyañca dīpentaṃ , kevalaṃ ratanākaraṃ ; Vikappetuṃ na sakkonti , ko disvā nappasīdati . ‘‘ Imāhi tīhi gāthāhi , nāradovhayavacchalo ; Padumuttaraṃ thavitvāna , sambuddhaṃ aparājitaṃ . ‘‘ TenaM1.232 cittappasādena , buddhasanthavanena ca ; Kappānaṃ satasahassaṃ , duggatiṃ nupapajjahaṃ . ‘‘ Ito tiṃsakappasate , sumitto nāma khattiyo ; Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā satthu avitathadesanataṃ dhammassa ca niyyānikataṃ nissāya sañjātapītisomanasso pītivegappavissaṭṭhaṃ udānaṃ udānento –

86.
‘‘ Ito bahiddhā puthuaññavādinaṃ , maggo na nibbānagamo yathā ayaṃ ; Itissu saṅghaṃ bhagavānusāsati , satthā sayaṃ pāṇitaleva dassayan ’’ ti . – Gāthaṃ abhāsi . Tattha ito bahiddhāti imasmā buddhasāsanā bāhirake samaye , tenāha ‘‘ puthuaññavādinan ’’ ti , nānātitthiyānanti attho . Maggo na nibbānagamo yathā ayan ti yathā ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ekaṃsena nibbānaṃ gacchatīti nibbānagamo , nibbānagāmī , evaṃ nibbānagamo maggo titthiyasamaye natthi asammāsambuddhappaveditattā aññatitthiyavādassa . Tenāha bhagavā – ‘‘ IdhevaV1.199 , bhikkhave , samaṇo , idha dutiyo samaṇo , idha tatiyo samaṇo , idhaP1.194 catuttho samaṇo , suññā parappavādā samaṇebhi aññehī ’’ ti ( dī . ni .2.214; ma . ni .1.139; a . ni .4.241). Itīti evaṃ . Assūti nipātamattaṃ . Saṅghan ti bhikkhusaṅghaṃ , ukkaṭṭhaniddesoyaṃ yathā ‘‘ satthā devamanussānan ’’ ti . Saṅghan ti vā samūhaṃ , veneyyajananti adhippāyo . Bhagavāti bhāgyavantatādīhi kāraṇehi bhagavā , ayamettha saṅkhepo . Vitthāro pana paramatthadīpaniyaṃ itivuttakavaṇṇanāyaṃ vuttanayenaM1.233 veditabbo . Satthāti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthehi yathārahaṃ anusāsatīti satthā . Sayan ti sayameva . Ayañhettha attho – ‘‘ sīlādikkhandhattayasaṅgaho sammādiṭṭhiādīnaṃ aṭṭhannaṃ aṅgānaṃ vasena aṭṭhaṅgiko nibbānagāmī ariyamaggo yathā mama sāsane atthi , evaṃ bāhirakasamaye maggo nāma natthī ’’ ti sīhanādaṃ nadanto amhākaṃ satthā bhagavā sayameva sayambhūñāṇena ñātaṃ , sayameva vā mahākaruṇāsañcodito hutvā attano desanāvilāsasampattiyā hatthatale āmalakaṃ viya dassento bhikkhusaṅghaṃ veneyyajanataṃ anusāsati ovadatīti .
Nāgitattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .