Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Lomasakaṅgiyattheragāthāvaṇṇanā DabbaṃM1.105V1.88 kusan ti āyasmato lomasakaṅgiyattherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira ito ekanavute kappe vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso nānāpupphehi pūjetvā tena puññakammena devaloke nibbatto puna aparāpar

Author: _System_commentary_ @ Administrator

7. Lomasakaṅgiyattheragāthāvaṇṇanā DabbaṃM1.105V1.88 kusan ti āyasmato lomasakaṅgiyattherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira ito ekanavute kappe vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso nānāpupphehi pūjetvā tena puññakammena devaloke nibbatto puna aparāparaṃ puññāni katvā sugatīsuyeva saṃsaranto kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvā samaṇadhammaṃ karoti . Tena ca samayena satthārā bhaddekarattapaṭipadāya kathitāya aññataro bhikkhu bhaddekarattasuttavasena tena sākacchaṃ karoti . So taṃ na sampāyāsi . Asampāyanto ‘‘ ahaṃ anāgate tuyhaṃ bhaddekarattaṃ kathetuṃ samattho bhaveyyan ’’ ti paṇidhānaṃ akāsi , itaro ‘‘ puccheyyan ’’ ti . Etesu paṭhamo ekaṃ buddhantaraṃ devamanussesu saṃsaritvā amhākaṃ bhagavato kāle kapilavatthusmiṃ sākiyarājakule nibbatti . Tassa sukhumālabhāvena soṇassa viya pādatalesu lomāni jātāni , tenassa lomasakaṅgiyoti nāmaṃ ahosi . Itaro devaloke nibbattitvā candanoti paññāyittha . Lomasakaṅgiyo anuruddhādīsu sakyakumāresu pabbajantesu pabbajituṃ na icchi . Atha naṃ saṃvejetuṃ candano devaputto upasaṅkamitvā bhaddekarattaṃ pucchi . Itaro ‘‘ na jānāmī ’’ ti . Puna devaputto ‘‘ atha kasmā tayā ‘ bhaddekarattaṃ katheyyan ’ tiP1.90 saṅgaro kato , idāni pana nāmamattampi na jānāsī ’’ ti codesi . Itaro tena saddhiṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ,‘‘ mayā kira , bhante , pubbe ‘ imassa bhaddekarattaṃ kathessāmī ’ ti saṅgaro kato ’’ ti pucchi . Bhagavā ‘‘ āma , kulaputta , kassapassa bhagavato kāle tayā evaṃ katan ’’ ti āha . Svāyamattho uparipaṇṇāsake āgatanayena vitthārato veditabbo . Atha lomasakaṅgiyo ‘‘ tena hi , bhante , pabbājetha man ’’ ti āha . Bhagavā ‘‘ na , kho , tathāgatā mātāpitūhi ananuññātaṃ puttaṃ pabbājentī ’’ ti paṭikkhipi . So mātu santikaṃ gantvā ‘‘ anujānāhi maṃ , amma , pabbajituṃ , pabbajissāmahan ’’ ti vatvā , mātarā ‘‘ tāta , sukhumālo tvaṃ kathaṃ pabbajissasī ’’ ti vutte ,‘‘ attano parissayasahanabhāvaṃ pakāsento ‘‘ dabbaṃ kusaṃ poṭakilan ’’ ti gāthaṃ abhāsi .

27. TatthaM1.106 dabban ti dabbatiṇamāha , yaṃ ‘‘ saddulo ’’ tipi vuccati . Kusan ti kusatiṇaṃ , yo ‘‘ kāso ’’ ti vuccati . Poṭakilan ti sakaṇṭakaṃ akaṇṭakañca gacchaṃ . Idha pana sakaṇṭakameva adhippetaṃ . Usīrādīni suviññeyyāni . Dabbādīni tiṇāni bīraṇatiṇāni pādehi akkantassāpi dukkhajanakāni gamanantarāyakarāni ca , tāni ca panāhaṃ urasā panudissāmi urasāpi apanessāmi . Evaṃ apanento taṃ nimittaṃ dukkhaṃ sahanto araññāyatane gumbantaraṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ kātuṃ sakkhissāmi . Ko pana vādo pādehi akkamaneti dasseti . Vivekamanubrūhayan tiV1.89 kāyavivekaṃ cittavivekaṃ upadhivivekañca anubrūhayanto . Gaṇasaṅgaṇikañhi pahāya kāyavivekaṃ anubrūhayantasseva aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu yattha katthaci cittaṃ samādahantassa cittaviveko , na saṅgaṇikāratassa . Samāhitasseva vipassanāya kammaṃ karontassa samathavipassanañca yuganaddhaṃ karontassa kilesānaṃ khepanena upadhivivekādhigamo , na asamāhitassa . Tena vuttaṃ ‘‘ vivekamanubrūhayanti kāyavivekaṃ cittavivekaṃ upadhivivekañca anubrūhayanto ’’ ti . Evaṃ pana puttena vutte mātā ‘‘ tena hi , tāta , pabbajā ’’ ti anujāni . So bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci . TaṃP1.91 satthā pabbājesi . Taṃ pabbajitvā katapubbakiccaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññaṃ pavisantaṃ bhikkhū āhaṃsu – ‘‘ āvuso , tvaṃ sukhumālo kiṃ sakkhissasi araññe vasitun ’’ ti . So tesampi tameva gāthaṃ vatvā araññaṃ pavisitvā bhāvanaṃ anuyuñjanto nacirasseva chaḷabhiñño ahosi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.52.23-27)– ‘‘ Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ , āhutīnaṃ paṭiggahaṃ ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ , nānāpupphehi pūjayiṃ . ‘‘ Ekanavutito kappe , yaṃ pupphamabhipūjayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā thero aññaṃ byākaronto taṃyeva gāthaṃ abhāsīti . Lomasakaṅgiyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .