Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Mahācundattheragāthāvaṇṇanā SussūsātiV1.283 āyasmato mahācundattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto vipassissa bhagavato kāle kumbhakārakule nibbattitvā viññutaṃ patto kumbhakārakammena jī

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. Mahācundattheragāthāvaṇṇanā SussūsātiV1.283 āyasmato mahācundattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto vipassissa bhagavato kāle kumbhakārakule nibbattitvā viññutaṃ patto kumbhakārakammena jīvanto ekadivasaṃ satthāraṃ disvā pasannamānaso ekaṃ mattikāpattaṃ svābhisaṅkhataṃ katvā bhagavato adāsi . So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde magadharaṭṭhe nālakagāme rūpasāriyā brāhmaṇiyā putto sāriputtattherassa kaniṭṭhabhātā hutvā nibbatti , cundo tissa nāmaṃ ahosi . So vayappatto dhammasenāpatiṃ anupabbajitvā taṃ nissāya vipassanaṃM1.332 paṭṭhapetvā ghaṭento vāyamanto nacirasseva chaḷabhiñño ahosi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.51.39-50)– ‘‘ Nagare haṃsavatiyā , kumbhakāro ahosahaṃ ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ , oghatiṇṇamanāsavaṃ . ‘‘ Sukataṃ mattikāpattaṃ , buddhaseṭṭhassadāsahaṃ ; Pattaṃ datvā bhagavato , ujubhūtassa tādino . ‘‘ Bhave nibbattamānohaṃ , soṇṇathāle labhāmahaṃ ; Rūpimaye ca sovaṇṇe , taṭṭike ca maṇīmaye . ‘‘ Pātiyo paribhuñjāmi , puññakammassidaṃ phalaṃ ; Yasānañca dhanānañca , aggabhūto ca homahaṃ . ‘‘ Yathāpi bhaddake khette , bījaṃ appampi ropitaṃ ; Sammādhāraṃ pavecchante , phalaṃ toseti kassakaṃ . ‘‘ Tathevidaṃ pattadānaṃ , buddhakhettamhi ropitaṃ ; Pītidhāre pavassante , phalaṃ maṃ tosayissati . ‘‘ Yāvatā khettā vijjanti , saṅghāpi ca gaṇāpi ca ; Buddhakhettasamo natthi , sukhado sabbapāṇinaṃ . ‘‘ Namo te purisājañña , namo te purisuttama ; Ekapattaṃ daditvāna , pattomhi acalaṃ padaṃ . ‘‘ EkanavutitoV1.284 kappe , yaṃ pattamadadiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , pattadānassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . ChaḷabhiññoP2.19 pana hutvā attanā paṭiladdhasampattiyā kāraṇabhūtaṃ garūpanissayaṃ vivekavāsañca kittento –

141.
‘‘ Sussūsā sutavaddhanī , sutaṃ paññāya vaddhanaṃ ;
Paññāya atthaṃ jānāti , ñāto attho sukhāvaho .
142.
‘‘ SevethaM1.333 pantāni senāsanāni , careyya saṃyojanavippamokkhaṃ ; Sace ratiṃ nādhigaccheyya tattha , saṅghe vase rakkhitatto satīmā ’’ ti . – Gāthādvayaṃ abhāsi .
Ṭhitāya bhāvanāpaññāya sutamatteneva na sijjhatīti tassā paṭipajjanavidhiṃ dassento ‘‘ sevetha … pe … vippamokkhan ’’ ti āha . Tattha sevetha pantāni senāsanānīti kāyavivekamāha . Tena saṃyojanappahānassa ca vakkhamānattā vivekārahasseva vivekavāsoti sīlasaṃvarādayo idha avuttasiddhā veditabbā . Careyya saṃyojanavippamokkhan ti yathā saṃyojanehi cittaṃ vippamuccati , tathā vipassanābhāvanaṃ maggabhāvanañca careyya paṭipajjeyyāti attho . Sace ratiṃ nādhigaccheyya tatthāti tesu pantasenāsanesu yathāladdhesu adhikusaladhammesu ca ratiṃ pubbenāparaṃ visesassa alābhato abhiratiṃ na labheyya , saṅghe bhikkhusamūhe rakkhitatto kammaṭṭhānaparigaṇhanato rakkhitacitto chasu dvāresu satiārakkhāya upaṭṭhapanena satimā vaseyya vihareyya , evaṃ viharantassa ca api nāma saṃyojanavippamokkho bhaveyyāti adhippāyo .
Mahācundattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .