Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Sambulakaccānattheragāthāvaṇṇanā DevoM1.401P2.59 cāti āyasmato sambulakaccānattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto ito catunavutikappamatthake kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ s

Author: _System_commentary_ @ Administrator

5. Sambulakaccānattheragāthāvaṇṇanā DevoM1.401P2.59 cāti āyasmato sambulakaccānattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto ito catunavutikappamatthake kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ sataraṃsiṃ nāma paccekabuddhaṃ nirodhā vuṭṭhahitvā piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānaso tālaphalaṃ adāsi . So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde magadharaṭṭhe gahapatikule nibbattitvā ‘‘ sambulo ’’ ti laddhanāmo kaccānagottatāya sambulakaccānoti paññāyittha . So vayappatto satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā himavantasamīpe bheravāya nāma pabbataguhāyaṃ vipassanāya kammaṃ karonto viharati . Athekadivasaṃ mahā akālamegho satapaṭalasahassapaṭalo thanento gajjanto vijjullatā nicchārento gaḷagaḷāyanto uṭṭhahitvā vassituṃ ārabhi , asaniyo phaliṃsu . Taṃ saddaṃ sutvā acchataracchuvanamahiṃsahatthiādayo bhītatasitā bhītaravaṃ viraviṃsu . Thero pana āraddhavipassanattā kāye jīvite ca nirapekkho vigatalomahaṃso taṃ acintento vipassanāyameva kammaṃ karonto ghammāpagamena utusappāyalābhena samāhitacitto tāvadeva vipassanaṃ ussukkāpetvā saha abhiññāhi arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.51.85-90)– ‘‘ Sataraṃsī nāma bhagavā , sayambhū aparājito ; Vivekā vuṭṭhahitvāna , gocarāyābhinikkhami . ‘‘ PhalahatthoV1.342 ahaṃ disvā , upagacchiṃ narāsabhaṃ ; Pasannacitto sumano , tālaphalaṃ adāsahaṃ . ‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , phaladānassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . ArahattaṃM1.402 pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā somanassajāto udānavasena aññaṃ byākaronto –

189.
‘‘ Devo ca vassati , devo ca gaḷagaḷāyati ,
Ekako cāhaṃ bherave bile viharāmi ;
Tassa mayhaṃ ekakassa bherave bile viharato ,
Natthi bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā .
190.
‘‘ Dhammatā mamesā yassa me , ekakassa bherave bile ; Viharato natthi bhayaṃ vā , chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā ’’ ti . – Gāthādvayaṃ abhāsi .
TatthaP2.60 devo ca vassati , devo ca gaḷagaḷāyatīti devo megho vassati ca ,‘‘ gaḷagaḷā ’’ ti ca karonto gajjatīti attho . Gajjantassa hi anukaraṇametaṃ . Ekako cāhaṃ bherave bile viharāmīti ahañca ekako asahāyo sappaṭibhayāyaṃ pabbataguhāyaṃ vasāmi , tassa mayhaṃ evaṃbhūtassa me sato natthi bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vāti cittutrāsasaññitaṃ bhayaṃ vā taṃnimittakaṃ sarīrassa chambhitattaṃ vā lomahaṃsanamattaṃ vā natthi . Kasmāti tattha kāraṇamāha ‘‘ dhammatā mamesā ’’ ti . Apariññātavatthukassa hi tattha appahīnacchandarāgatāya bhayādinā bhavitabbaṃ , mayā pana sabbaso tattha pariññātaṃ , tattha ca chandarāgo samucchinno , tasmā bhayādīnaṃ abhāvo dhammatā mamesā mama dhammasabhāvo esoti aññaṃ byākāsi .
Sambulakaccānattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Nitakattheragāthāvaṇṇanā