34. Tattha anāsannavarāti etā itthiyo na āsannā anupagatā , dūre eva vā ṭhitā hutvā varā purisassa seṭṭhā hitāvahā , tañca kho niccameva sabbakālameva , na rattimeva , na divāpi , na rahovelāyapi . Vijānatāti vijānantena . ‘‘ Anāsannaparā ’’ tipi pāḷi , so evattho . Ayañhettha adhippāyo – caṇḍahatthiassamahiṃsasīhabyagghayakkharakkhasapisācāpi manussānaṃV1.103P1.103 anupasaṅkamanto varā seṭṭhā , na anatthāvahā , te pana upasaṅkamantā diṭṭhadhammikaṃyeva anatthaṃ kareyyuṃ . Itthiyo pana upasaṅkamitvā diṭṭhadhammikaṃ samparāyikaṃ vimokkhanissitampi atthaṃ vināsetvā mahantaṃ anatthaṃ āpādenti , tasmā anāsannavarā etā niccameva vijānatāti .

Idāni tamatthaṃ attūpanāyikaṃ katvā dassento ‘‘ gāmā ’’ tiādimāha . Tattha gāmāti gāmaṃ . Upayogatthe hi etaṃ nissakkavacanaṃ . Araññamāgammāti araññato āgantvā . Ma -kāro padasandhikaro , nissakke cetaṃ upayogavacanaṃ .

Tatoti mañcakato . Anāmantetvāti anālapitvā purāṇadutiyikaṃ ‘‘ appamattā hohī ’’ ti ettakampi avatvā . Posiyoti attānameva paraṃ viya vadati . Ye pana ‘‘ pakkāmin ’’ ti paṭhanti , tesaṃ ahaṃ posiyo pakkāminti yojanā . Ye pana ‘‘ sā itthī theraṃ gharaṃ upagataṃ bhojetvā palobhetukāmā jātā , taṃ disvā thero tāvadeva gehato nikkhamitvā vihāraṃ gantvā attano vasanaṭṭhāne mañcake nisīdi . Sāpi kho itthī pacchābhattaṃ alaṅkatapaṭiyattā vihāre therassa vasanaṭṭhānaṃ upasaṅkami . Taṃ disvā thero kiñci avatvā uṭṭhāya divāṭṭhānameva gato ’’ ti vadanti , tesaṃ ‘‘ gāmā araññamāgammā ’’ ti gāthāpadassa attho yathārutavaseneva niyyati . Vihāro hi idha ‘‘ araññan ’’ ti adhippeto .

Posiyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .

5. Sāmaññakānittheragāthāvaṇṇanā SukhaṃM1.123 sukhatthoti āyasmato sāmaññakānittherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira purimabuddhesu katādhikāro hutvā tattha tattha bhave kusalaṃ upacinanto ito ekanavute kappe vipassissa bhagavato kāle manussayoniyaṃ nibbatto vipassiṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso ekaṃ mañcaṃ adāsi . So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde aññatarassa paribbājakassa putto hutvāP1.104 nibbatti . Sāmaññakānī tissa nāmaṃ ahosi . So viññutaṃ patto satthu yamakapāṭihāriyaṃ disvā pasannamānaso sāsane pabbajitvā cariyānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā jhānaṃ nibbattetvā jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.36.30-33)– ‘‘ Vipassino bhagavato , lokajeṭṭhassa tādino ; Ekaṃ mañcaṃ mayā dinnaṃ , pasannena sapāṇinā . ‘‘ HatthiyānaṃV1.104 assayānaṃ , dibbayānaṃ samajjhagaṃ ; Tena mañcaka dānena , pattomhi āsavakkhayaṃ . ‘‘ Ekanavutito kappe , yaṃ mañcamadadiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , mañcadānassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Therassa pana gihisahāyako kātiyāno nāma paribbājako buddhuppādato paṭṭhāya titthiyānaṃ hatalābhasakkāratāya ghāsacchādanamattampi alabhanto ājīvakāpakato theraṃ upasaṅkamitvā ‘‘ tumhe sākiyaputtiyā nāma mahālābhaggayasaggappattā sukhena jīvatha , mayaṃ pana dukkhitā kicchajīvikā , kathaṃ nu kho paṭipajjamānassa diṭṭhadhammikañceva samparāyikañca sukhaṃ sampajjatī ’’ ti pucchi . Athassa thero ‘‘ nippariyāyato sukhaṃ nāma lokuttarasukhameva , tañca tadanurūpaṃ paṭipattiṃ paṭipajjantassevā ’’ ti attanā tassa adhigatabhāvaṃ pariyāyena vibhāvento ‘‘ sukhaṃ sukhattho labhate tadācaran ’’ ti gāthaṃ abhāsi .