Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Kaṇhadinnattheragāthāvaṇṇanā UpāsitāP2.52 sappurisāti āyasmato kaṇhadinnattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto ito catunavute kappe kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ sobhitaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

10. Kaṇhadinnattheragāthāvaṇṇanā UpāsitāP2.52 sappurisāti āyasmato kaṇhadinnattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto ito catunavute kappe kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ sobhitaṃ nāma paccekabuddhaṃ disvā pasannacitto punnāgapupphehi pūjaṃ akāsi . So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇakule nibbattitvā kaṇhadinnoti laddhanāmo vayappatto upanissayasampattiyā codiyamāno dhammasenāpatiṃ upasaṅkamitvāM1.388 dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.48.61-65)– ‘‘ Sobhito nāma sambuddho , cittakūṭe vasī tadā ; Gahetvā giripunnāgaṃ , sayambhuṃ abhipūjayiṃ . ‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ buddhamabhipūjayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā aññaṃ byākaronto –

179.
‘‘ Upāsitā sappurisā , sutā dhammā abhiṇhaso ;
Sutvāna paṭipajjissaṃ , añjasaṃ amatogadhaṃ .
180. ‘‘ Bhavarāgahatassa me sato , bhavarāgo puna me na vijjati ; Na cāhu na ca me bhavissati , na ca me etarahi vijjatī ’’ ti . – Gāthādvayaṃ abhāsi .
Tattha upāsitāti paricaritā paṭipattipayirupāsanāya payirupāsitā . Sappurisāti santehiV1.331 sīlādiguṇehi samannāgatā purisā , ariyapuggalā sāriputtattherādayo . Etena purimacakkadvayasampattimattano dasseti . Na hi patirūpadesavāsena vinā sappurisūpanissayo sambhavati . Sutā dhammāti saccapaṭiccasamuppādādipaṭisaṃyuttadhammā sotadvārānusārena upadhāritā . Etena attano bāhusaccaṃ dassento pacchimacakkadvayasampattiṃ dasseti . Abhiṇhasoti bahuso na kālena kālaṃ . Idañca padaṃ ‘‘ upāsitā sappurisā ’’ ti etthāpi yojetabbaṃ . Sutvāna paṭipajjissaṃ , añjasaṃ amatogadhan ti te dhamme sutvā tattha vuttarūpārūpadhamme salakkhaṇādito pariggahetvā anukkamena vipassanaṃ vaḍḍhetvā amatogadhaṃ nibbānapatiṭṭhaṃ taṃsampāpakaṃ añjasaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ paṭipajjiṃ pāpuṇiṃ . BhavarāgahatassaM1.389 me satoti bhavarāgena bhavataṇhāya anādimatiP2.53 saṃsāre hatassa upaddutassa mama sato samānassa , aggamaggena vā hatabhavarāgassa . Bhavarāgo puna me na vijjatīti tato eva puna idāni bhavarāgo me natthi . Na cāhu na me bhavissati , na ca me etarahi vijjatīti yadipi pubbe puthujjanakāle sekkhakāle ca me bhavarāgo ahosi , aggamaggappattito pana paṭṭhāya na cāhu na ca ahosi , āyatimpi na me bhavissati , etarahi adhunāpi na ca me vijjati na ca upalabbhati , pahīnoti attho . Bhavarāgavacaneneva cettha tadekaṭṭhatāya mānādīnampi abhāvo vuttoti sabbaso parikkhīṇabhavasaṃyojanataṃ dasseti . Kaṇhadinnattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . Tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .