Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

SukhañceV1.378 jīvituṃ iccheti āyasmato dhaniyattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto sikhissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ disvā pasannamānaso naḷ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

SukhañceV1.378 jīvituṃ iccheti āyasmato dhaniyattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto sikhissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ disvā pasannamānaso naḷamālāya pūjaṃ akāsi . So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe kumbhakārakule nibbattitvā dhaniyoti laddhanāmo vayappatto kumbhakārakammena jīvati . Tena ca samayena satthā dhaniyassa kumbhakārassa sālāyaṃ nisīditvā pukkusātissa kulaputtassa chadhātuvibhaṅgasuttaṃ ( ma . ni .3.342 ādayo ) desesi . So taṃ sutvā katakicco ahosi . Dhaniyo tassa parinibbutabhāvaṃ sutvā ‘‘ niyyānikaṃ vata buddhasāsanaṃ , yattha ekarattiparicayenāpi vaṭṭadukkhato muñcituṃ sakkā ’’ ti paṭiladdhasaddho pabbajitvāP2.90 kuṭimaṇḍanānuyuttoM1.445 viharanto kuṭikaraṇaṃ paṭicca bhagavatā garahito saṅghike senāsane vasanto vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.48.1-7)– ‘‘ Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ , āhutīnaṃ paṭiggahaṃ ; Vipinaggena gacchantaṃ , addasaṃ lokanāyakaṃ . ‘‘ Naḷamālaṃ gahetvāna , nikkhamanto ca tāvade ; Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ , oghatiṇṇamanāsavaṃ . ‘‘ Pasannacitto sumano , naḷamālamapūjayiṃ ; Dakkhiṇeyyaṃ mahāvīraṃ , sabbalokānukampakaṃ . ‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ mālamabhiropayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā ye bhikkhū dhutaṅgasamādhānena attānaṃ ukkaṃsetvā saṅghabhattādiṃ sādiyante aññe bhikkhū avajānanti , tesaṃ ovādadānamukhena aññaṃ byākaronto –

228.
‘‘ Sukhañce jīvituṃ icche , sāmaññasmiṃ apekkhavā ;
Saṅghikaṃ nātimaññeyya , cīvaraṃ pānabhojanaṃ .
229.
SukhañceV1.379 jīvituṃ icche , sāmaññasmiṃ apekkhavā ;
Ahi mūsikasobbhaṃva , sevetha sayanāsanaṃ .
230.
Sukhañce jīvituṃ icche , sāmaññasmiṃ apekkhavā ; Tattha sukhañce jīvituṃ icche , sāmaññasmiṃ apekkhavāti sāmaññasmiṃ samaṇabhāve apekkhavā sikkhāya tibbagāravo hutvā sukhaṃ jīvituṃ iccheyya ce , anesanaṃ pahāya sāmaññasukhena sace jīvitukāmoti atthoM1.446 .
Itarītarena tusseyya , ekadhammañca bhāvaye ’’ ti . Idāni vutte avutte ca paccaye yathālābhasantoseneva sāmaññasukhaṃ hoti , na aññathāti dassento āha ‘‘ itarītarena tusseyyā ’’ ti , yena kenaci hīnena vā paṇītena vā yathāladdhena paccayena santosaṃ āpajjeyyāti attho . Ekadhamman ti appamādabhāvaṃ , tañhi anuyuñjantassa anavajjaṃ sabbaṃ lokiyasukhaṃ lokuttarasukhañca hatthagatameva hoti .
– tisso gāthā abhāsi ; Tenāha bhagavā – ‘‘ appamatto hi jhāyanto , pappoti vipulaṃ sukhan ’’ ti ( ma . ni .2.352; dha . pa .27). Dhaniyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .