Issues
選擇版本
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Samiddhittheragāthāvaṇṇanā SaddhāyāhaṃM1.147 pabbajitoti āyasmato samiddhittherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu kattādhikāro tattha tattha puññāni upacinanto ito catunavute kappe siddhatthaṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso savaṇṭāni pup

作者: _System_commentary_ @ Administrator

6. Samiddhittheragāthāvaṇṇanā SaddhāyāhaṃM1.147 pabbajitoti āyasmato samiddhittherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu kattādhikāro tattha tattha puññāni upacinanto ito catunavute kappe siddhatthaṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso savaṇṭāni pupphāni kaṇṇikabaddhāni gahetvā pūjesi . So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā sugatīsuyeva parivattento imasmiṃ buddhuppāde rājagahe kulagehe nibbatti . Tassa jātakālato paṭṭhāya taṃ kulaṃ dhanadhaññādīhi vaḍḍhi , attabhāvo cassa abhirūpo dassanīyo guṇavā iti vibhavasamiddhiyā ca guṇasamiddhiyāV1.124 ca samiddhī tveva paññāyittha . So bimbisārasamāgame buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā bhāvanāya yuttappayutto viharanto bhagavati tapodārāme viharante ekadivasaṃ evaṃ cintesi – ‘‘ lābhā vata me satthā arahaṃ sammāsambuddho , svākkhāte cāhaṃ dhammavinaye pabbajito , sabrahmacārī ca me sīlavanto kalyāṇadhammā ’’ ti . Tassevaṃ cintentassa uḷāraṃ pītisomanassaṃ udapādi . Taṃ asahanto māro pāpimā therassa avidūre mahantaṃ bheravasaddamakāsi , pathaviyā undriyanakālo viya ahosi . Thero bhagavato tamatthaṃ ārocesi . Bhagavā ‘‘ māro tuyhaṃ vicakkhukammāya ceteti , gaccha , bhikkhu tattha acintetvā viharāhī ’’ ti āha . Thero tattha gantvā viharanto nacirasseva vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.21.30-34)– ‘‘ KaṇikāraṃvaP1.126 jotantaṃ , nisinnaṃ pabbatantare ; Obhāsentaṃ disā sabbā , siddhatthaṃ narasārathiṃ . ‘‘ Dhanuṃ advejjhaṃ katvāna , usuṃ sannayhahaṃ tadā ; Pupphaṃ savaṇṭaṃ chetvāna , buddhassa abhiropayiṃ . ‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ pupphamabhiropayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Ekapaññāsito kappe , eko āsiṃ jutindharo ; Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . ArahattaṃM1.148 pana patvā tattheva viharantassa therassa khīṇāsavabhāvaṃ ajānanto purimanayeneva māro mahantaṃ bheravasaddaṃ akāsi . Taṃ sutvā thero abhīto acchambhī ‘‘ tādisānaṃ mārānaṃ satampi sahassampi mayhaṃ lomampi na kampetī ’’ ti aññaṃ byākaronto ‘‘ saddhāyāhaṃ pabbajito ’’ ti gāthaṃ abhāsi .

46. Tattha saddhāyāti dhammacchandasamuṭṭhānāya kammaphalasaddhāya ceva ratanattayasaddhāya ca . Ahan ti attānaṃ niddisati . Pabbajitoti upagato . Agārasmāti gehato gharāvāsato vā . Anagāriyan ti pabbajjaṃ , sā hi yaṃkiñci kasivāṇijjādikammaṃ ‘ agārassa hitan ’ ti agāriyaṃ nāma , tadabhāvato ‘‘ anagāriyā ’’ ti vuccati .
Sati paññā ca me vuḍḍhāti saraṇalakkhaṇā sati , pajānanalakkhaṇā paññāti ime dhammā vipassanākkhaṇato paṭṭhāya maggapaṭipāṭiyāV1.125 yāva arahattā me vuḍḍhā vaḍḍhitā , na dāni vaḍḍhetabbā atthi satipaññā vepullappattāti dasseti . Cittañca susamāhitan ti aṭṭhasamāpattivasena ceva lokuttarasamādhivasena ca cittaṃ me suṭṭhu samāhitaṃ , na dāni tassa samādhātabbaṃ atthi , samādhi vepullappattoti dasseti .
Tasmā kāmaṃ karassu rūpānīti pāpima maṃ uddissa yāni kānici vippakārāni yathāruciṃ karohi , tehi pana neva maṃ byādhayissasi mama sarīrakampanamattampi kātuṃ na sakkhissasi , kuto cittaññathattaṃ ? Tasmā tava kiriyā appaṭicchitapahenakaṃ viya na kiñci atthaṃ sodheti , kevalaṃ tava cittavighātamattaphalāti thero māraṃ tajjesi . Taṃ sutvā māro ‘‘ jānāti maṃ samaṇo ’’ ti tatthevantaradhāyi .
Samiddhittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .