4. Gaṅgātīriyattheragāthāvaṇṇanā Tiṇṇaṃ me tālapattānan tiādikā āyasmato gaṅgātīriyattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto sāsane abhippasanno hutvā bhikkhusaṅghassa pānīyamadāsi . So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ aññatarassa gahapatissa putto hutvā nibbatti ,‘‘ datto ’’ tissa nāmaṃ ahosi . SoP2.8 vayappatto gharāvāsaṃ vasanto agamanīyaṭṭhānabhāvaṃ ajānitvā vītikkamaṃ katvā puna agamanīyaṭṭhānabhāvaṃ ñatvā saṃvegajāto pabbajitvā taṃ kammaṃ jigucchitvā lūkhapaṭipattiṃ anutiṭṭhanto paṃsukūlacīvaraṃ chavasittasadisaṃ mattikāpattañca gahetvā gaṅgātīre tīhi tālapattehi kuṭikaṃ katvā vihāsi , tenevassa gaṅgātīriyoti samaññā ahosi . So ‘‘ arahattaṃ appatvā na kenaci sallapissāmī ’’ ti cittaṃ adhiṭṭhāya paṭhamaṃ saṃvaccharaṃ tuṇhībhūto vacībhedaṃ akarontova vihāsi . Dutiye saṃvacchare gocaragāme aññatarāya itthiyā ‘‘ mūgo nu kho no ’’ ti vīmaṃsitukāmāya patte khīraṃ āsiñcantiyāM1.316 hatthavihāre katepi okirite ,‘‘ alaṃ , bhaginī ’’ ti vācaṃ nicchari . Tatiye pana saṃvacchare antaravasseva ghaṭayanto vāyamanto arahattaṃ pāpuṇi , tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.50.51-56)– ‘‘ PadumuttarabuddhassaV1.270 , bhikkhusaṅghe anuttare ; Pasannacitto sumano , pānīghaṭamapūrayiṃ . ‘‘ Pabbatagge dumagge vā , ākāse vātha bhūmiyaṃ ; Yadā pānīyamicchāmi , khippaṃ nibbattate mama . ‘‘ Satasahassito kappe , yaṃ dānamadadiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , dakadānassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahā pana hutvā attano pubbabhāgapaṭipattiyā vibhāvanamukhena aññaṃ byākaronto –