Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Ajitattheragāthāvaṇṇanā Maraṇe me bhayaṃ natthīti āyasmato ajitattherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira ekanavute kappe vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā pasannacitto kapitthaphalaṃ adāsi . Tato parampi taṃ taṃ puññaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ ka

Author: _System_commentary_ @ Administrator

10. Ajitattheragāthāvaṇṇanā Maraṇe me bhayaṃ natthīti āyasmato ajitattherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira ekanavute kappe vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā pasannacitto kapitthaphalaṃ adāsi . Tato parampi taṃ taṃ puññaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ kappe anuppanne eva amhākaṃ satthari sāvatthiyaṃ mahākosalarañño aggāsaniyassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti . Tassa ajitoti nāmaṃ ahosi . Tasmiñca samayeM1.91 sāvatthivāsī bāvarī nāma brāhmaṇo tīhi mahāpurisalakkhaṇehi samannāgato tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sāvatthito nikkhamitvā tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā godhāvarītīre kapitthārāme vasati . Atha ajito tassa santike pabbajito atthakāmāya devatāya coditena bāvarinā satthu santikaṃ pesito tissametteyyādīhi saddhiṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā manasāva pañhe pucchitvā tesu vissajjitesu pasannacitto satthu santike pabbajitvā kammaṭṭhānaṃ gahetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.52.7-11)– ‘‘ Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ , āhutīnaṃ paṭiggahaṃ ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ , kapitthaṃ adadiṃ phalaṃ . ‘‘ Ekanavutito kappe , yaṃ phalaṃ adadiṃ dadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , phaladānassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patto sīhanādaṃ nadanto ‘‘ maraṇe me bhayaṃ natthī ’’ ti gāthaṃ abhāsi .

20. Tattha maraṇeti maraṇanimittaṃ maraṇahetu . Meti mayhaṃ , bhayaṃ natthi ucchinnabhavamūlatāya parikkhīṇajātikattāP1.79 . Anucchinnabhavamūlānañhi ‘‘ kīdisī nu kho mayhaṃ āyatiṃ uppattī ’’ ti maraṇato bhayaṃ bhaveyya . Nikantīti apekkhā taṇhā , sā natthi jīvite suparimadditasaṅkhāratāyaV1.76 upādānakkhandhānaṃ dukkhāsārakādibhāvena suṭṭhu upaṭṭhahanato . Evaṃbhūto cāhaṃ sandehaṃ sarīraṃ , sakaṃ vā dehaṃ dehasaṅkhātaṃ dukkhabhāraṃ nikkhipissāmi chaḍḍessāmi , nikkhipanto ca ‘‘‘ iminā sarīrakena sādhetabbaṃ sādhitaṃ , idāni taṃ ekaṃsena chaḍḍanīyamevā ’ ti paññāvepullappattiyā sampajāno sativepullappattiyā paṭissato nikkhipissāmī ’’ ti . Imaṃ pana gāthaṃ vatvā thero jhānaṃ samāpajjitvā tadanantaraṃ parinibbāyīti . Ajitattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . Dutiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Tatiyavaggo 1. Nigrodhattheragāthāvaṇṇanā NāhaṃM1.92V1.77 bhayassa bhāyāmīti āyasmato nigrodhattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayaṃ kira ito aṭṭhārase kappasate brāhmaṇamahāsālakule nibbattitvā vayappatto kāmesu ādīnavaṃ nekkhamme ca ānisaṃsaṃ disvā gharabandhanaṃ pahāya araññāyatanaṃ pavisitvā aññatarasmiṃ sālavane paṇṇasālaṃ katvā tāpasapabbajaṃ pabbajitvā vanamūlaphalāhāro vasati . Tena samayena piyadassī nāma sammāsambuddho loke uppajjitvā sadevakassa lokassa dhammāmatavassena kilesasantāpaṃ nibbāpento ekadivasaṃ tāpase anukampāya taṃ sālavanaṃ pavisitvā nirodhasamāpattiṃ samāpanno . Tāpaso vanamūlaphalatthāya gacchanto bhagavantaṃ disvā pasannamānaso pupphitasāladaṇḍasākhāyo gahetvā sālamaṇḍapaṃ katvā taṃ sabbatthakameva sālapupphehi sañchādetvā bhagavantaṃ vanditvā pītisomanassavaseneva āhāratthāyapi agantvā namassamāno aṭṭhāsi . Satthā nirodhato vuṭṭhāya tassa anukampāya ‘‘ bhikkhusaṅgho āgacchatū ’’ ti cintesi ,‘‘ bhikkhusaṅghepiP1.80 cittaṃ pasādessatī ’’ ti . Tāvadeva bhikkhusaṅgho āgato . So bhikkhusaṅghampi disvā pasannamānaso vanditvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi . Satthā sitassa pātukaraṇāpadesena tassa bhāviniṃ sampattiṃ pakāsento dhammaṃ kathetvā pakkāmi saddhiṃ bhikkhusaṅghena . So tena puññakammena devamanussesuyeva saṃsaranto vivaṭṭūpanissayaṃ bahuṃ kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇamahāsālakule nibbatti , nigrodho tissa nāmaṃ ahosi . So jetavanapaṭiggahaṇadivase buddhānubhāvadassanena sañjātappasādo pabbajitvā vipassanaṃ ārabhitvā nacirasseva chaḷabhiñño ahosi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.49.190-220)– ‘‘ Ajjhogāhetvā sālavanaṃ , sukato assamo mama ; Sālapupphehi sañchanno , vasāmi vipine tadā . ‘‘ PiyadassīM1.93 ca bhagavā , sayambhū aggapuggalo ; Vivekakāmo sambuddho , sālavanamupāgami . ‘‘ AssamāV1.78 abhinikkhamma , pavanaṃ agamāsahaṃ ; Mūlaphalaṃ gavesanto , āhindāmi vane tadā . ‘‘ Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ , piyadassiṃ mahāyasaṃ ; Sunisinnaṃ samāpannaṃ , virocantaṃ mahāvane . ‘‘ Catudaṇḍe ṭhapetvāna , buddhassa uparī ahaṃ ; Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā , sālapupphehi chādayiṃ . ‘‘ Sattāhaṃ dhārayitvāna , maṇḍapaṃ sālachāditaṃ ; Tattha cittaṃ pasādetvā , buddhaseṭṭhamavandahaṃ . ‘‘ Bhagavā tamhi samaye , vuṭṭhahitvā samādhito ; Yugamattaṃ pekkhamāno , nisīdi purisuttamo . ‘‘ Sāvako varuṇo nāma , piyadassissa satthuno ; Vasīsatasahassehi , upagacchi vināyakaṃ . ‘‘ Piyadassī ca bhagavā , lokajeṭṭho narāsabho ; Bhikkhusaṅghe nisīditvā , sitaṃ pātukarī jino . ‘‘ Anuruddho upaṭṭhāko , piyadassissa satthuno ; Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā , apucchittha mahāmuniṃ . ‘‘ Ko nu kho bhagavā hetu , sitakammassa satthuno ; Kāraṇe vijjamānamhi , satthā pātukare sitaṃ . ‘‘ Sattāhaṃ sālacchadanaṃ , yo me dhāresi māṇavo ; Tassa kammaṃ saritvāna , sitaṃ pātukariṃ ahaṃ . ‘‘ Anokāsaṃ na passāmi , yattha puññaṃ vipaccati ; Devaloke manusse vā , okāsova na sammati . ‘‘ Devaloke vasantassa , puññakammasamaṅgino ; Yāvatā parisā tassa , sālacchannā bhavissati . ‘‘ TatthaM1.94 dibbehi naccehi , gītehi vāditehi ca ; Ramissati sadā santo , puññakammasamāhito . ‘‘ Yāvatā parisā tassa , gandhagandhī bhavissati ; Sālassa pupphavasso ca , pavassissati tāvade . ‘‘ Tato cutoyaṃ manujo , mānusaṃ āgamissati ; Idhāpi sālacchadanaṃ , sabbakālaṃ dharissati . ‘‘ Idha naccañca gītañca , sammatāḷasamāhitaṃ ; Parivāressanti maṃ niccaṃ , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ UggacchanteV1.79 ca sūriye , sālavassaṃ pavassate ; Puññakammena saṃyuttaṃ , vassate sabbakālikaṃ . ‘‘ Aṭṭhārase kappasate , okkākakulasambhavo ; Gotamo nāma nāmena , satthā loke bhavissati . ‘‘ Tassa dhamme sudāyādo , oraso dhammanimmito ; Sabbāsave pariññāya , nibbāyissatināsavo . ‘‘ Dhammaṃ abhisamentassa , sālacchannaṃ bhavissati ; Citake jhāyamānassa , chadanaṃ tattha hessati . ‘‘ Vipākaṃ kittayitvāna , piyadassī mahāmuni ; Parisāya dhammaṃ desesi , tappento dhammavuṭṭhiyā . ‘‘ Tiṃsakappāni devesu , devarajjamakārayiṃ ; Saṭṭhi ca sattakkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ . ‘‘ Devalokā idhāgantvā , labhāmi vipulaṃ sukhaṃ ; Idhāpi sālacchadanaṃ , maṇḍapassa idaṃ phalaṃ . ‘‘ Ayaṃ pacchimako mayhaṃ , carimo vattate bhavo ; Idhāpi sālacchadanaṃ , hessati sabbakālikaṃ . ‘‘ Mahāmuniṃ tosayitvā , gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ ; Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ , hitvā jayaparājayaṃ . ‘‘ AṭṭhāraseM1.95 kappasate , yaṃ buddhamabhipūjayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ , bhavā sabbe samūhatā ; Nāgova bandhanaṃ chetvā , viharāmi anāsavo . ‘‘ Svāgataṃ vata me āsi , buddhaseṭṭhassa santike ; Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ . ‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ; Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Evaṃ pana chaḷabhiñño hutvā phalasukhena vītināmento sāsanassa niyyānikabhāvavibhāvanatthaṃ aññābyākaraṇavasena ‘‘ nāhaṃ bhayassa bhāyāmī ’’ ti gāthaṃ abhāsi .