110.

‘‘ Nagā nagaggesu susaṃvirūḷhā , udaggameghena navena sittā ; Vivekakāmassa araññasaññino , janeti bhiyyo usabhassa kalyatan ’’ ti . – Gāthaṃ abhāsi . Tattha nagāti rukkhā ,‘‘ nāgā ’’ ti keci vadanti , nāgarukkhāti attho . Nagaggesūti pabbatasikharesu . Susaṃvirūḷhāti suṭṭhu samantato virūḷhamūlā hutvā parito upari ca sammadeva sañjātasākhaggapallavappasākhātiV1.238 attho . Udaggameghena navena sittāti paṭhamuppannena uḷārena mahatā pāvusameghena abhippavuṭṭhā . Vivekakāmassāti kilesavivittaṃ cittavivekaṃ icchantassa , araññavāsena tāva kāyaviveko laddho , idāni upadhivivekādhigamassa nissayabhūto cittaviveko laddhabboti taṃ patthayamānassa , jāgariyaṃ anuyuñjantassāti attho , tenāha ‘‘ araññasaññino ’’ ti . Araññavāso nāma satthārā vaṇṇito thomito . So ca kho yāvadeva samathavipassanābhāvanāpāripūriyā , tasmā sā mayā hatthagatā kātabbāti evaṃ araññagatasaññino nekkhammasaṅkappabahulassāti attho . Janetīti uppādenti , puthutteM1.278 hi idaṃ ekavacanaṃ . Keci pana ‘‘ janentī ’’ ti paṭhanti . Bhiyyoti uparūpari . Usabhassāti attānameva paraṃ viya vadati . Kalyatan ti kalyabhāvaṃ cittassa kammaññataṃ bhāvanāyogyataṃ . Svāyamattho heṭṭhā vuttoyeva . Evaṃ thero imaṃ gāthaṃ vadantoyeva vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.16.25-29)– ‘‘ DevaputtoP1.233 ahaṃ santo , pūjayiṃ sikhināyakaṃ ; Mandāravena pupphena , buddhassa abhiropayiṃ . ‘‘ Sattāhaṃ chadanaṃ āsi , dibbaṃ mālaṃ tathāgate ; Sabbe janā samāgantvā , namassiṃsu tathāgataṃ . ‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ pupphamabhipūjayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Ito ca dasame kappe , rājāhosiṃ jutindharo ; Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Ayameva ca therassa aññābyākaraṇagāthā ahosīti . Usabhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . Ekādasamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .