Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

5. Pañcakanipāto

Author: _System_commentary_ @ Administrator

316. ‘‘ Yañhi eke jigucchanti , mataṃ disvāna pāpakaṃ ; Kāmarāgo pāturahu , andhova savatī ahuṃ .
317. ‘‘ Oraṃ odanapākamhā , tamhā ṭhānā apakkamiṃ ; Satimā sampajānohaṃ , ekamantaṃ upāvisiṃ .
318.
‘‘ Tato me manasīkāro , yoniso udapajjatha ;
Ādīnavo pāturahu , nibbidā samatiṭṭhatha .
321. ‘‘ Abbūḷhaṃ aghagataṃ vijitaṃ , ekañce ossajeyya kalīva siyā ; Sabbānipi ce ossajeyya andhova siyā , samavisamassa adassanato .
322. ‘‘ Yañhi kayirā tañhi vade , yaṃ na kayirā na taṃ vade ; Akarontaṃ bhāsamānaṃ , parijānanti paṇḍitā .
323. ‘‘ Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ , vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ ; Evaṃ subhāsitā vācā , aphalā hoti akubbato .
325. ‘‘ Vassati devo yathāsugītaṃ , channā me kuṭikā sukhā nivātā ; Tassaṃ viharāmi vūpasanto , atha ce patthayasī pavassa deva .
326.
‘‘ Vassati devo yathāsugītaṃ , channā me kuṭikā sukhā nivātā ;
Tassaṃ viharāmi santacitto , atha ce patthayasī pavassa deva .
327. ‘‘ Vassati devo … pe … tassaṃ viharāmi vītarāgo … pe ….
330.
‘‘ Yaṃ patthayāno dhammesu , upajjhāyo anuggahi ;
Amataṃ abhikaṅkhantaṃ , kataṃ kattabbakaṃ mayā .
331.
‘‘ Anuppatto sacchikato , sayaṃ dhammo anītiho ;
Visuddhañāṇo nikkaṅkho , byākaromi tavantike .
333. ‘‘ AppamattassaM2.49 me sikkhā , sussutā tava sāsane ; Sabbe me āsavā khīṇā , natthi dāni punabbhavo .
335.
‘‘ SādhūV2.44 hi kira me mātā , patodaṃ upadaṃsayi ;
Yassāhaṃ vacanaṃ sutvā , anusiṭṭho janettiyā ;
Āraddhavīriyo pahitatto , patto sambodhimuttamaṃ .
337. ‘‘ Ajjhattañca bahiddhā ca , ye me vijjiṃsu āsavā ; Sabbe asesā ucchinnā , na ca uppajjare puna .
338.
‘‘ Visāradā kho bhaginī , evamatthaṃ abhāsayi ;
Apihā nūna mayipi , vanatho te na vijjati .
340. ‘‘ AtthāyaM2.53 vata me buddho , nadiṃ nerañjaraṃ agā ; Yassāhaṃ dhammaṃ sutvāna , micchādiṭṭhiṃ vivajjayiṃ .
341.
‘‘ Yajiṃ uccāvace yaññe , aggihuttaṃ juhiṃ ahaṃ ;
Esā suddhīti maññanto , andhabhūto puthujjano .
342.
‘‘ Diṭṭhigahanapakkhando , parāmāsena mohito ;
Asuddhiṃ maññisaṃ suddhiṃ , andhabhūto aviddasu .
343. ‘‘ Micchādiṭṭhi pahīnā me , bhavā sabbe vidālitā ; Juhāmi dakkhiṇeyyaggiṃ , namassāmi tathāgataṃ .
345. ‘‘ Pāto majjhanhikaṃ sāyaṃ , tikkhattuṃ divasassahaṃ ; Otariṃ udakaṃ sohaṃ , gayāya gayaphagguyā .
346. ‘‘ YaṃV2.49 mayā pakataṃ pāpaṃ , pubbe aññāsu jātisu ; Taṃ dānīdha pavāhemi , evaṃdiṭṭhi pure ahuṃ .
347. ‘‘ SutvāM2.56 subhāsitaṃ vācaṃ , dhammatthasahitaṃ padaṃ ; Tathaṃ yāthāvakaṃ atthaṃ , yoniso paccavekkhisaṃ .
348.
‘‘ Ninhātasabbapāpomhi , nimmalo payato suci ;
Suddho suddhassa dāyādo , putto buddhassa oraso .
350. ‘‘ Vātarogābhinīto tvaṃ , viharaṃ kānane vane ; Paviddhagocare lūkhe , kathaṃ bhikkhu karissasī ’’ ti . – Āha . Taṃ sutvā thero –
351.
‘‘ PītisukhenaV2.52 vipulena , pharamāno samussayaṃ ;
Lūkhampi abhisambhonto , viharissāmi kānane .
352. ‘‘ Bhāvento satipaṭṭhāne , indriyāni balāni ca ; Bojjhaṅgāni ca bhāvento , viharissāmi kānane .
355. ‘‘ Olaggessāmi te citta , āṇidvāreva hatthinaṃ ; Na taṃ pāpe niyojessaṃ , kāmajālaṃ sarīrajaṃ .
357. ‘‘ Yathā kuñjaraṃ adantaṃ , navaggahamaṅkusaggaho ; Balavā āvatteti akāmaṃ , evaṃ āvattayissaṃ taṃ .
358.
‘‘ Yathā varahayadamakusalo , sārathipavaro dameti ājaññaṃ ;
Evaṃ damayissaṃ taṃ , patiṭṭhito pañcasu balesu .
360.
‘‘ UpārambhacittoM2.68 dummedho , suṇāti jinasāsanaṃ ;
Ārakā hoti saddhammā , nabhaso pathavī yathā .
361. ‘‘ Upārambhacitto dummedho , suṇāti jinasāsanaṃ ; Parihāyati saddhammā , kāḷapakkheva candimā .
362. ‘‘ Upārambhacitto dummedho , suṇāti jinasāsanaṃ ; Parisussati saddhamme , maccho appodake yathā .
363. ‘‘ Upārambhacitto dummedho , suṇāti jinasāsanaṃ ; Na virūhati saddhamme , khette bījaṃva pūtikaṃ .
365.
‘‘ Upasampadā ca me laddhā , vimutto camhi anāsavo ;
So ca me bhagavā diṭṭho , vihāre ca sahāvasiṃ .
368. ‘‘ Tato kalyāṇavākkaraṇo , sammāsambuddhasāvako ; Soṇo abhāsi saddhammaṃ , buddhaseṭṭhassa sammukhā .
370. ‘‘ Yo ve garūnaṃ vacanaññu dhīro , vase ca tamhi janayetha pemaṃ ; So bhattimā nāma ca hoti paṇḍito , ñatvā ca dhammesu visesi assa .
371. ‘‘ Yaṃ āpadā uppatitā uḷārā , nakkhambhayante paṭisaṅkhayantaṃ ; So thāmavā nāma ca hoti paṇḍito , ñatvā ca dhammesu visesi assa .
372. ‘‘ Yo ve samuddova ṭhito anejo , gambhīrapañño nipuṇatthadassī ; Asaṃhāriyo nāma ca hoti paṇḍito , ñatvā ca dhammesu visesi assa .
373. ‘‘ Bahussuto dhammadharo ca hoti , dhammassa hoti anudhammacārī ; So tādiso nāma ca hoti paṇḍito , ñatvā ca dhammesu visesi assa .