2. Setucchattheragāthāvaṇṇanā
MānenaP1.219 vañcitāseti āyasmato setucchattherassa gāthā .
Kā uppatti ?
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto tissassa sammāsambuddhassa kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ tissaṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso sumadhuraṃ panasaphalaṃ abhisaṅkhataṃ nāḷikerasāḷavaṃ adāsi .
So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde aññatarassa maṇḍalikaraññoV1.225 putto hutvā nibbatti , setuccho tissa nāmaṃ ahosi .
So pitari mate rajje patiṭṭhito ussāhasattīnaṃ abhāvena rājakiccāni virādhento rajjaṃ parahatthagataṃ katvā dukkhappattiyā saṃvegajāto janapadacārikaṃ carantaṃ bhagavantaṃM1.262 disvā upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā parikammaṃ karonto tadaheva arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.17.13-17)–
‘‘ Tissassa kho bhagavato , pubbe phalamadāsahaṃ ;
Nāḷikerañca pādāsiṃ , khajjakaṃ abhisammataṃ .
‘‘ Buddhassa tamahaṃ datvā , tissassa tu mahesino ;
Modāmahaṃ kāmakāmī , upapajjiṃ yamicchakaṃ .
‘‘ Dvenavute ito kappe , yaṃ dānamadadiṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , phaladānassidaṃ phalaṃ .
‘‘ Ito terasakappamhi , rājā indasamo ahu ;
Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
Arahattaṃ pana patvā kilese garahanto –
P1.219 vañcitāseti āyasmato setucchattherassa gāthā .
Kā uppatti ?
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto tissassa sammāsambuddhassa kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ tissaṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso sumadhuraṃ panasaphalaṃ abhisaṅkhataṃ nāḷikerasāḷavaṃ adāsi .
So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde aññatarassa maṇḍalikaraññoV1.225 putto hutvā nibbatti , setuccho tissa nāmaṃ ahosi .
So pitari mate rajje patiṭṭhito ussāhasattīnaṃ abhāvena rājakiccāni virādhento rajjaṃ parahatthagataṃ katvā dukkhappattiyā saṃvegajāto janapadacārikaṃ carantaṃ bhagavantaṃM1.262 disvā upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā parikammaṃ karonto tadaheva arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.17.13-17)–
‘‘ Tissassa kho bhagavato , pubbe phalamadāsahaṃ ;
Nāḷikerañca pādāsiṃ , khajjakaṃ abhisammataṃ .
‘‘ Buddhassa tamahaṃ datvā , tissassa tu mahesino ;
Modāmahaṃ kāmakāmī , upapajjiṃ yamicchakaṃ .
‘‘ Dvenavute ito kappe , yaṃ dānamadadiṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , phaladānassidaṃ phalaṃ .
‘‘ Ito terasakappamhi , rājā indasamo ahu ;
Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
Arahattaṃ pana patvā kilese garahanto – 102.
‘‘ Mānena vañcitāse , saṅkhāresu saṃkilissamānāse ;
Tattha mānena vañcitāseti ‘‘ seyyohamasmī ’’ tiādinayappavattena mānena attukkaṃsanaparavambhanādivasena kusalabhaṇḍacchedanena vippaladdhā .
Lābhālābhena mathitā , samādhiṃ nādhigacchantī ’’ ti .
Saṅkhāresu saṃkilissamānāseti ajjhattikabāhiresu cakkhādīsu ceva rūpādīsu ca saṅkhatadhammesu saṃkilissamānā ,‘‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’ ti taṃnimittaṃ taṇhāgāhādivasena saṃkilesaṃ āpajjamānā .
Lābhālābhena mathitāti pattacīvarādīnañceva
P1.220 vatthādīnañca lābhena tesaṃyeva ca alābhena taṃnimittaṃ uppannehi anunayapaṭighehi mathitā madditā abhibhūtā .
Nidassanamattañcetaṃ avasiṭṭhalokadhammānampettha saṅgaho daṭṭhabbo .
Samādhiṃ nādhigacchantīti te evarūpā puggalā samādhiṃ samathavipassanāvasena cittekaggataṃ kadācipi na vindanti na paṭilabhanti na pāpuṇanti samādhisaṃvattanikānaṃ dhammānaṃ abhāvato , itaresañca bhāvato .
Idhāpi yathā mānādīhi abhibhūtāV1.226 aviddasuno samādhiṃM1.263 nādhigacchanti , na evaṃ viddasuno .
Te pana mādisā tehi anabhibhūtā samādhiṃ adhigacchantevāti byatirekamukhena aññābyākaraṇanti veditabbaṃ .– gāthaṃ abhāsi ;
Setucchattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .