Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Cūḷavacchattheragāthāvaṇṇanā PāmojjabahulotiM1.68V1.56 āyasmato cūḷavacchattherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira padumuttarassa bhagavato kāle daliddakule nibbattitvā paresaṃ bhatiyā jīvikaṃ kappento bhagavato sāvakaṃ sujātaṃ nāma theraṃ paṃsukūlaṃ pariy

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. Cūḷavacchattheragāthāvaṇṇanā PāmojjabahulotiM1.68V1.56 āyasmato cūḷavacchattherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira padumuttarassa bhagavato kāle daliddakule nibbattitvā paresaṃ bhatiyā jīvikaṃ kappento bhagavato sāvakaṃ sujātaṃ nāma theraṃ paṃsukūlaṃ pariyesantaṃ disvā pasannamānaso upasaṅkamitvā vatthaṃ datvā pañcapatiṭṭhitena vandi . So tena puññakammena tettiṃsakkhattuṃ devarajjaṃ kāresi . Sattasattatikkhattuṃ cakkavattī rājāP1.58 ahosi . Anekavāraṃ padesarājā . Evaṃ devamanussesu saṃsaranto kassapassa bhagavato sāsane osakkamāne pabbajitvā samaṇadhammaṃ katvā ekaṃ buddhantaraṃ devamanussagatīsu aparāparaṃ parivattanto amhākaṃ bhagavato kāle kosambiyaṃ brāhmaṇakule nibbatti . Cūḷavaccho tissa nāmaṃ ahosi . So vayappatto brāhmaṇasippesu nipphattiṃ gato buddhaguṇe sutvā pasannamānaso bhagavantaṃ upasaṅkami , tassa bhagavā dhammaṃ kathesi . So paṭiladdhasaddho pabbajitvā laddhūpasampado katapubbakicco caritānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā bhāvento vihari . Tena ca samayena kosambikā bhikkhū bhaṇḍanajātā ahesuṃ . Tadā cūḷavacchatthero ubhayesaṃ bhikkhūnaṃ laddhiṃ anādāya bhagavatā dinnovāde ṭhatvā vipassanaṃ brūhetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.50.31-40)– ‘‘ Padumuttarabhagavato , sujāto nāma sāvako ; Paṃsukūlaṃ gavesanto , saṅkāre caratī tadā . ‘‘ Nagare haṃsavatiyā , paresaṃ bhatako ahaṃ ; Upaḍḍhudussaṃ datvāna , sirasā abhivādayiṃ . ‘‘ Tena kammena sukatena , cetanāpaṇidhīhi ca ; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ . ‘‘ Tettiṃsakkhattuṃ devindo , devarajjamakārayiṃ ; Sattasattatikkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ . ‘‘ PadesarajjaṃM1.69V1.57 vipulaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ; Upaḍḍhadussadānena , modāmi akutobhayo . ‘‘ Icchamāno cahaṃ ajja , sakānanaṃ sapabbataṃ ; Khomadussehi chādeyyaṃ , aḍḍhudussassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Satasahassito kappe , yaṃ dānamadadiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , aḍḍhudussassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Atha cūḷavacchatthero arahattaṃ patvā tesaṃ bhikkhūnaṃ kalahābhiratiyā sakatthavināsaṃ disvā dhammasaṃvegappatto , attano ca pattavisesaṃ paccavekkhitvā pītisomanassavasena ‘‘ pāmojjabahulo ’’ ti gāthaṃ abhāsi .

11. Tattha pāmojjabahuloti suparisuddhasīlatāya vippaṭisārābhāvato adhikusalesu dhammesu abhirativasena pamodabahulo . Tenevāha ‘‘ dhamme buddhappavedite ’’ ti . Tattha dhammeti . Sattatiṃsāya bodhipakkhiyadhamme navavidhe vā lokuttaradhamme . So hi sabbaññubuddhena sāmukkaṃsikāya desanāya pakāsitattā sātisayaṃ buddhappavedito nāma . Tassa pana adhigamūpāyabhāvato desanādhammopi idha labbhateva . Padaṃ santan ti nibbānaṃ sandhāya vadati . Evarūpo hi bhikkhu santaṃ padaṃ santaṃ koṭṭhāsaṃ sabbasaṅkhārānaṃ upasamabhāvato saṅkhārūpasamaṃ paramasukhatāya sukhaṃ nibbānaṃ adhigacchati vindatiyeva . Parisuddhasīlo hi bhikkhu vippaṭisārābhāvena pāmojjabahulo saddhamme yuttappayutto vimuttipariyosānā sabbasampattiyo pāpuṇāti . Yathāha – ‘‘ avippaṭisāratthāni khoP1.59 , ānanda , kusalāni sīlāni , avippaṭisāro pāmojjatthāyā ’’ tiādi ( a . ni .10.1). Atha vā pāmojjabahuloti sammāsambuddho bhagavā , svākkhāto dhammo , suppaṭipanno saṅghoti ratanattayaṃ sandhāya pamodabahulo . Tattha pana so pamodabahulo kiṃ vā karotīti āha ‘‘ dhamme buddhappavedite ’’ tiādi . Saddhāsampannassa hi sappurisasaṃsevanasaddhammassavanayonisomanasikāradhammānudhammapaṭipattīnaṃ sukheneva sambhavato sampattiyo hatthagatāM1.70 eva honti , yathāha – ‘‘ saddhājāto upasaṅkamati , upasaṅkamanto payirupāsatī ’’ tiādi ( ma . ni .2.183).
Cūḷavacchattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .