Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Ramaṇīyavihārittheragāthāvaṇṇanā YathāpiM1.145 bhaddo ājaññoti āyasmato ramaṇīyavihārittherassa gāthā . Kā uppatti ? Sopi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha puññāni upacinanto ito ekanavute kappe vipassiṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso pañcapatiṭṭ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

5. Ramaṇīyavihārittheragāthāvaṇṇanā YathāpiM1.145 bhaddo ājaññoti āyasmato ramaṇīyavihārittherassa gāthā . Kā uppatti ? Sopi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha puññāni upacinanto ito ekanavute kappe vipassiṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso pañcapatiṭṭhitena vanditvā koraṇḍapupphehi pūjaṃ akāsi . So tena puññakammena devesu nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarassa seṭṭhissa putto hutvā nibbatto yobbanamadena kāmesu mucchaṃ āpanno viharati . So ekadivasaṃ aññataraṃ pāradārikaṃ rājapurisehi vividhā kammakāraṇā karīyamānaṃ disvā saṃvegajāto satthu santike dhammaṃ sutvā pabbaji . Pabbajito ca rāgacaritatāya niccakālaṃ susammaṭṭhaṃ pariveṇaṃ sūpaṭṭhitaṃ pānīyaparibhojanīyaṃ supaññataṃ mañcapīṭhaṃ katvā viharati . Tena so ramaṇīyavihārī tveva paññāyittha . So rāgussannatāya ayoniso manasi karitvā sañcetanikaṃ sukkavissaṭṭhiāpattiṃ āpajjitvā ,‘‘ dhiratthu , maṃ evaṃbhūto saddhādeyyaṃP1.124 bhuñjeyyan ’’ ti vippaṭisārī hutvā ‘‘ vibbhamissāmī ’’ ti gacchanto antarāmagge rukkhamūle nisīdi , tena ca maggena sakaṭesu gacchantesu eko sakaṭayutto goṇo parissamanto visamaṭṭhāne khalitvā pati , taṃ sākaṭikā yugato muñcitvā tiṇodakaṃ datvā parissamaṃ vinodetvā punapi dhure yojetvā agamaṃsu . Thero taṃ disvā – ‘‘ yathāyaṃ goṇo sakiṃ khalitvāpi uṭṭhāya sakiṃ dhuraṃ vahati , evaṃ mayāpi kilesavasena sakiṃ khalitenāpi vuṭṭhāya samaṇadhammaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti yoniso ummujjanto nivattitvā upālittherassa attano pavattiṃ ācikkhitvā tena vuttavidhinā āpattito vuṭṭhahitvā sīlaṃ pākatikaṃ katvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.21.35-39)– ‘‘ Akkantañca padaṃ disvā , cakkālaṅkārabhūsitaṃ ; Padenānupadaṃ yanto , vipassissa mahesino . ‘‘ KoraṇḍaṃM1.146V1.123 pupphitaṃ disvā , samūlaṃ pūjitaṃ mayā ; Haṭṭho haṭṭhena cittena , avandiṃ padamuttamaṃ . ‘‘ Ekanavutito kappe , yaṃ pupphamabhipūjayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Sattapaññāsakappamhi , eko vītamalo ahuṃ ; Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā vimuttisukhaṃ anubhavanto attano pubbabhāgapaṭipattiyā saddhiṃ ariyadhammādhigamanadīpaniṃ ‘‘ yathāpi bhaddo ājañño , khalitvā patitiṭṭhatī ’’ ti gāthaṃ abhāsi .

45. Tattha khalitvāti pakkhalitvā . Patitiṭṭhatīti patiṭṭhahati , punadeva yathāṭhāne tiṭṭhati . Evan ti yathā bhaddo usabhājānīyo bhāraṃ vahanto parissamappatto visamaṭṭhānaṃ āgamma ekavāraṃ pakkhalitvā patito na tattakena dhuraṃ chaḍḍeti , thāmajavaparakkamasampannatāya pana khalitvāpi patitiṭṭhati , attano sabhāveneva ṭhatvā bhāraṃ vahati , evaṃ kilesaparissamappatto kiriyāparādhena khalitvā taṃ khalitaṃ thāmavīriyasampattitāya paṭipākatikaṃ katvā maggasammādiṭṭhiyā dassanasampannaṃ , tato eva sammāsambuddhassa savanante ariyāya jātiyā jātatāya sāvakaṃ , tassa ure vāyāmajanitābhijātitāya orasaṃP1.125 puttaṃ bhaddājānīyasadisakiccatāya ājānīyanti ca maṃ dhāretha upadhārethāti attho .
Ramaṇīyavihārittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .