4. Uttiyattheragāthāvaṇṇanā
54. Uttiyattherena
V1.135 vuttagāthāyaṃ adutiyoti asahāyo , kilesasaṅgaṇikāya gaṇasaṅgaṇikāya ca virahitoti attho .
Uttiyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Catunnaṃ therānaṃ gāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .5. Añjanavaniyattheragāthāvaṇṇanā
Āsandiṃ
P1.136 kuṭikaṃ katvāti āyasmato añjanavaniyattherassa gāthā .
Kā uppatti ?
So kira padumuttarassa bhagavato kāle sudassano nāma mālākāro hutvā sumanapupphehi bhagavantaṃ pūjetvā aññampi tattha tattha bahuṃ puññaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvā samaṇadhammaṃ akāsi .
Atha imasmiṃ buddhuppāde vesāliyaṃ vajjirājakule nibbattitvā tassa vayappattakāle vajjiraṭṭhe avuṭṭhibhayaṃ byādhibhayaṃ amanussabhayanti tīṇi bhayāni uppajjiṃsuM1.160 .
Taṃ sabbaṃ ratanasuttavaṇṇanāyaṃ ( khu . pā . aṭṭha . ratanasuttavaṇṇanā ; su . ni . aṭṭha .1. ratanasuttavaṇṇanā ) vuttanayena veditabbaṃ .
Bhagavati pana vesāliṃ paviṭṭhe bhayesu ca vūpasantesu satthu dhammadesanāya sambahulānaṃ devamanussānaṃ dhammābhisamaye ca jāte ayaṃ rājakumāro buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbaji .
Yathā cāyaṃ evaṃ anantaraṃ vuccamānā cattāropi janā .
Tepi hi imassa sahāyabhūtā licchavirājakumārā evaṃ imināva nīhārena pabbajiṃsu .
Kassapasambuddhakālepi sahāyā hutvā iminā saheva pabbajitvā samaṇadhammaṃ akaṃsu , padumuttarassapi bhagavato pādamūle kusalabījaropanādiṃ akaṃsūti .
Tatthāyaṃ katapubbakicco sākete añjanavane susānaṭṭhāne vasanto upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya manussehi chaḍḍitaṃ jiṇṇakaṃ āsandiṃ labhitvā taṃ catūsu pāsāṇesu ṭhapetvā upari tiriyañca tiṇādīhi chādetvā dvāraṃ yojetvā vassaṃ upagato .
Paṭhamamāseyeva ghaṭento vāyamanto arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.11.24-28)–
‘‘ Sudassanoti nāmena , mālākāro ahaṃ tadā ;
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ , lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ .
‘‘ JātipupphaṃV1.136 gahetvāna , pūjayiṃ padumuttaraṃ ;
Visuddhacakkhu sumano , dibbacakkhuṃ samajjhagaṃ .
‘‘ Etissā pupphapūjāya , cittassa paṇidhīhi ca ;
Kappānaṃ satasahassaṃ , duggatiṃ nupapajjahaṃ .
‘‘ Soḷasāsiṃsu rājāno , devuttarasanāmakā ;
Chattiṃsamhi ito kappe , cakkavattī mahabbalā .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
Arahattaṃ pana patvā vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedento samāpattito vuṭṭhāya yathāladdhaṃ sampattiṃ paccavekkhitvā pītivegena udānento ‘‘ āsandiṃ kuṭikaṃ katvā ’’ ti gāthaṃ abhāsiP1.137 .