Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Belaṭṭhasīsattheragāthāvaṇṇanā YathāpiP1.71 bhaddo ājaññoti āyasmato belaṭṭhasīsattherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā samaṇadhammaṃ karo

Author: _System_commentary_ @ Administrator

6. Belaṭṭhasīsattheragāthāvaṇṇanā YathāpiP1.71 bhaddo ājaññoti āyasmato belaṭṭhasīsattherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā samaṇadhammaṃ karonto upanissayasampattiyā abhāvena visesaṃ nibbattetuṃ nāsakkhi . Vivaṭṭūpanissayaṃ pana bahuṃ kusalaṃ upacinitvā devamanussesu saṃsaranto ito ekatiṃse kappe vessabhuṃ bhagavantaṃ passitvā pasannacitto mātuluṅgaphalaṃ adāsi . So tena puññakammena devesu nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā sugatito sugatiṃ upagacchanto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule nibbatto bhagavato abhisambodhiyā puretarameva uruvelakassapassaV1.69 santike tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā aggiṃ paricaranto uruvelakassapadamane ādittapariyāyadesanāya ( mahāva .54; saṃ . ni .4.28) purāṇajaṭilasahassena saddhiṃ arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.51.68-73)– ‘‘ Kaṇikāraṃva jotantaṃ , puṇṇamāyeva candimaṃ ; Jalantaṃ dīparukkhaṃva , addasaṃ lokanāyakaṃ . ‘‘ Mātuluṅgaphalaṃ gayha , adāsiṃ satthuno ahaṃ ; Dakkhiṇeyyassa vīrassa , pasanno sehi pāṇibhi . ‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , phaladānassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . EvaṃM1.84 adhigatārahatto āyasmato dhammabhaṇḍāgārikassa upajjhāyo ayaṃ thero ekadivasaṃ phalasamāpattito uṭṭhāya taṃ santaṃ paṇītaṃ nirāmisaṃ sukhaṃ attano pubbayogañca paccavekkhitvā pītivegavasena ‘‘ yathāpi bhaddo ājañño ’’ ti gāthaṃ abhāsi .

16. Tattha yathāpīti opammapaṭipādanatthe nipāto .
Bhaddoti sundaro thāmabalasamatthajavaparakkamādisampanno . Ājaññoti ājānīyo jātimā kāraṇākāraṇānaṃ ājānanako . So tividho usabhājañño assājañño hatthājaññoti . Tesu usabhājañño idhādhippeto . So ca kho chekakasanakicce niyutto , tenāha ‘‘ naṅgalāvattanī ’’ ti . Naṅgalassa phālassa āvattanako , naṅgalaṃ ito cito ca āvattetvā khette kasanakoti attho . Naṅgalaṃ vā āvattayati etthāti naṅgalāvattaṃP1.72 , khette naṅgalapatho , tasmiṃ naṅgalāvattani . Gāthāsukhatthañhettha ‘‘ vattanī ’’ ti dīghaṃ katvā vuttaṃ . Sikhīti matthake avaṭṭhānato sikhāsadisatāya sikhā , siṅgaṃ . Tadassa atthīti sikhī . Apare pana ‘‘ kakudhaṃ idha ‘ sikhā ’ ti adhippetan ’’ ti vadanti , ubhayathāpi padhānaṅgakittanametaṃ ‘‘ sikhī ’’ ti . Appakasirenāti appakilamathena . Rattindivāti rattiyo divā ca , evaṃ mamaṃ appakasirena gacchantīti yojanā . Idaṃ vuttaṃ hoti – yathā ‘‘ bhaddo usabhājānīyo kasane niyutto ghanatiṇamūlādikepi naṅgalapathe taṃ agaṇento appakasirena ito cito ca parivattento gacchati , yāva kasanatiṇānaṃ parissamaṃ dasseti , evaṃ mamaṃ rattindivāpi appakasireneva gacchanti atikkamantī ’’ ti . Tattha kāraṇamāha ‘‘ sukhe laddhe nirāmise ’’ ti . Yasmā kāmāmisalokāmisavaṭṭāmisehiV1.70 asammissaṃ santaṃ paṇītaṃ phalasamāpattisukhaṃ laddhaṃ , tasmāti attho . Paccatte cetaṃ bhummavacanaṃ yathā ‘‘ vanappagumbe ’’( khu . pā .6.13; su . ni .236)‘‘ tena vata re vattabbe ’’ ti ( kathā .1) ca . Atha vā tato pabhuti rattindivā appakasirena gacchantīti vicāraṇāya āha – ‘‘ sukhe laddhe nirāmise ’’ ti , nirāmise sukhe laddhe sati tassa laddhakālato paṭṭhāyāti attho .
Belaṭṭhasīsattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .