Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Sunāgattheragāthāvaṇṇanā Cittanimittassa kovidoti āyasmato sunāgattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinanto ito ekattiṃse kappe sikhissa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitv

Author: _System_commentary_ @ Administrator

5. Sunāgattheragāthāvaṇṇanā Cittanimittassa kovidoti āyasmato sunāgattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinanto ito ekattiṃse kappe sikhissa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā araññāyatane assame vasanto tīṇi brāhmaṇasahassāni mante vācesi . Athekadivasaṃ tassa satthāraṃ disvā lakkhaṇāni upadhāretvā lakkhaṇamante parivattentassa ,‘‘ īdisehi lakkhaṇehi samannāgato anantajino anantañāṇo buddho bhavissatī ’’ ti buddhañāṇaṃ ārabbha uḷāro pasādo uppajji . So tena cittappasādena devaloke nibbatto aparāparaṃ devamanussesu saṃsarantoP1.192 imasmiṃ buddhuppāde nālakagāme aññatarassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti , sunāgo tissa nāmaṃ ahosi . So dhammasenāpatissa gihisahāyo therassa santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā dassanabhūmiyaṃ patiṭṭhito pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.14.34-40)– ‘‘ Himavantassāvidūre , vasabho nāma pabbato ; Tasmiṃ pabbatapādamhi , assamo āsi māpito . ‘‘ TīṇiM1.230 sissasahassāni , vācesiṃ brāhmaṇo tadā ; Saṃharitvāna te sisse , ekamantaṃ upāvisiṃ . ‘‘ Ekamantaṃ nisīditvā , brāhmaṇo mantapāragū ; Buddhavedaṃ gavesanto , ñāṇe cittaṃ pasādayiṃ . ‘‘ Tattha cittaṃ pasādetvā , nisīdiṃ paṇṇasanthare ; Pallaṅkaṃ ābhujitvāna , tattha kālaṅkato ahaṃ . ‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ saññamalabhiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ SattavīsatiV1.197 kappamhi , rājā siridharo ahu ; Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā bhikkhūnaṃ dhammadesanāpadesena aññaṃ byākaronto –

85.
‘‘ Cittanimittassa kovido , pavivekarasaṃ vijāniya ; – Gāthaṃ abhāsi .
Jhāyaṃ nipako patissato , adhigaccheyya sukhaṃ nirāmisan ’’ ti . Tattha cittanimittassa kovidoti bhāvanācittassa nimittaggahaṇe kusalo ,‘‘ imasmiṃ samaye cittaṃ paggahetabbaṃ , imasmiṃ sampahaṃsitabbaṃ , imasmiṃ ajjhupekkhitabban ’’ ti evaṃ paggahaṇādiyogyassa cittanimittassa gahaṇe cheko . Pavivekarasaṃ vijāniyāti kāyavivekasaṃvaḍḍhitassa cittavivekassa rasaṃ sañjānitvā , vivekasukhaṃ anubhavitvāti attho . ‘‘ Pavivekarasaṃ pitvā ’’ ti ( dha . pa .205) hi vuttaṃ . Jhāyan ti paṭhamaṃ ārammaṇūpanijjhānena pacchā lakkhaṇūpanijjhānena ca jhāyanto . Nipakoti kammaṭṭhānapariharaṇe kusalo . Patissatoti upaṭṭhitassati . Adhigaccheyya sukhaṃ nirāmisan ti evaṃ samathanimittādikosallena labbhe cittavivekasukhe patiṭṭhāya sato sampajānoM1.231 hutvā vipassanājhāneneva jhāyanto kāmāmisavaṭṭāmisehi asammissatāya nirāmisaṃ nibbānasukhaṃ phalasukhañca adhigaccheyya samupagaccheyyāti attho .
Sunāgattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .