Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Dutiyakuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā AyamāhuM1.164V1.139 purāṇiyāti āyasmato kuṭivihārittherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira padumuttarassa bhagavato pasannamānaso pariḷāhakāle naḷavilīvehi viracitaṃ bījaniṃ adāsi . Taṃ satthā anumodanagāthāya sampahaṃses

Author: _System_commentary_ @ Administrator

7. Dutiyakuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā AyamāhuM1.164V1.139 purāṇiyāti āyasmato kuṭivihārittherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira padumuttarassa bhagavato pasannamānaso pariḷāhakāle naḷavilīvehi viracitaṃ bījaniṃ adāsi . Taṃ satthā anumodanagāthāya sampahaṃsesi . Sesaṃ yadettha vattabbaṃ , taṃ añjanavaniyattheravatthumhi vuttasadisameva . Ayaṃ pana viseso – ayaṃ kira vuttanayena pabbajitvā aññatarāya purāṇakuṭikāya viharanto samaṇadhammaṃ acintetvā ,‘‘ ayaṃ kuṭikā jiṇṇā , aññaṃ kuṭikaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti navakammavasena cittaṃ uppādesi . Tassa atthakāmā devatā saṃvegajananatthaṃ imaṃ uttānobhāsaṃ gambhīratthaṃ ‘‘ ayamāhu ’’ ti gāthamāha .

57. TatthaP1.140 ayan ti āsannapaccakkhavacanaṃ .
Āhūti ahosīti attho . Gāthāsukhatthañhi dīghaṃ katvā vuttaṃ . Purāṇiyāti purātanī addhagatā . Aññaṃ patthayase navaṃ kuṭin ti imissā kuṭiyā purāṇabhāvena jiṇṇatāya ito aññaṃ idāni nibbattanīyatāya navaṃ kuṭiṃ patthayase patthesi āsīsasi .
Sabbena sabbaṃ pana āsaṃ kuṭiyā virājaya purāṇiyaṃ viya navāyampi kuṭiyaṃ āsaṃ taṇhaṃ apekkhaṃ virājehi , sabbaso tattha virattacitto hohi . Kasmā ? Yasmā dukkhā bhikkhu puna navā nāma kuṭi bhikkhu puna idāni nibbattiyamānā dukkhāvahattā dukkhā , tasmā aññaṃ navaṃ dukkhaṃ anuppādento yathānibbattāyaṃ purāṇiyaṃyeva kuṭiyaṃ ṭhatvā attanā katabbaṃ karohīti . Ayañhettha adhippāyo – tvaṃ , bhikkhu ,‘‘ ayaṃ purāṇī tiṇakuṭikā jiṇṇā ’’ ti aññaṃ navaṃ tiṇakuṭikaṃ kātuṃ icchasi , na samaṇadhammaṃ , evaṃ icchanto pana bhāvanāya ananuyuñjanena punabbhavābhinibbattiyā anativattanato āyatiṃ attabhāvakuṭimpi patthento kātuṃ icchantoyeva nāma hoti . Sā pana navā tiṇakuṭi viya karaṇadukkhena tato bhiyyopi jarāmaraṇasokaparidevādidukkhasaṃsaṭṭhatāya dukkhā , tasmā tiṇakuṭiyaṃ viya attabhāvakuṭiyaṃ āsaṃ apekkhaṃ virājaya sabbaso tattha virattacitto hohi , evaṃ te vaṭṭadukkhaṃ na bhavissatīti .
Devatāya ca vacanaṃ sutvā thero saṃvegajāto vipassanaṃ paṭṭhapetvā ghaṭento vāyamanto nacirasseva arahatte patiṭṭhāsi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.11.36-46)– ‘‘ PadumuttarabuddhassaM1.165 , lokajeṭṭhassa tādino ; Tiṇatthare nisinnassa , upasantassa tādino . ‘‘ Naḷamālaṃ gahetvāna , bandhitvā bījaniṃ ahaṃ ; Buddhassa upanāmesiṃ , dvipadindassa tādino . ‘‘ PaṭiggahetvāV1.140 sabbaññū , bījaniṃ lokanāyako ; Mama saṅkappamaññāya , imaṃ gāthaṃ abhāsatha . ‘‘ Yathā me kāyo nibbāti , pariḷāho na vijjati ; Tatheva tividhaggīhi , cittaṃ tava vimuccatu . ‘‘ Sabbe devā samāgacchuṃ , ye keci vananissitā ; Sossāma buddhavacanaṃ , hāsayantañca dāyakaṃ . ‘‘ Nisinno bhagavā tattha , devasaṅghapurakkhato ; Dāyakaṃ sampahaṃsento , imā gāthā abhāsatha . ‘‘ Iminā bījanidānena , cittassa paṇidhīhi ca ; Subbato nāma nāmena , cakkavattī bhavissati . ‘‘ Tena kammāvasesena , sukkamūlena codito ; Māluto nāma nāmena , cakkavattī bhavissati . ‘‘ Iminā bījanidānena , sammānavipulena ca ; Kappasatasahassampi , duggatiṃ nupapajjati . ‘‘ Tiṃsakappasahassamhi , subbatā aṭṭhatiṃsa te ; Ekūnatiṃsasahasse , aṭṭha mālutanāmakā . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahatte pana patiṭṭhito ‘‘ ayaṃ me arahattappattiyā aṅkusabhūtā ’’ ti tameva gāthaṃ paccudāhāsi . Sāyeva ca therassa aññābyākaraṇagāthā ahosi . Kuṭiovādena laddhavisesattā cassa kuṭivihārī tveva samaññā ahosīti .