Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Sāmidattattheragāthāvaṇṇanā PañcakkhandhāV1.204P1.199 pariññātāti āyasmato sāmidattattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro atthadassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto satthari parinibbute tassa thūpe puppheh

Author: _System_commentary_ @ Administrator

10. Sāmidattattheragāthāvaṇṇanā PañcakkhandhāV1.204P1.199 pariññātāti āyasmato sāmidattattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro atthadassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto satthari parinibbute tassa thūpe pupphehi chattātichattaṃ katvā pūjaṃ akāsi . So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti , sāmidatto tissa nāmaṃ ahosi . So anukkamena viññutaṃ patto buddhānubhāvaṃ sutvā upāsakehi saddhiṃ vihāraṃ gato satthāraṃM1.239 dhammaṃ desentaṃ disvā pasannamānaso ekamantaṃ nisīdi . Satthā tassa ajjhāsayaṃ oloketvā tathā dhammaṃ desesi , yathā saddhaṃ paṭilabhi saṃsāre ca saṃvegaṃ . So paṭiladdhasaddho saṃvegajāto pabbajitvā ñāṇassa aparipakkattā katipayakālaṃ alasabahulī vihāsi . Puna satthārā dhammadesanāya samuttejito vipassanāya kammaṭṭhānaṃ gahetvā tattha yuttappayutto viharanto nacireneva arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.15.1-4)– ‘‘ Parinibbute bhagavati , atthadassīnaruttame ; Chattātichattaṃ kāretvā , thūpamhi abhiropayiṃ . ‘‘ Kālena kālamāgantvā , namassiṃ lokanāyakaṃ ; Pupphacchadanaṃ katvāna , chattamhi abhiropayiṃ . ‘‘ Sattarase kappasate , devarajjamakārayiṃ ; Manussattaṃ na gacchāmi , thūpapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ , bhavā sabbe samūhatā ; Nāgova bandhanaṃ chetvā , viharāmi anāsavo . ‘‘ Svāgataṃ vata me āsi , buddhaseṭṭhassa santike ; Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . So aparabhāge bhikkhūhi ‘‘ kiṃ tayā , āvuso , uttarimanussadhammo adhigato ’’ ti puṭṭho sāsanassa niyyānikabhāvaṃ attano ca dhammānudhammappaṭipattiṃ tesaṃ pavedento aññābyākaraṇavasena –

90. ‘‘ PañcakkhandhāV1.205 pariññātā , tiṭṭhanti chinnamūlakā ; Vikkhīṇo jātisaṃsāro , natthi dāni punabbhavo ’’ ti . – gāthaṃ abhāsi ;
Tattha pañcakkhandhā pariññātāti mayā ime pañcupādānakkhandhā ‘‘ idaṃ dukkhaṃ , ettakaṃ dukkhaṃ , na tato bhiyyo ’’ ti tīhi pariññāhi paricchinditvā ñātā viditā paṭividdhā . Tiṭṭhanti chinnamūlakāti tathā pariññātattāyeva mūlabhūtassaM1.240P1.200 samudayassa sabbaso pahīnattā te idāni yāva carimakacittanirodho tiṭṭhanti chinnamūlakā , carimakacittanirodhena pana appaṭisandhikāva nirujjhanti . Tenāha – ‘‘ vikkhīṇo jātisaṃsāro , natthi dāni punabbhavo ’’ ti . Tassattho heṭṭhā vuttoyeva .
Sāmidattattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . Navamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .